Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer
Home Nieuws Nieuws 2013 juni Nieuwe Wet zorg en dwang

Vrijheidsbeperking

Nieuwe Wet zorg en dwang op de agenda // 27/06/2013

De Wet zorg en dwang staat in de eerste week van september op de agenda van de Tweede Kamer. Het uitgangspunt van deze wet is dat vrijheidsbeperkende maatregelen in principe niet worden toegepast, tenzij er sprake is van ernstig nadeel voor de kwaliteit van leven van de cliënt (dus: ‘nee, tenzij’). De wet ligt al sinds juni 2012 ter behandeling bij de Tweede Kamer. Zorginstellingen en cliëntenorganisaties kijken reikhalzend uit naar deze nieuwe wet.

Grijs gebied

Francisca HardemanDe nieuwe Wet zorg en dwang komt in de plaats van de huidige Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (Bopz). Volgens deze wet is het toepassen van vrijheidsbeperkende maatregelen alleen toegestaan in zorgorganisaties die  - door de minister - aangemerkt zijn als Bopz-locaties. Francisca Hardeman, expert vrijheidsbeperking van het kennisplein Zorg voor Beter: ‘De Bopz-wet voldoet niet meer, onder andere omdat de wet alleen van toepassing is op bepaalde locaties, zoals psychogeriatrische verpleeghuizen. Tegenwoordig blijven mensen met dementie steeds langer thuis wonen en ook in de verzorgingshuizen wordt de zorgzwaarte hoger. Hier zie je soms ook de noodzaak ontstaan om in te grijpen in de vrijheid van een cliënt om hem of haar te beschermen tegen gevaar. Er bestaat dus een enorm grijs gebied buiten de Bopz-locaties.’

Domotica

De nieuwe wet is niet zoals de Bopz locatiegebonden, maar is cliëntvolgend. Het maakt dus niet uit waar de cliënt woont, maar het gaat om de diagnose van de cliënt. Als een cliënt dementie heeft en daarom zelf niet meer kan overzien wat de gevolgen zijn van een bepaalde beslissing, mag je volgens het wetsvoorstel een maatregel toepassen om die cliënt te beschermen tegen ernstig nadeel. Ook als de cliënt nog thuis woont. Hardeman: ‘Je kunt bijvoorbeeld denken aan domotica. Er wordt op dit vlak veel ontwikkeld. Sensoren in huis kunnen helpen om de veiligheid te waarborgen waardoor mensen langer thuis kunnen blijven wonen. Het is echter wel een inbreuk op de privacy van de cliënt en daar moet dus zorgvuldig mee omgegaan worden. De nieuwe wet helpt om hierin een goede afweging te maken. Het maakt het mogelijk om deze middelen in te zetten, maar beschermt de cliënt door aan te geven welke procedure je moet doorlopen voordat je dat mag doen.’

Zelf nadenken

Vanaf 2005 wordt er al gewerkt aan de nieuwe wet. De Zorgvoorbeter-trajecten (2005-2011) speelden een belangrijke rol bij de implementatie van het ‘nee, tenzij’ principe. Op dit moment zijn er al veel zorgorganisaties die op deze manier werken, en zorgmedewerkers ervan bewust maken dat het voor de cliënt het beste is om zo min mogelijk vrijheidsbeperkende maatregelen toe te passen. Hardeman: ‘Het is belangrijk om je te realiseren dat de wet niet alles regelt. De wet regelt de procedure. Maar de uiteindelijke keuze  - een ethisch dilemma - moet gemaakt worden door een multidisciplinair team. Daarvoor heb je de wet niet nodig. Het is belangrijk dat zorgmedewerkers zelf nadenken over wat het beste is voor de cliënt. Om zo goed mogelijke zorg te verlenen moet de cliënt zo veel mogelijk vrijheid krijgen. En alleen als het niet anders kan beperk je iemand in zijn vrjiheid. Daarbij zoek je altijd naar de minst ingrijpende maatregel. Het ‘nee, tenzij’ principe kun je nu ook al toepassen. Dus wacht daarvoor niet op de nieuwe wet.’

Kritiek

Niet iedereen is onverdeeld enthousiast over de nieuwe wet. Zo vindt branchevereniging ActiZ dat in de wet onderscheid gemaakt moet worden tussen ‘zware’ en ‘lichtere’ maatregelen. Zij vreest voor een grote registratielast en bureaucratie als de wet in de huidige vorm wordt aangenomen.
In juni 2012 werd het laatste wijzigingsvoorstel (vijfde nota van wijziging) naar de Tweede Kamer gestuurd. Deze aangepaste versie wordt in september besproken. Als de wet wordt aangenomen door de Tweede Kamer, gaat hij daarna door naar de Eerste Kamer. De gemiddelde termijn voor behandeling bedraagt ongeveer 6 maanden. Pas daarna zal de nieuwe wet in werking treden.

Lees meer

Wetsvoorstel Zorg en dwang

Vrijheidsbeperkende maatregelen terugdringen

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]





Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Meer over Vrijheidsbeperking