Toon zoekbalkToon menu

Kennisplein voor verpleging, verzorging, zorg thuis en eerste lijn

Corona

Communiceren over corona met ouderen 16/04/2020

Zorgverleners, crisisteams en beleidsmakers staan voor de uitdaging om ouderen te informeren over het coronavirus en de maatregelen. Wetenschappers en experts op het gebied van ouderencommunicatie bundelen kun kennis voor 10 tips voor effectieve communicatie met ouderen.

Positief is de norm

Communiceren met ouderenDe 10 tips van de wetenschappers en experts vatten hun inzichten samen uit de literatuur en eigen onderzoek naar communicatie met ouderen. Zij gaan uit van positieve beeldvorming. De meeste ouderen wonen thuis en zijn nog actief. Dus spreek hen aan op hun verantwoordelijkheidsgevoel. Laat de goede voorbeelden zien in de media. Dat is inspirerend en versterkt de positieve norm. Het feit dat ouderen voor vol worden aangezien is erg belangrijk. Vaak gaat de communicatie over ouderen die kwetsbaar, ziek en niet meer zelfstandig zijn, terwijl het grootste deel van de ouderen gezond is en nog zelfstandig.

Tip 1: Breng gedragsregels kort en duidelijk

Biedt de gedragsregels kort, duidelijk, eenduidig en herhaaldelijk aan via verschillende kanalen. Een heldere, eenduidige boodschap in begrijpelijke taal en beslist niet betuttelend. Gebruik weinig tekst, gebruik visuals en audiovisuals (animaties, video’s). Meer hierover lees je in de tips voor informatievoorziening aan ouderen (pdf) van het Amsterdam Center for Health Communication.

Tip 2: Maak adviezen praktisch en concreet

Voor ouderen is het belangrijk dat zij de betekenis van adviezen begrijpen. Laat daarom zien wat adviezen betekenen voor het dagelijks leven. Social distancing treft ouderen zeer gezien het feit dat hun sociale netwerk over het algemeen kleiner wordt. Geef voorbeelden van hoe het sociale netwerk in stand gehouden kan worden en visualiseer dat. Wat zijn de consequenties voor ouderen, hun kinderen en kleinkinderen? Communiceer ook waar men terecht kan om te bespreken wat de maatregelen voor hen persoonlijk betekenen. Bijvoorbeeld de speciale telefoonlijnen en websites

Tips 3: positieve én negatieve boodschap 

blije ouderenFocus op positieve boodschap, maar geef ook belangrijke ‘negatieve’ informatie en gebruik daarvoor een neutraal frame. Vanwege ‘positivity bias’ van ouderen ligt de focus van de aandacht op positieve informatie. Maak daar gebruik van door positief gedrag te laten zien en wat wél mag. Highlight echter ook belangrijke ‘negatieve’ informatie, in een neutraal frame, omdat ouderen anders alleen op positieve info focussen. Dat doe je bijvoorbeeld door zowel sterftecijfers als overlevingscijfers te benoemen. Lees meer over risico-informatie in de tips voor informatievoorziening aan ouderen (pdf) 

Tip 4: Erken emoties en onzekerheid

Bij het ouder worden verschuift de balans tussen ‘cognitie’ en ‘affect’. Ouderen steken minder cognitieve energie in kennis en meer in emoties. Geef emotionele support door empathie te tonen en emoties te erkennen, bijvoorbeeld te erkennen dat het een lastige tijd is voor hen is. In het algemeen kunnen ouderen beter met onzekerheid omgaan dan jongeren. Wees daarom transparant over onzekerheid en erken de onzekerheid.

Tip 5: Spreek ouderen niet aan als ‘ouderen’

Veel ouderen identificeren zich niet met de doelgroep ‘ouderen’ Zij voelen zich niet oud en betrekken dus de boodschap voor ouderen bedoeld niet op zichzelf. Geef gericht aan om wie het gaat. Bijvoorbeeld ‘mensen van 70 jaar en ouder’.

Tip 6: Gebruik entertainment en persoonlijke verhalen

Geregisseerde ervaringsverhalen in de eerste persoon werken goed. Hierin wordt de tevoren vastgestelde kernboodschap gecommuniceerd door een rolmodel (‘iemand zoals ik’) waar men zich mee kan identificeren en dit wordt aangevuld met ervaringen waardoor het levendig en praktisch wordt. Bedenk hierbij dat ouderen zich meer identificeren met een ‘jongere’ oudere dan met een ‘oudere’ oudere. Oudere bekende Nederlanders, die nog steeds actief zijn, kunnen goed ingezet worden om je boodschap te vertellen.

Tip 7: Betrek doelgroep en experts bij campagne

Als je kiest voor het communiceren met ouderen in de vorm van campagnes: ontwikkel campagnes in co-creatie met de doelgroep. Laat positieve beelden zien met mooie voorbeelden van hoe het kan (die zijn beschikbaar). Betrek bijvoorbeeld ouderenbonden, maar ook thuiszorgorganisaties, vereniging voor verpleeg/verzorgingshuizen, verzorgenden en verpleegkundigen (V&VN), geriaters (NVKG) en/of huisartsen (LHV/NHG).

Tip 8: Help de zorgverleners

Voor kwetsbare ouderen zijn zorgverleners de belangrijkste bron van informatie. Zorg dat zorgverleners goed geïnformeerd zijn en geef hen handvatten via de door hen gebruikte kanalen (beroepsverenigingen, vakbladen). Bijvoorbeeld over hoe wensen ten aanzien van wel of geen ziekenhuisopname, wel of geen beademing tijdig besproken kunnen worden en opgenomen in het HIS (huisartsinformatiesysteem).

Tip 9: Help de kinderen van ouderen

Kinderen van (gezonde) oudere ouderen hebben grote invloed op hun ouders. In deze coronatijd zie je vaak dat ze hun ouders zaken verbieden uit angst, die ze eigenlijk nog wel kunnen. Zoals een ommetje maken, naar de supermarkt gaan of even een kopje koffie gaan drinken (volgens richtlijnen RIVM en mits mensen allemaal gezond zijn). Richt een deel van de communicatie specifiek op de kinderen van ouderen en geef hen de instrumenten om hun ouders als volwassenen te blijven zien en goede afspraken te maken met hen. De gespreksadviezen genoemd onder 8 over het bespreken van wensen kunnen ook aan kinderen van ouderen gegeven worden.

Tip 10: Gebruik hun kanalen en spreadable content

Televisie, radio (NPO 1,2 en 3 en regionaal), teletekst, kranten en Facebook zijn de krachtigste tools. Ook internet wordt veel gebruikt, maar houdt rekening met richtlijnen voor websites voor ouderen. Denk daarbij aan: ouderen gebruiken vaak een tablet, vermijd inloggen, begin met een helder overzicht van onderwerpen. Meer richtlijnen lees je in de tips voor informatievoorziening aan ouderen (pdf) 

Tot slot: communiceer niet alléén via internet. Brieven en leaflets via instellingen en overheid en gemeenten worden goed gelezen. Spreadable (makkelijke deelbare) content kan goed werken op Whatsapp en Facebook. Push boodschappen zo vaak mogelijk geven op de verschillende kanalen zoals Facebook, Wordfeud, Nu.nl, teletekst en websites van ouderenorganisaties.

Bron: Amsterdam Center for Health Communication

Reageer op deze pagina

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]





Cookies op de website van Zorg voor Beter

Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer