Home Nieuws Nieuws 2019 maart Vrijheidsbeperking afbouwen

Vrijheidsbeperking

Registratie helpt bij verminderen vrijheidsbeperking // 25/03/2019

Hoe kunnen we vrijheidsbeperking op een verantwoorde manier afbouwen? Daar deed Baukje Schippers als gedragswetenschapper onderzoek naar. Op 15 maart promoveerde ze op haar onderzoek bij de Vrije Universiteit Amsterdam. Het onderzoek gaat over de gehandicaptensector, maar de uitkomsten zijn net zo relevant voor de ouderenzorg.

Iedereen moet zelf keuzes kunnen maken. En iedereen moet zijn of haar leven naar wens kunnen inrichten. Dat geldt dus ook voor mensen met een verstandelijke beperking. Maar soms wordt de vrijheid (tijdelijk) beperkt. Daar kunnen allerlei redenen voor zijn. Een belangrijk vraag is dan: hoe bouwen we de vrijheidsbeperking op een verantwoorde manier weer af?

https://www.youtube.com/watch?v=N2NuaFb5Wpk

Vier onderzoeksvragen

  1. Hoe (goed) registreren we vrijheidsbeperkingen?
  2. In hoeverre gaat de nieuwe Wet zorg en dwang ons helpen?
  3. Welke factoren hangen samen met het toepassen van vrijheidsbeperkingen?
  4. Welk effect kan de inzet van een multidisciplinair expertiseteam hebben op de afbouw van vrijheidsbeperkingen?

Registratie van vrijheidsbeperking loont

Een groot deel van de vrijheidsbeperkingen kun je goed registeren. Dat is belangrijk. Want als je goed registreert, zie je pas wat je doet. Waardoor je het gesprek erover echt goed kan voeren. Dit gesprek zorgt weer voor bewustwording bij medewerkers, familie en de bewoner zelf. Dan wordt het ook duidelijk hoe belangrijk het is om te kijken naar de specifieke cliënt in de specifieke situatie. Onder begeleiding naar buiten gaan bijvoorbeeld, is voor de ene cliënt heel fijn, maar voor een andere cliënt kan het een nachtmerrie zijn. En dus een vrijheidsbeperking. Het is belangrijk dat je hier voor elke cliënt en situatie over in gesprek gaat.

Verzet en onvrijwillige zorg

In het onderzoek is ook de Wet zorg en dwang onder de loep genomen die op 1 januari 2020 ingaat. Baukje Schippers concludeert dat de nieuwe Wet zorg en dwang niet vanzelfsprekend tot een betere registratie leidt. Baukje Schippers meent dat als we de rechtspositie van cliënten goed willen beschermen en vrijheidsbeperkingen beter willen registeren, een concretere en duidelijkere definitie van onvrijwillige zorg nodig is.

Waar moet je op letten?

Uit het onderzoek van Baukje Schippers blijkt dat vrijheidsbeperking samenhangt met een aantal factoren. Een belangrijke factor is als de cliënt moeite heeft met communiceren  (lager communicatief adaptief functioneren). Ook als de cliënt bepaald gedrag laat zien, zoals agressie, zelfverwonding of dwangmatige storende gedragingen, is het goed om met het team alert te zijn op vrijheidsbeperking. En belangrijker nog: om samen op zoek te gaan naar alternatieven.

Inzet van expertiseteam Vrijheidsbeperkingen

Baukje Schippers heeft tijdens haar onderzoek op veel plekken al daadwerkelijk vrijheidsbeperking afgebouwd. Dat komt onder andere door de inzet van het expertiseteam Vrijheidsbeperkingen van ’s Heeren Loo. Dit team dat bestaat uit 20 experts heeft specifieke kennis over het afbouwen van vrijheidsbeperking. Het team bestaat uit artsen, fysiotherapeuten en psychologen, maar ook managers en cliëntvertegenwoordigers. Samen vormen zij een compleet beeld van de bewoner en de situatie.

Methodische aanpak werkt goed

Aan de ene kant is het expertiseteam zo effectief door de systematische/methodische aanpak. Door registratie in het registratiesysteem en het methodisch werken in het consultatieplan werden vrijheidsbeperkende activiteiten herleidbaar en konden die tijdig bijgestuurd worden. Elke vrijheidsbeperking werd in kaart gebracht en voor elke maatregel werd nagedacht wat de onderliggende oorzaak was van de vrijheidsbeperkende maatregel. Wanneer deze oorzaak duidelijk was, werd een plan van aanpak (in het consultatieplan) met concrete doelen opgesteld om de oorzaak aan te pakken. Dit leidde tot bemoedigende resultaten. Voor de praktijk belangrijk om te zien dat dit effectief is!

Daarnaast is belangrijk: 1) bewustwording en registratie op organisatieniveau, 2) multidisciplinaire consultatie op teamniveau en 3) multidisciplinaire interventie op cliëntniveau. Verandering op alle drie niveaus is belangrijk. Want het vraagstuk raakt aan al deze facetten.

Over ’s Heeren Loo

’s Heeren Loo is al jaren bezig om vrijheidsbeperkingen af te bouwen. Dit wetenschappelijke onderzoek van Baukje Schippers sluit hierbij aan. Dit is het eerste onderzoek dat in zijn geheel in de Academische Werkplaats ’s Heeren Loo – Vrije Universiteit is gedaan.

Bron

Lees meer op Zorg voor Beter

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]





Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Meer over Vrijheidsbeperking
Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer