Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer
Home Nieuws Nieuws 2018 maart Een mooi voorbeeld: het AanmeldPortaal

Vernieuwend zorgen

Een mooi voorbeeld: het AanmeldPortaal // 22/03/2018

Ieder jaar liggen 322.000 ouderen in een ziekenhuisbed terwijl ze niets mankeren, zo blijkt uit een onderzoek van branchevereniging ActiZ. Op jaarbasis betekent dit dat er 4.100 dure ziekenhuisbedden onnodig bezet worden gehouden. Daarbij komt een derde van de mensen die in het ziekenhuis wordt opgenomen er slechter uit. Onnodig in het ziekenhuis liggen is dus voor niemand goed. Maar waar kan een oudere op zo’n moment dan wel naar toe?

De meeste ouderen komen via de huisarts, huisartsenpost of spoedeisende hulp (SEH) in zo’n ziekenhuisbed terecht, zeker in de avond, nacht of het weekend. Ook als er geen orgaanspecialisme nodig is. Bijvoorbeeld omdat een zorgvraag te lang is uitgesteld, familie vindt dat het zo niet langer kan of door het plotseling wegvallen van het sociale netwerk. Ze kunnen op dat moment namelijk niet meer thuis blijven, maar de cliëntservicebureaus van verpleeghuizen zijn gesloten. Dat maakt plaatsing in het verpleeghuis lastig, het ziekenhuis lijkt dan de enige mogelijkheid.

Samen oplossen

Het AanmeldPortaal is een mooi voorbeeld waarbij verschillende partijen samenwerken om dit probleem aan te pakken. Zorg voor Beter ging op bezoek bij Surplus in Breda.

'Het was een vraag vanuit het ziekenhuis, de revalidatiekliniek en vvt-instellingen', vertelt Armand Lagrouw, regiomanager bij Surplus en projectleider van het AanmeldPortaal. 'We hadden allemaal met dit probleem te maken, maar niemand was eigenaar van het probleem. Tegelijkertijd was iedereen eigenaar. Je hebt elkaar nodig om het op te lossen.'

Drie vvt-organisaties in de regio Breda zijn samen met huisartsen en het Amphia Ziekenhuis gaan 'aanmodderen', zoals Lagrouw dat noemt. 'Klein beginnen en gewoon maar kijken wat er gebeurt. Experimenteren en innoveren. Je komt onderweg van alles tegen.' Het AanmeldPortaal is het resultaat: één telefoonnummer waar alle verwijzers - zoals huisartsen en artsen op de SEH -naar toe kunnen bellen. Na een pilot van een jaar, zijn er inmiddels nog een aantal organisaties bijgekomen en wordt het portaal verder doorontwikkeld. Onder andere met een webapplicatie.

Wat houdt het AanmeldPortaal in?

Eigenlijk heeft het AanmeldPortaal twee functies: plaatsing van een cliënt binnen de vvt-zorg (1) en aanscherping van de screening (2). Wanneer een oudere zich meldt bij een arts (huisarts of SEH) moet deze eerst beoordelen of onderzoek of opname in het ziekenhuis noodzakelijk is. Als dit niet het geval is volgen er drie vragen:

  1. Kan de oudere naar het toilet?
  2. Kan de oudere in en uit bed?
  3. Kan de oudere alarmeren?

Het gaat hierbij niet om zelfstandig naar het toilet kunnen. Met hulp van een partner of familie mag ook. Is het antwoord op een van de vragen nee, dan is plaatsing binnen een vvt-instelling aan de orde. Als de oudere geen voorkeur heeft voor een specifieke zorgaanbieder of als er bij de voorkeursinstelling geen plek is, dan kan de arts contact opnemen met het AanmeldPortaal via het vaste telefoonnummer.

Tijdens kantooruren word je als arts via een keuzemenu doorverbonden naar een van cliëntservicebureaus. ’s Avonds, ’s nachts en in het weekend heb je de keuze tussen een medewerker van het portaal of direct overleg met een specialist ouderengeneeskunde (SO). De medewerker van het Portaal kan je helpen met een aanmelding of bij twijfel alsnog contact leggen met een SO.

Wat gebeurt bij een aanmelding?

Zorgbemiddelaar Marielle van Ginneken van Surplus (voorheen Elisabeth) is samen met haar collega’s verantwoordelijk voor wachtlijstbeheer, wachtlijstplaatsing en plaatsing binnen de organisatie. Gemiddeld een keer per maand draait ze ’s avonds of in het weekend een dienst voor het AanmeldPortaal. 'Als ik dienst heb, zorg ik dat ik geïnstalleerd ben. Mijn computer is opgestart en ik heb ook al gekeken waar er eventueel plek is. Zodat ik een beetje voorbereid ben. En dan is het wachten tot je gebeld wordt.'

Als de telefoon gaat, neemt Van Ginneken op met pen en papier al in de aanslag. 'Want ze beginnen direct met hun verhaal: "Mevrouw X is gevallen, kan niet meer naar huis en heeft een plekje nodig."' De melding is vaak maar heel kort, terwijl ze bij het AanmeldPortaal veel meer informatie nodig hebben. Van Ginneken en haar collega’s stellen daarom vooral veel vragen. Over de klachten van de patiënt, maar ook over hoe mobiel iemand nog is en of er sprake is van cognitieve problemen. 'Dat is namelijk heel bepalend voor plaatsing. Een andere belangrijke vraag is of mevrouw al thuiszorg krijgt. En wat de rol van de familie is. Het liefst zien we dat iemand naar huis gaat met ondersteuning van familie en thuiszorg. Kan dat niet dan gaan we over tot plaatsing.'

