Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer
Home Nieuws Nieuws Positieve Gezondheid toepassen in de praktijk

Persoonsgerichte zorg

Positieve Gezondheid toepassen in de praktijk // 22/06/2018

Veel zorgorganisaties omarmen het concept van positieve gezondheid. Maar hoe breng je het in de praktijk? Wat is de rol van leren en reflecteren hierbij? 

Bij Positieve Gezondheid staat niet de ziekte of beperking centraal, maar het vermogen van mensen om met de lichamelijke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. Verpleegkundige Mirjam Leijnse van Rudolf Steiner Zorg werkt al een tijdje met positieve gezondheid. ‘Voor mij betekent positieve gezondheid: er voor elkaar zijn, door ook over andere dingen te praten dan alleen de ziekte. Dit kan uitstekend samengaan met professionaliteit.'

Hoe start je de dag?

'Het is belangrijk dat je je bewust bent van hoe je de dag met iemand start,' vervolgt Mirjam. 'De insteek is dan niet: ik ga die zwachtel omdoen. Maar: wat kun je voor de ander betekenen? Mijn ervaring is dat je dan tijd bespaart. Door een goed gesprek begrijp je de cliënt beter.’

Seksueel ontremd? 

Tijdens het gesprek bleek dat hij zijn vrouw zo miste. Achter zijn gedrag zat een behoefte.

‘Zo hadden we een meneer op de afdeling die zusters in de borsten kneep,’ vertelt Mirjam. 'Zorgmedewerkers gingen hem uit de weg en noemden hem “seksueel ontremd”. Toen ik een zorgplanbespreking met hem had, bleek dat hij zijn vrouw zo miste. Hij miste de aandacht, de liefde en de aanraking. Doordat hij werd gemeden, werd zijn gedrag alleen maar erger. Nu ga ik altijd zijn voeten en onderbenen inwrijven. Het gaat beter met hem. Achter zijn gedrag zat een behoefte.’

Filmpjes met positieve ervaringen 

Mirjam brengt samen met een coach Positieve Gezondheid onder de aandacht op haar afdeling. Mirjam: ‘Dat begint bij het verzamelen van positieve ervaringen. Zo hebben we aan bewoners gevraagd wat zij als positief ervaren en dit gefilmd. Toen we dat aan collega’s lieten zien was het voor hen makkelijker om de stap te maken naar wat er allemaal onder Positieve Gezondheid valt. Het is geen apart project: je doet het al. Het is overal doorheen verweven. Je wordt je bewuster van hoe je meer passende ondersteuning kunt bieden die een goed leven bevordert.’ 

Verpleegkundige Mirjam Leijnse deed veel ervaring op met het toepassen van Positieve Gezondheid. Zij werkt bij de antroposofische organisatie Rudolf Steiner Zorg, die deelnam aan het transformatieprogramma Positieve Gezondheid. Antroposofie gaat uit van de wijsheid van de mens en hoe je hem echt kunt ontmoeten. Dat sluit goed aan bij het concept van Positieve Gezondheid.

Gespreksmodel Positieve Gezondheid

Ook reflectie is belangrijk. Zorgorganisaties die het concept van Positieve Gezondheid omarmen, gebruiken het spinnenwebmodel om met cliënten het gesprek aan te gaan. Dit hulpmiddel maakt zorgverleners bewust van zes onderwerpen die mensen belangrijk vinden in hun leven: lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks leven.  

Bekijk de gesprekstool op de website mijnpositievegezondheid.nl 

Inleven met een rollenspel

Mirjam Leijnse met een collega in een rollenspelMirjam Leijnse: ‘We oefenen de gespreksvoering met een rollenspel, waarbij een collega zich inleeft in de cliënt en hem naspeelt (foto). Dat geeft een zorgmedewerker al een heel ander gevoel. Door dit met z’n allen na te bespreken, leer je van elkaars ervaringen. Dit rollenspel was onderdeel van een inspiratiebijeenkomst Positieve Gezondheid, waar de deelnemers van het transformatieprogramma Positieve Gezondheid met elkaar ideeën uitwisselden en reflecteerden.' 

Experimenteren met ander gedrag

Pas als mensen ander gedrag gaan uitproberen kan er verandering ontstaan.

Niet iedereen reflecteert dagelijks en dan kan zo’n rollenspel helpen. Dit zegt ook Kim Verschoor van het team Vernieuwend Leren in de Zorg van Vilans. ‘Wij hebben bijvoorbeeld een reflectiespel ontwikkeld waarbij zorgmedewerkers elkaar vanuit verschillende rollen tips en ideeën geven. Hierdoor stap je even uit je eigen dagelijkse routine. Je kunt je achter een rol verschuilen en dat is veiliger. Iemand die altijd aardig gevonden wil worden, kan nu bijvoorbeeld een tip geven vanuit de rol van de niet zo vriendelijke, maar wel heel duidelijke “militair”. En dat helpt om met andere vormen van gedrag te experimenteren. Pas als mensen ander gedrag gaan uitproberen kan er verandering ontstaan.’ 

Vernieuwend Leren in de Zorg

Kim Verschoor is senior adviseur van het team Vernieuwend Leren in de Zorg bij Vilans. Dit team helpt zorgorganisaties en teams met leren op de werkvloer. Samen met zorgorganisaties en onderwijsinstellingen ontwikkelen zij vernieuwende leeroplossingen. Lees meer  over Vernieuwend leren op vilans.nl

Creativiteit door te verrassen

Verschoor benadrukt dat creativiteit belangrijk is bij het leren. ‘We weten dat mensen makkelijker leren als ze verrast, geprikkeld en uitgedaagd worden. Dan heeft het echt even hun volle aandacht. Diezelfde creativiteit komt ook weer goed van pas bij Positieve Gezondheid. Leijnse: ‘Ik hoorde dat een zorgmedewerker, toen het buiten sneeuwde, een emmer sneeuw binnenhaalde voor de cliënten. Heel leuk en creatief. De mensen hebben het er nu nog over, want deze cliënten komen niet veel buiten. Hij haalde het leven even voor ze naar binnen.’

Transformatieprogramma Positieve Gezondheid

Vilans begeleidde samen met het Institute for Positive Health (IPH) 10 organisaties in de ouderen- en gehandicaptenzorg die hun zorg en ondersteuning willen inrichten vanuit het concept Positieve Gezondheid. Hun doel? Zorg en ondersteuning aan laten sluiten bij de mens in plaats van andersom. Lees meer op Vilans.nl

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]





Op de hoogte blijven?

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Meer over Persoonsgerichte zorg