Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer
Home Nieuws Nieuws Gezond gewicht bij laaggeletterden

Persoonsgerichte zorg

Werken aan gezond gewicht bij laaggeletterden // 16/03/2018

Gezondheidscentrum Terwinselen doet mee aan het project ‘Laaggeletterdheid is van gewicht - de huisarts helpt’. Diana Terwint, praktijkverpleegkundige en projectleider en huisarts Jasper van den Berg vertellen over hun nieuwe aanpak voor mensen met laaggeletterdheid.

In dit project van Vilans en Pharos gaat het niet alleen om herkenning, maar ook om hoe zorgverleners in gesprek gaan met laaggeletterde mensen en hoe ze hen informatie geven. Veel laaggeletterden kampen met overgewicht, daarom ondersteunt het gezondheidscentrum hen bij het aanpassen van hun leefstijl.

Team voor verbeteren zorg 

Gezondheidscentrum Terwinselen is een van de drie deelnemende huisartsenpraktijken. Belangrijk, want de regio Kerkrade heeft relatief veel laaggeletterden. De praktijk heeft hiervoor een team samengesteld, dat bestaat uit een praktijkverpleegkundige, een huisarts en drie laaggeletterde cliënten met overgewicht. Daarnaast doen ook andere mensen mee die regelmatig met deze cliëntgroep te maken krijgen, zoals bijvoorbeeld de fysiotherapeut, diëtist en apotheker.

Melding code laaggeletterd

Van den Berg: ‘Het project begint bij ons nu pas eigenlijk te lopen. Herkenning van laaggeletterdheid was een eerste belangrijke stap, die tijd en aandacht vroeg. We zorgen nu voor code-herkenning als de patiënt daar toestemming voor heeft gegeven. Als een laaggeletterde patiënt zich bij de balie meldt, komt er een melding met deze code in het computerscherm van de doktersassistente. Zo weet zij dat de patiënt laaggeletterdheid is. Voordeel is dat de code ook op andere plekken in beeld komt. Dus ook bij collega-huisartsen als de patiënt van praktijk wisselt en bij specialisten als er sprake is van doorverwijzing.’ 

Doorverwijzen naar taalconsulente

Terwint: ‘We hebben in onze praktijk ook posters over laaggeletterdheid opgehangen, waardoor patiënten er nu ook zelf mee komen. Inmiddels hebben we goed contact met een taalconsulente, die door de gemeente Kerkrade is aangesteld. Zij weet wat er allemaal bestaat om laaggeletterdheid aan te pakken. Regelmatig verwijs ik patiënten door naar haar.’

Kennis delen over gezondheidsvaardigheden

Van den Berg: ‘We hebben ook gemerkt dat het belangrijk is om kennis over dit onderwerp te delen met mensen die in ons eigen centrum werken.’ Terwint: ‘Dit hebben we bijvoorbeeld gedaan door een cursus te organiseren. Ook laten we onze projectgroep drie keer in het jaar bij elkaar komen.’

Praktijk aangepast op laaggeletterdheid

In de projectgroep zitten ook drie mensen die zelf laaggeletterd zijn. Terwint: ‘Met hen zijn we door de praktijk gaan lopen om te kijken wat zij niet duidelijk vonden aan informatie. Aan de hand van deze lopende gesprekken hebben we de praktijk aangepast, bijvoorbeeld met een wachtkamerfilm, folders over leren lezen en schrijven en speciale bordjes met pictogrammen in plaats van letters, zodat voor laaggeletterden ook duidelijk is waar bijvoorbeeld de tandarts zit.’ 

Schaamte voor taalachterstand

Het heeft ze ook veel nieuwe inzichten gebracht. Terwint: ‘Laaggeletterdheid is niet altijd aan de buitenkant te zien. Daarom vraag ik heel gericht door. Want vaak schamen mensen zich ervoor en praten ze er daarom niet openlijk over.’ Van den Berg: ‘Soms heeft het ook even tijd nodig voordat het aan het licht komt. Zo had ik een patiënte bij wie ik laaggeletterdheid vermoedde, maar die op mijn vragen steeds weer bleef antwoorden dat ze alles goed had begrepen. Tegen een fysiotherapeut in onze praktijk zei ze het op een gegeven moment wel.’

Verbergen van het probleem

Van den Berg: ‘Mensen vertellen het ook vaak niet, omdat ze niet weten dat er iets aan laaggeletterdheid valt te doen. Ook lopen ze er soms al veertig jaar mee rond. Hierdoor kennen ze niet anders en hebben ze zo hun manieren gevonden om ermee om te gaan, zonder echt iets aan het probleem te doen. Bijvoorbeeld door een vriend te vragen hen iets voor te lezen.’

Laaggeletterden en overgewicht

Nu de praktijk laaggeletterden weet te herkennen, is het moment ook aangebroken om met laaggeletterden aan de slag te gaan die met overgewicht kampen. Terwint: ‘Deze groep is natuurlijk veel kleiner en maar zij hebben weer eigen hulpvragen. Voor hen gaan we daarom een sociale kaart ontwikkelen.’

Tips voor huisartsen

Door alle opgedane inzichten, kunnen ze ook tips aan andere huisartsen geven. Van den Berg: ‘Bij deze problematiek moet je niet te snel opgeven. Als de patiënt laaggeletterdheid bij zichzelf herkent, moet je hem vervolgens ook iets te bieden hebben en het hem daarin zo makkelijk mogelijk maken.’ Terwint: ‘Alleen verwijzen is niet genoeg. Je moet mensen met laaggeletterdheid ook aan de hand nemen. Zo is het belangrijk dat je goed en vaak contact hebt met de mensen naar wie je verwijst. Ook is het belangrijk om mooie doelen te hebben. Zo willen we Roda JC actief gaan betrekken, omdat zij als voetbalclub veel voor de samenleving doen. Zij hebben een laaggeletterdencafé. We willen ze daarom benaderen om bijvoorbeeld Roda-spelers in onze praktijk iets te laten vertellen over laaggeletterdheid.’

Laaggeletterdheid is van gewicht - de huisarts helpt

Op een effectieve manier laaggeletterden met overgewicht helpen naar een gezond gewicht, dat is wat Vilans en Pharos willen bereiken. Met dit doel voor ogen zijn zij in het voorjaar van 2016 samen met drie huisartspraktijken gestart met ‘Laaggeletterdheid is van gewicht – de huisarts helpt’. Inmiddels neemt een andere huisarts van het gezondheidscentrum deel aan de projectgroep. Op de pagina praktijkvoorbeelden gezondheidsvaardigheden lees je meer over het project. 

Methodiek zelfmanagement en gezondheidsvaardigheden

In dit project is onder meer gebruik gemaakt van de Methodiek 'Zelfmanagement en beperkte gezondheidsvaardigheden'. Een praktisch stappenplan voor huisartsenpraktijken en gezondheidscentra om zelfmanagementondersteuning van mensen met een taalachterstand goed te organiseren.
Meer informatie over de methdodiek  

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]





Op de hoogte blijven?

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Meer over Persoonsgerichte zorg