Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer
Home Nieuws Nieuws 2016 september Blog: risico's signaleren

Persoonsgerichte zorg

Blog: Persoonsgericht risico’s signaleren // 19/09/2016

Als verpleegkundige of als verzorgende heb je voelsprieten ontwikkeld om risico’s te signaleren. Het is gewoon onderdeel van je werk, en dus niet nodig aparte lijsten in te vullen, aldus Dianne Karsmakers, beleidsadviseur bij de zorginstelling Van Neynsel.

risicosignalering afvinklijstjes zorgBlog: Dianne Karsmakers, beleidsadviseur bij de zorginstelling Van Neynsel

Stel… je gaat een cliënt helpen met douchen. Bij binnenkomst blijkt de cliënt plotseling verward te zijn. De cliënt woont alleen. Wat doe je? Ik durf te wedden dat geen verpleegkundige of verzorgende zijn schouders op zal halen en de woning zomaar zal verlaten. Je bent immers opgeleid als professional. Je hebt de juiste voelsprieten ontwikkeld, voelt je verantwoordelijk en bent in staat gepast actie te ondernemen.

Als kwaliteitsmedewerker wordt mij regelmatig de vraag gesteld of écht, zelfs bij een cliënt met enkel hulp bij de steunkousen ‘de risicosignalering’ uitgevoerd moet worden?

Er is de laatste tijd veel onduidelijkheid over iets  heel vanzelfsprekends in het werk van verpleegkundigen en verzorgenden: het bewaken van veiligheid en welbevinden. En dat is best begrijpelijk, want de inspectie wil dat we meer doen dan alleen het signaleren van risico’s. Zij willen dat we aantoonbaar risico’s signaleren. Maar wat is dat precies? De angst om het als organisatie fout te doen, en daardoor terecht te komen op de ‘zwarte’ lijst van de staatssecretaris is zó groot… dat we voor de zekerheid maar een standaard checklist blijven gebruiken. Dan kunnen we externe toezichthouders tenminste aantonen dat we de regels opvolgen. Zo wordt het middel echter een doel. En dat staat goede zorg eigenlijk alleen maar in de weg. Tijd voor wat orde op zaken!

1. Risicosignalering is een heel gewoon onderdeel van je werk. Het is niet nodig om naast het zorgleefplan een aparte lijst met risico’s in te vullen.

Aantoonbaar uitvoeren van risicosignalering is namelijk niets, maar dan ook niets meer dan ogen en oren open, luisteren en met de cliënt in gesprek gaan. Een gesprek over de mogelijkheden die veiligheid en welbevinden helpen te vergroten. En de afspraken die je samen hebt gemaakt te rapporteren in het zorgplan. En wil je een checklist gebruiken, omdat dit een prettig handvat biedt, ga gerust je gang. Maar blijf het alsjeblieft zien als een hulpmiddel!

Ik ben me ervan bewust dat informatie op dit kennisplein je misschien een andere indruk geeft. Bij het thema Risicosignalering staat toch vaak  ‘verplichte risicosignalering’. Met zes items erbij (huidletsel, ondervoeding, vallen etc). Dat komt omdat Zorgvoorbeter.nl wil inspringen op de behoefte vanuit het veld, namelijk duidelijkheid. Maar door zoveel nadruk te leggen op dezes verplichte risico’s die ‘aantoonbaar’ gesignaleerd zouden moeten worden, wordt de cliënt gereduceerd  tot een aantal ‘probleemgebieden’. Hiermee verliezen we het doel uit het oog. Terwijl we in de ouderenzorg ook de mond vol hebben over kwaliteit van leven, de cliënt in regie. Ikzelf ook: ik verkondig al jaren me vanaf mijn tachtigste verjaardag te beperken tot een dieet van patat en cola. En als ik straks, hangend op de bank, zit te ontbijten met een patatje oorlog, dan vind ik het fijn als me gevraagd wordt of ik niet eens behoefte heb aan wat anders. Dat ik geadviseerd word over gezonde voeding, zie ik ook heus als goed bedoeld. Maar ik bepaal zelf uiteindelijk wat ik wel of niet eet.

2. Huidig kwaliteitskader wordt verkeerd geïnterpreteerd

Mijns inziens is de ‘verplichte risicosignalering’ gebaseerd op een verkeerde interpretatie van het kwaliteitskader (dat overigens binnenkort herzien wordt). In het huidige kwaliteitskader staat níet dat gestructureerde risicosignalering door middel van een lijst verplicht is. Daar staat dat een professional oog moet hebben voor risico’s en daar gepast actie moet ondernemen. Een belangrijk uitgangspunt van het huidige kader is dat de kwaliteit van leven van de cliënt centraal staat. Door de interpretatiefout is het volgens mij (en velen uit de praktijk) juist haaks op die professionele standaard komen te staan. Afvinklijstjes passen niet bij een professionele standaard en is tegenstrijdig aan het beoogde vertrouwen wat er moet zijn in de professional. Lees meer: .

3. Alleen de cliënt kan beslissen over eigen lijf en leven.

En dat brengt me bij een ander punt: alleen de cliënt kan beslissen over eigen lijf en leven, en als de cliënt dat niet meer kan, helpt de cliëntvertegenwoordiger daarbij. Dit is alles! Daarom heb ik de volgende oproep aan alle managers en beleidsondersteuners in Nederland: Maak gretig gebruik van alle nuttige informatie die Zorgvoorbeter.nl je aanreikt. Maar alsjeblieft altijd met één doel voor ogen: dat medewerkers kunnen doen waar ze goed in zijn, het vak uit te oefenen waar ze voor gekozen hebben, waar ze zo voor gaan. Ondersteun ze, schep de juiste randvoorwaarden maar geef ze vooral de vrijheid, het vertrouwen om hun gezonde professionele verstand aan te spreken. Laat ze zorgen voor kwaliteit van leven en val ze niet lastig met standaard zaken die dat in de weg staan.

Zullen we dat bij deze afspreken? 

Lees meer

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]





Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Meer over Persoonsgerichte zorg