Overleggen met arts, familie en afdeling

Ik zie de patiënt niet. Dat vind ik wel lastig. Krijg ik wel alle informatie die ik nodig heb?

Wat die afweging voor Van Ginneken vooral moeilijk maakt is dat ze geen toegang heeft tot de patiëntengegevens en dus niets weet van iemands voorgeschiedenis. 'En ik zie de patiënt niet. Dat vind wel lastig. Krijg ik wel alle informatie die ik nodig heb? Als wij zelf heel stellig denken dat opname niet nodig is, dan kunnen we dat zelf beslissen. Bij twijfel, of wanneer we denken dat een opname wel noodzakelijk is, overleggen we met de SO van de locatie waar we gaan plaatsen. De SO moet de aanmelding altijd goedkeuren.'

Overleg met de familie is ook een belangrijk onderdeel van het werk van Van Ginneken. 'Voordat ik de SO bel, overleg ik altijd met de familie of de cliënt wel daadwerkelijk geplaatst wil worden. Ik heb al een paar keer gehad dat je alles geregeld hebt en dat de familie dan zegt “We willen het helemaal niet.” Daarbij kun je dan bij de familie ook direct checken of wat de arts zegt ook helemaal klopt. Is er thuiszorg? Is iemand wel of niet verward?'

Zodra de SO de aanmelding heeft goedgekeurd, overlegt Van Ginneken met de afdeling over het tijdstip waarop iemand welkom is. Dat geeft ze weer door aan de familie. 'En daarna volgt nog de administratie. Met een aanmelding ben je zeker 1,5 uur bezig. En als je pech hebt wel 3 tot 4 uur.'

Wat gebeurt er na een aanmelding?

Plaatsingen via het AanmeldPortaal zijn altijd tijdelijk. Vervolgens is het de bedoeling dat tijdens kantooruren wordt gekeken, waar iemand vervolgens naar toe kan. In de praktijk gaat ongeveer de helft van de mensen uiteindelijk terug naar huis. Andere krijgen via de reguliere weg een plekje in het verpleeghuis. Sommige ouderen komen alsnog in het ziekenhuis terecht of overlijden.

Een mooie bijkomstigheid van het AanmeldPortaal is volgens projectleider Lagrouw dat Surplus in het Amphia Ziekenhuis een revalidatie-afdeling heeft: de Brug. Op die afdeling wisselt de bezetting en de lege bedden worden gebruikt voor plaatsing vanuit het portaal. Zorgbemiddelaar Marielle van Ginneken ziet dat zelfs als voorwaarde. 'Zo’n gecentreerde plek is fijn. Je kunt daar veel mensen kwijt. En als ik bel naar de Brug, dan weet iedereen wat er van hem of haar verwacht wordt.' Patiënten met cognitieve problemen worden overigens niet op de Brug geplaatst, voor hen wordt gezocht naar een plek op een PG-afdeling.

Tips voor de organisatie van een aanmeldportaal

Al in meerdere regio’s wordt gewerkt aan een vergelijkbare aanpak als het AanmeldPortaal. Lagrouw heeft ook al verschillende organisaties op bezoek gehad die wilden leren van zijn ervaringen. De belangrijkste tips en aandachtspunten voor de opzet zijn volgens Lagrouw en Van Ginneken:

  • Zorg voor een samenwerking op inhoud. Op die manier heb je geen lijst van allerlei strategische belangen van de verschillende organisaties. De bestuurders hebben op afstand toegekeken.
  • Organiseer vanuit de keten. Betrek de huisartsen, de huisartsenpost, het ziekenhuis en de vvt.
  • Begin klein, dat maakt je wendbaar en zorgt voor een optimale samenwerking. Maak het niet te groot, maar je hebt de juiste grootte nodig om het probleem op te lossen. Gebruik bijvoorbeeld het afzetgebied van een ziekenhuis.
  • Werk vanuit gelijkwaardigheid. Je hebt elkaar nodig. Je kunt het niet alleen.
  • Zorg voor één telefoonnummer.
  • Maak via een webapplicatie inzichtelijk waar plek is binnen de verschillende organisaties.
  • Laat de specialist ouderengeneeskunde een belangrijke rol innemen.

Over het AanmeldPortaal

Het Aanmeldportaal is een samenwerking tussen zorgorganisaties Avoord, De Riethorst Stromenland, Surplus, Thebe en Volckaert en het Amphia Ziekenhuis. Het werkgebied van het portaal reikt van Etten-Leur tot Den Bosch en van Breda tot Gorinchem. In het jaar van de pilot (maart 2016 tot april 2017) kwamen er zo’n 240 meldingen binnen. In het tweede jaar dat nu bijna afgelopen is, zijn dat er ongeveer 300. Naast het ziekenhuis en de verpleeghuizen is er ook een hospice aangesloten bij het portaal.

De bekostiging van het AanmeldPortaal is een lastig punt. Deze zit nu in de domeinen (ziekenhuis, vvt). Er wordt nu met een zorgverzekeraar gekeken naar optimalisatie van de keten.

Lees meer over het AanmeldPortaal bij Waardigheid en Trots.

Heb je ook een mooi praktijkvoorbeeld dat je wilt delen? Reageer dan hieronder en wie weet nemen we contact met je op voor een verhaal op Zorg voor Beter.

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]





Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Meer over Vernieuwend zorgen