RSS 2.0
Home Nieuws Nieuws Hygiëne en zorg thuis: handschoenen

Hygiëne

Hygiëne en zorg thuis: handschoenen // 03/04/2017

Als het over handhygiëne gaat dan spelen handschoenen, naast het juist reinigen van je handen, een belangrijke rol. In een verpleeghuis zijn die handschoenen vaak wel beschikbaar, maar hoe zit dat in de thuiszorg? Wie is verantwoordelijk voor het verschaffen van die bescherming? En waarom zou je eigenlijk handschoenen dragen?

handschoenEr zijn natuurlijk een aantal duidelijke verschillen tussen de zorg in een verpleeghuis en de zorg thuis. Vooral logistiek zijn er in de thuiszorg een aantal uitdagingen zoals de beschikbaarheid van materiaal. Het verschilt per organisatie hoe dit geregeld is. Daarnaast is de omgeving natuurlijk anders. Soms kan deze behoorlijk vies zijn.

Belangrijker is misschien nog wel de overeenkomst: de cliënt. Ouderen blijven steeds langer thuis wonen en ook na een ziekenhuisopname worden mensen eerder naar huis gestuurd. Thuis vindt steeds meer complexe langdurige zorg plaats bij ernstige zieke, kwetsbare ouderen. Aandacht voor handhygiëne, en goed gebruik van beschermingsmiddelen is dan ook echt nodig.

Verantwoordelijkheid van werkgever

Werkgevers moeten ervoor zorgen dat medewerkers veilig en verantwoord kunnen werken. Dit is ook hun plicht volgens de Arbo-wet. Deze wet verplicht een werkgever om zijn medewerkers daar waar nodig de correcte ter hand te stellen, legt Conny Moons uit. Zij is expert hygiëne voor Zorg voor Beter en adviseur bij de V&VN. 'Deze correcte beschermingsmiddelen betreffen echt niet alleen oordoppen en veiligheidsschoenen, maar ook handalcohol, handschoenen, schorten en daar waar nodig mondneusmaskers. Bescherming tegen micro-organismen dus.'

Suzanne Veen van branchevereniging BTN onderschrijft dat. 'Zeker omdat thuiszorgmedewerkers veelal solistisch te werk gaan, is het goed om als werkgever regelmatig je medewerkers te informeren over het belang van . Het gebruik van handschoenen in bepaalde situaties stimuleren en voldoende materialen ter beschikking stellen, hoort daar ook bij.'

  • Lees ook een casus rondom dit onderwerp met antwoord van Zorginstituut Nederland (voorheen CVZ) op de website ZIPnet

Bram HengeveldBram Hengeveld is als programmamedewerker verbonden aan de Vilans KICK-protocollen en werkt daarnaast als wijkverpleegkundige voor Stichting Livio in Enschede. 'Ik heb het geluk dat mijn organisatie zijn verantwoordelijkheden kent en zorgdraagt voor alle benodigde beschermingsmiddelen. Lang niet alle organisaties leven deze verplichting na', aldus Hengeveld. 'Sommige maken zelfs de cliënt verantwoordelijk. Dit resulteert vaak in verkeerd of helemaal geen materiaal.'

Afsluitbare box

Een ander mogelijk obstakel dat Hengeveld ziet is de opslag van materiaal. 'Je neemt niet alles constant mee op de fiets, dus het is handig om bij de cliënt thuis een afsluitbare box te hebben waarin je alle benodigde spullen kunt bewaren. Die box is ook belangrijk omdat je geen invloed hebt op de omgeving. Niet alle huizen zijn even schoon en netjes.'

Vanaf het eerste moment

Om die reden vraagt hij bij een eerste bezoek ook vaak aan de cliënt of ze kunnen zorgen voor een zeeppompje en keukenrol. 'Op die manier kun je in ieder geval goed je handen wassen. Een aparte schone handdoek is ook al erg prettig. Lukt dat toch niet, dan ben je aangewezen op handdesinfectans. De thuiszorg blijft maatwerk, maar er is altijd wel een oplossing om hygiënisch te werken.'

