Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer
Home Nieuws Nieuws 2017 september Is mantelzorg ook verantwoordelijkheid werkgever?

Mantelzorg

Is mantelzorg ook verantwoordelijkheid werkgever? // 04/09/2017

Veel zorgprofessionals zijn ook mantelzorger en die combinatie mantelzorg, werk en omgeving/gezin zorgt regelmatig voor druk of stress. Driekwart van de bezoekers van Zorg voor Beter vindt dat de werkgever meer aandacht moet hebben voor werknemers met mantelzorgtaken, zo blijkt uit een korte enquête. Op dit moment voert slechts een op de vijf organisaties beleid op de ondersteuning van mantelzorgtaken en van de ondervraagden werd slechts 8 procent daadwerkelijk ondersteund door 'de baas'.

Asha NagesserVanuit de politiek is er de laatste tijd meer aandacht voor overbelasting van mantelzorgers en het gebrek aan steun dat zij ervaren. Dat is belangrijk, vindt Asha Nagesser, onderzoeker bij Vilans. 'Want wat als deze mantelzorgers wegvallen? Dan zijn we nog verder van huis.' Volgens Nagesser is het daarom ook aan werkgevers om hier een gezamenlijke verantwoordelijkheid in te nemen. 'Als de medewerker door mantelzorg overbelast raakt, werkt dit namelijk direct door op het werk.'

De enquête op Zorg voor Beter is door ruim 100 zorgprofessionals ingevuld. Van hen was 93 procent mantelzorger en de meeste waren tussen de 21 en 40 procent van hun vrije tijd kwijt aan deze taken. 36 procent gaf aan dat het werk te lijden had onder de mantelzorgtaken, bij 6 procent was dit zelfs veelvuldig het geval. Mantelzorgen gaat daarnaast duidelijk ten koste van aandacht voor het gezin, de omgeving en het eigen leven.

De rol van de werkgever

De meeste zorgprofessionals zouden graag zien dat de werkgever meer aandacht heeft voor werknemers met mantelzorgtaken. Gelukkig zijn er ook organisaties die al actief beleid voeren op dit thema (20 procent volgens de enquête). Enkele reacties:

MantelzorgerIris: 'We hebben een zoon met klassiek autisme. Toen hij jonger was hebben mijn zorgmanager en ik afgesproken dat ik alleen weekenden en avonddiensten hoefde te werken om zo de zorg voor hem en mijn werk te kunnen combineren. Mijn man nam dan thuis de zorg over als ik aan het werk was, want die werkt regelmatige tijden in de bouw.'

Mary: 'Mijn werkgever houdt er rekening mee dat voor mij dagdiensten het beste uitkomen, zodat ik eind van de middag en ’s avonds mantelzorgtaken uit kan voeren, omdat hier met name de ‘mantelzorgvraag’ ligt. Mijn werknemer informeert de medewerkers ook proactief over de mogelijkheid die de CAO biedt. Daarnaast begrijpen ze het ook als ik een keer incidenteel weg moet. Ik probeer hier wel veel voor terug te geven qua inzet. Ik vind het namelijk iets van ‘geven en nemen'.

Mantelzorgvriendelijk

Een ander mooi voorbeeld is zorgorganisatie Zorgwaard. Vorig jaar september hebben zij als eerste organisatie in de Hoeksche Waard de erkenning voor een mantelzorgvriendelijk personeelsbeleid gekregen van Stichting Werk&Mantelzorg. 'Het is een gezamenlijke verantwoordelijkheid', stelt ook Marianne Raidt, coördinator welzijn en ambassadeur mantelzorg bij Zorgwaard.

Marianne RaidtBij Zorgwaard voeren ze nu ongeveer een jaar beleid voor mantelzorgende collega’s of 'dubbelzorgers' zoals zij ze noemen. Met een enquête onder alle werknemers zijn de behoeften en wensen in kaart gebracht en inmiddels heeft Marianne Raidt samen met haar collega’s verschillende bijeenkomsten georganiseerd. Ook proberen ze werknemers bij concrete vragen door te verwijzen. 'Bij de eerste bijeenkomst was bijvoorbeeld iemand van stichting MEE aanwezig,’ vertelt Raidt. In onze regio verzorgen zij ondersteuning van mantelzorgers bij thuiswonende cliënten. Veel van onze collega’s zijn namelijk mantelzorger in een thuissituatie.'

Daarnaast hebben ze binnen Zorgwaard afgesproken dat het onderwerp mantelzorg ieder werkoverleg op de agenda staat, net als bij ieder POP-gesprek. Ook moet de verlofregelingen bekender worden bij de werknemers, want veel mensen weten niet wat de mogelijkheden zijn. Helaas gebeurt dit nog niet altijd. En Raidt weet niet zo goed waarom. 'Het MT staat erachter en we zijn als organisatie trots dat we als eerste de erkenning mantelzorgvriendelijk kregen in de Hoeksche Waard. Dat moeten we dan ook wel waar maken, dus daar werken we hard aan. Maar het blijft een aandachtspunt.'

