Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer
Home Nieuws Nieuws 2017 april Top 5 onnodige handelingen

Vernieuwend zorgen

Top 5 onnodige handelingen van V&VN // 28/04/2017

Verpleegkundigen en verzorgenden voeren dagelijks overbodige handelingen uit bij de zorg voor hun patiënten. Soms is het effect zelfs schadelijk voor de patiënt. V&VN hield een peiling onder het ledenpanel en stelde een top 5 samen met daarin onder andere standaard controles, zwachtelen en het frequent wassen met water en zeep.

zwachtelen cartoonIn totaal reageerden zo’n 600 verpleegkundigen en verzorgenden uit verschillende sectoren (langdurige zorg, ziekenhuiszorg, GGZ). De resultaten worden betrokken bij een onderzoek van het Radboudumc naar overbodige verpleegkundige handelingen.

Top 5

Uit de peiling komt een duidelijke top 5 naar voren van overbodige handelingen. 65 procent van deze handelingen komt dagelijks terug. Reden is vaak de traditie: ‘We doen het altijd zo’ (46 procent). Een meerderheid van de ondervraagden (60 procent) zegt dat de genoemde handelingen ook volgens collega’s overbodig zijn. De 5 meest genoemde overbodige verpleegkundige handelingen zijn:

1. Controleren van vitale functies

De vitale functies (temperatuur, bloeddruk, pols) worden onnodig vaak (tot drie maal daags)gecontroleerd. Verpleegkundigen noemen dit tijdrovend en soms belastend voor de patiënt. De belangrijkste redenen om het toch te doen: gewoonte (51 procent) en omdat de arts erom vraagt (55 procent). Een opmerking die een respondent hierbij aangeeft: 'Het creëert een schijnzekerheid,  omdat je meestal toch niets doet met de uitkomsten.'

2. Zwachtelen en het aantrekken van steunkousen

Vaak is niet duidelijk of cliënten (nog) steunkousen nodig hebben en hulpmiddelen waarmee een cliënt zelf steunkousen kan aantrekken, zijn niet standaard. Hierdoor wordt onnodig vaak hulp geboden bij het aantrekken van steunkousen. Zwachtelen is overbodig als het routinematig (dagelijks) gebeurt. Een respondent: 'We zwachtelen terwijl alles nog prima zit en er geen noodzaak is (wond of wassen) om deze te vernieuwen.'

3. Vervangen en onderhouden van katheters, infusen en stoma’s

Volgens het protocol moet het vervangen en onderhouden van katheters, infusen en stoma’s meerdere keren per dag gebeuren. De verpleegkundigen en verzorgende van het V&VN ledenpanel stellen echter dat dit vaak onnodig is (51 procent)  en niet bijdraagt aan goede zorg (57 procent). 'Het te vaak loskoppelen van een gesloten systeem, geeft onnodig risico op infectie.'

4. Wassen met water en zeep

Veel verpleegkundigen en verzorgenden geven aan dat het dagelijks volledig wassen van mensen en het standaard gebruik van water en zeep belastend is en kan leiden tot klachten. Het is 'vermoeiend en pijnlijk in bepaalde situaties' en 'huid droogt heel snel uit, extra kans op jeuk'. Toch gebeurt het nog veel. De reden: het wordt altijd zo gedaan (67 procent).

5.  Het overnemen van handelingen van de patiënt

Een van de respondenten geeft aan dat verpleegkundige graag willen zorgen, maar toch wordt het overnemen van handelingen die de patiënt – eventueel na instructie – zelf kan verrichten ook gezien als onnodige handeling. Je kunt denken aan scheren, wassen, klaarzetten en geven van medicijnen. Deze overname stimuleert namelijk geen zelfzorg, leidt tot belasting van de verpleegkundige, vertraagt herstel, zelfredzaamheid en zelfmanagement, aldus de leden van het panel.

Slim zorgen

Een groot deel van deze onnodige handelingen maakt ook deel uit van de 15 slimme keuzes bij onnodige zorghandelingen in de langdurende zorg van het Slim Zorgen project van Vilans. Meer informatie vind je in het thema .

Beter-laten-lijst

V&VN doet een oproep om praktijkvoorbeelden te melden van het stoppen met overbodige handelingen; hoe zijn de bestaande gewoonten doorbroken en wat is het effect daarvan? Doel is om andere verpleegkundigen en verzorgenden te helpen met praktische voorbeelden en stappen.

Onderzoekers van het Radboudumc inventariseren op dit moment de bestaande richtlijnen voor verpleegkundigen op overbodige handelingen. Zij combineren hun uitkomsten later dit jaar met de resultaten van de peiling door V&VN. Dit moet leiden tot een 'Beter-Laten'-lijst.

Lees meer op Zorg voor Beter

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]





Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Meer over Vernieuwend zorgen