Hengeveld neemt bij datzelfde eerste bezoek handschoenen en handalcohol mee om te zorgen dat er altijd voldoende materialen voor handen zijn. 'Zeker als ik weet dat er sprake is van wond- of stomazorg.' Door bij het eerste contact direct wat voorraad mee te nemen, heb je daarna altijd spullen bij de hand. Je werkt dan al direct vanaf het begin hygiënisch en dat maakt het voor jou en voor de cliënt heel gewoon dat je op bepaalde momenten gebruik maakt van handschoenen of andere beschermingsmiddelen.

Leg uit waarom je iets doet

Conny MoonsVolgens Conny Moons is het belangrijk om over het gebruik van handschoenen het gesprek aan te gaan met de cliënt. 'Ik hoor wel eens dat verpleegkundigen bij het gebruik van handschoenen worden gevraagd of ze vies zijn van de cliënt, maar daar gaat het bij het gebruik van handschoenen natuurlijk niet om. Goede en veilige zorgverlening is altijd het uitgangspunt. Leg dus uit waarom je draagt.'

De belangrijkste reden om handschoenen te dragen is het voorkomen kruisbesmetting. Het is natuurlijk niet de bedoeling dat jij als zorgverlener micro-organismen overdraagt van de ene op de andere cliënt. Die handschoenen beschermen echter niet alleen de kwetsbare ouderen, maar ook jou als zorgverlener.

Bescherm ook jezelf

Niet steriele handschoenen dienen er bijna altijd voor om jou te beschermen. Bij contact met slijmvliezen bijvoorbeeld of als je zelf wondjes hebt. Handschoenen beschermen je huid als je geneesmiddelen bereidt of in contact komt met bijtende of irriterende stoffen en zalven. Denk bijvoorbeeld aan alcohol of corticosteroïden. Steriele handschoenen gebruik je alleen als specifieke richtlijnen dit voorschrijven. Dit is ter bescherming van de cliënt.

5 praktische tips

Naast de afsluitbare box en een goede voorbereiding bij het eerste bezoek heeft Bram Hengeveld nog een aantal tips bij het gebruik van handschoenen:

  • Let op je . Werk altijd van schoon naar minder schoon/vies. Kan dat niet, verwissel dan je handschoenen zodra de volgende handeling ‘schoner’ is dan de vorige. Pas nooit handhygiëne toe op gehandschoende handen.
  • Zorg ervoor dat handschoenen tijdens het dragen niet in contact komen met  je gezicht, kleding, andere persoonlijke beschermingsmiddelen en omgevingsmaterialen zoals (mobiele) telefoons en tablets, deurknoppen, bedgordijnen, apparatuur, toetsenborden, schrijfgerei enzovoort.
  • Verwissel handschoenen direct als ze zichtbaar kapot, nat of vies zijn.
  • Pas voor en na het uittrekken van de handschoenen handhygiëne toe. Ook als je handschoenen op de juiste manier uittrekt, bestaat de kans dat micro-organismen op je handen terecht komen.
  • Blijf zelf nadenken en ga eventueel het gesprek aan met je team en leidinggevende. Twijfelen en keuzesmaken hoort bij ons vak en maakt je een heel krachtige professional. Ga vooral op zoek naar informatie bij zulke twijfelgevallen en bespreek het met collega’s.

Meer informatie over handschoenen vind je in de WIP-richtlijn Persoonlijke beschermingsmiddelen. Deze richtlijn is officieel niet voor de thuiszorg, maar bevat wel veel informatie over hoe goed omgaan met handschoenen. Ook zijn in de richtlijn de wet- en regelgeving en normen en eisen die voor handschoenen van toepassing zijn opgenomen.

Deel je ervaringen op Zorg voor Beter

Dit is het eerste deel uit een serie over hygiëne in de thuiszorg. In vervolgdelen zullen we onder andere aandacht besteden aan andere beschermingsmiddelen, persoonlijke hygiëne en stoelgang- en urinelozing. Heb je vragen of zijn er onderwerpen waar we aandacht aan zouden moeten besteden, laat het ons weten. Ook jouw ervaringen met hygiënisch werken horen we graag. Je kunt hieronder een reactie achterlaten of mailen naar a.hoogland@vilans.nl

Meer informatie

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]



 Security code


Op de hoogte blijven?

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Meer over Hygiëne