Preventie van verzuim

Nicolien ReithMantelzorgmakelaar Nicolien Reith ondersteunt mantelzorgers en bedrijven bij de regeltaken rondom mantelzorg. Ze merkt dat steeds meer werkgevers actie willen ondernemen om mantelzorgende medewerkers te ondersteunen. 'Het begrip mantelzorg raakt mede dankzij de overheid meer bekend, ook met betrekking tot de combinatie werk en mantelzorg.'

Reith verwacht dat met het insteken op het voorkomen en oplossen van ziekteverzuim, het bewustzijn van werkgevers zal groeien dat ondersteuning van werkende mantelzorgers zinvol is voor alle partijen. Asha Nagesser van Vilans denkt dat het voorkomen van verzuim inderdaad een belangrijke prikkel voor werkgevers is. 'Maar het is ook van belang om goed voor elkaar te zorgen; elkaar 'bewaken' op een positieve manier.'

Openheid en om hulp vragen

Wendy van LierWendy van Lier, expert Mantelzorg op Zorg voor Beter, is het hier mee eens. 'Een goed mantelzorgbeleid is belangrijk. Medewerkers moeten op de hoogte zijn van de mogelijkheden, zoals het kort en langdurende zorgverlof, maar daarmee ben je er niet.' Van Lier pleit voor openheid. 'Medewerkers vinden om hulp vragen vaak lastig. Zeker in de zorg, door de personeelstekorten. Cliënten en collega’s rekenen op je.'

Organisaties moeten die openheid stimuleren, maar ook als collega heb je volgens Van Lier een belangrijke rol. 'Zorgverleners zijn zorgzaam en krijgen (of nemen) door hun kennis en vaardigheden vaak de hoofdrol in de mantelzorg. Ze kunnen de neiging hebben om het alleen te doen. Toon daarom regelmatig belangstelling voor de mantelzorgsituatie, vraag of mantelzorger werk, gezin en de zorg goed kan combineren. Stap op je collega af en bespreek wat iemand nodig heeft als de situatie uit balans dreigt te raken. En dat kan per persoon heel verschillend zijn: andere tijden werken, minder werken, meer hulp inschakelen….'

Ook bij Zorgwaard proberen ze het samen op te lossen. 'De onderlinge sfeer is belangrijk', aldus Raidt. 'Dat je er met elkaar over kunt praten, het samen regelt en voor elkaar klaar staat.' Niet alles kun je echter oplossen, luisteren en serieus nemen helpt vaak ook, weet Marianne Raidt. 'Tijdens onze bijeenkomsten vinden de mantelzorgende werknemers het fijn om ervaringen uit te wisselen. Ze vinden herkenning bij elkaar. En we proberen ook duidelijk te maken dat je als mantelzorger niet alleen lastig bent. Mantelzorger betekent niet per definitie overbelast: je bent sterk en hebt kwaliteiten die voor een organisatie heel belangrijk zijn.'

Een maatschappelijke uitdaging

Onderzoeker Nagesser: 'De uitdaging is om met elkaar een passende gebalanceerde oplossing te vinden, zowel bij de mantelzorgvrager, bij de werkgever en het eigen gezin en de omgeving. Als de mantelzorger door overbelasting weg dreigt te vallen heb je op alle drie deze vlakken een probleem. Dit is een nieuwe maatschappelijke uitdaging.'

Familieparticipatie Poster Zorg voor BeterDat de weg nog lang is weet Reith. 'Mantelzorg wordt vaak gezien als privé en de mogelijke impact ervan op werk blijft gemakkelijk verborgen.' Toch zijn er organisaties zoals Zorgwaard - binnen en buiten de zorg - die het onderwerp serieuze aandacht geven. In de afgelopen maanden werd mantelzorgmakelaar Reith enkele keren gebeld door bedrijven met concrete vragen over de ondersteuning van een medewerker met mantelzorgtaken. Ook is Reith inmiddels als mantelzorgmakelaar vast verbonden aan de afdeling HR van een groot Amsterdams (5000 medewerkers) bedrijf. 'Dit bedrijf steekt in op de besparing in ziekteverzuim nadat uit een interne enquête bleek dat veel vrouwen tussen de 45 en 65 zich regelmatig ziek melden vanwege een disbalans tussen werk en mantelzorg.'

Deel jouw ervaringen

Heb je met jouw werkgever of team goede afspraken over de combinatie van werk, mantelzorg en gezin? Heeft jouw organisatie aandacht voor mantelzorgende werknemers? Of wellicht zelfs richtlijnen of beleid opgesteld? Wij zijn op zoek naar nog meer goede voorbeelden. Je kunt ze mailen naar a.hoogland@vilans.nl

Lees verder

Lees meer op Zorg voor Beter

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]





Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Meer over Mantelzorg