Home Nieuws Nieuws 2019 september Probleemgedrag: eerst kijken dan doen!

Probleemgedrag

Probleemgedrag: eerst kijken dan doen! // 20/09/2019

Inge van der Stelt, expert probleemgedrag bij Verenso en Zorg voor Beter, vertelt hoe zij tegen probleemgedrag aankijkt, wat de nieuwe richtlijn inhoudt en hoe je met probleemgedrag om kunt gaan.

In 2018 is de nieuwe Richtlijn probleemgedrag bij mensen met dementie van kracht geworden. Hierin wordt de volgende definitie gebruikt: probleemgedrag is alle gedrag dat gepaard gaat met lijdensdruk of gevaar voor de persoon met dementie of voor mensen in zijn of haar omgeving. Een belangrijk doel is dus om de lijdensdruk te verminderen die het probleemgedrag veroorzaakt. Bij de persoon zelf en bij degenen die voor hem of haar zorgen.

Video: beter omgaan met probleemgedrag

In dit filmpje vertelt Inge van der Stelt, expert probleemgedrag van Zorg voor Beter, hoe je in de ouderenzorg beter kunt omgaan met probleemgedrag

https://vimeo.com/362297336

Bestaat er een pasklare oplossing?

Van der Stelt: 'Probleemgedrag, of onbegrepen gedrag, bij dementie heeft zelden één oorzaak. Dat heeft onder andere te maken met het verouderingsproces en de toenemende kwetsbare gezondheid. Iemand raakt misschien overprikkelt door de drukte in de huiskamer van een afdeling, maar als deze persoon ook ontregelde diabetes en pijn vanwege artritis heeft, is die drukte niet de enige oorzaak.
Oorzaken kunnen ontstaan vanuit de ziekte zelf of bijvoorbeeld in lichamelijke aandoeningen, maar ook in de omgeving, de interactie met medebewoners en hulpverleners. Dat betekent ook dat er meestal niet één pasklare oplossing is. Probleemgedrag aanpakken vraagt om een zorgvuldige analyse en een systematische benadering met aandacht voor de persoon en zijn of haar verhaal.'

Heeft de omgeving ook invloed?

Van der Stelt: 'Probleemgedrag is zeker contextgebonden. Gedrag dat op de ene plek overlast geeft, hoeft ergens anders geen enkel probleem te zijn. Een bekend voorbeeld is zwerfgedrag. Als iemand nog thuis woont kan dat problematischer zijn dan in een instelling met een veilige tuin en voldoende loopruimte. En als iemand de hele dag apathisch op een stoel zit is dat voor mantelzorgers vaak moeilijk om mee om te gaan maar de persoon zelf en verzorgenden kunnen dat heel anders beleven.'

Wat kun je dan het beste doen? 

Van der Stelt: 'Het gedrag van iemand met dementie veranderen is vaak niet mogelijk. Interventies zijn dus vooral gericht op het aanpassen van de omgeving en het vergroten van de draagkracht van de mantelzorger of het verzorgend team. Ondersteuning is belangrijk, zowel thuis als in het zorgteam. Bijvoorbeeld door onder leiding van een GZ-psycholoog de sfeer en interactie tussen bewoners onderling en leden van het zorgteam te bespreken. In een structurele teamevaluatie kun je nagaan of je als team nog voldoende deskundigheid in huis hebt, of bij- of nascholing nodig is en op welk gebied. Dit kun je checken met bijvoorbeeld de checklist team-evaluatie.'

Wat is in een complexe situatie de juiste aanpak? 

Van der Stelt: 'De aanpak van probleemgedrag bestaat uit (een combinatie van) psychosociale en farmacologische interventies (medicijnen). De zorgvuldige analyse die gedaan moet worden om zo’n aanpak te realiseren, vraagt ook om een methodische werkwijze: een gefaseerd en cyclisch proces. Belangrijk is dat het structuur geeft voor alle betrokkenen en dat het inzichtelijk maakt wie in het multidisciplinair team wat precies doet en met welk resultaat. Zo houd je grip op de situatie. Het Stappenplan probleemgedrag (Verenso/ZorgvoorBeter) helpt daarbij. Het leidt zorgmedewerkers door het cyclisch proces van signaleren en observeren van gedrag tot aan de evaluatie van de gekozen interventies.'

Het begint bij goed observeren?

Van der Stelt: 'De zorgprogramma’s ‘Grip op probleemgedrag’ en het ‘STA-op’ laten goede resultaten zien. Het STA-op-programma besteedt extra aandacht aan het herkennen van pijn. Belangrijk omdat de pijnbeleving van mensen met dementie vaak verstoord is maar wel invloed heeft op hun gedrag. Deze erkende interventies zijn te vinden op Zorg voor Beter. Allemaal zijn ze gericht op persoonsgerichte zorg met aandacht voor ieders unieke persoonlijkheid en levensgeschiedenis. Waar wordt iemand blij van? Wat vindt hij prettig of belangrijk? Dat betekent dat je ook - of misschien wel juist - moet observeren als het probleemgedrag er niet is. En in ieder geval: eerst kijken en dan doen!'

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]





Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Meer over Probleemgedrag
Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer