Home Nieuws Nieuws 2019 augustus Handreiking zelfmanagement en gezondheidsvaardigheden

Persoonsgerichte zorg

Handreiking zelfmanagement en gezondheidsvaardigheden // 05/08/2019

‘Laaggeletterdheid is van gewicht – de huisarts helpt’ is een project waarbij huisartspraktijken laaggeletterde mensen ondersteunen bij het verminderen van overgewicht. Vilans en Pharos begeleidden de huisartspraktijken bij het herkennen van laaggeletterdheid, communicatie(tools) en leefstijlinterventies. Uit het project kwam een vernieuwde handreiking voort. Praktijkverpleegkundige Diana Terwint vertelt over haar ervaringen.

De handreiking ‘Aandacht voor zelfmanagement én gezondheidsvaardigheden’ helpt gezondheidscentra en huisartsenpraktijken op weg die mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden willen ondersteunen bij zelfmanagement. Er zijn 4 manieren om gebruik maken van de vernieuwde handreiking: 

Handreiking zelfmanagement en gezondheidsvaardigheden

Download nu de vernieuwde handreiking (pdf)

Tools voor zelfmanagementondersteuning

In de handreiking vind je tools, video's, verdiepende informatie en quotes van zorgverleners over zelfmanagementondersteuning bij mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden. De handreiking is tot stand gekomen door literatuuronderzoek, interviews met mensen met laaggeletterden en focusgroepen met zorgverleners. De eerste versie is in de periode van 2015-2018 getest in vier huisartsprakijken. In de vernieuwde handreiking ‘Aandacht voor zelfmanagement én gezondheidsvaardigheden’ (pdf) zijn de ervaringen en feedback van deze praktijken verwerkt. 

5 vragen aan praktijkverpleegkundige Diana Terwint 

1. Wat heeft dit project opgeleverd? 

'Sinds de start van dit project zijn we in ons Gezondheidscentrum Terwinselen heel bewust met de doelgroep omgegaan,' legt Terwint uit. 'Het project heeft ons op de weg geholpen om de antwoorden op een aantal belangrijke vragen te achterhalen, zoals:

  • Wie is de doelgroep?
  • Wat kun je voor hen betekenen?
  • Wat kunnen we aanpassen in de praktijk?
  • Wat kunnen wij zelf veranderen?
  • Hoe kan de patiënt zo makkelijk mogelijk tot een betere gezondheid komen?

Alleen al door bezig te zijn met dit soort vragen is winst te behalen. Terwint: ‘Doordat een zorgverlener de patiënt specifieker bevraagt, gaat deze bewuster nadenken over zijn gezondheid. Als patiënten niet kunnen lezen en schrijven, kunnen ze minder goed aan hun gezondheid werken. Bijvoorbeeld doordat ze de medicijnstikker en de bijsluiter niet kunnen lezen.'  

‘Doordat een zorgverlener de patiënt specifieker bevraagt, gaat deze bewuster nadenken over zijn gezondheid.'

In de praktijk wordt niet alleen naar de patiënt gekeken. 'We weten dat de doelgroep vaak niet zelf om hulp vraagt, bijvoorbeeld uit angst of schaamte. Aan ons dus de taak om een veilige sfeer te creëren. Als de patiënt zich bij de ene zorgverlener wel durft te uiten en bij de andere niet, dan geven ze deze signalen aan elkaar door. Zo leren we van elkaar.' 

2. Op welke manier heeft de handreiking geholpen? 

7 stappen handreiking gezondheidsvaardigheden'Voor mij heeft het enorm geholpen om de begrippen helder te krijgen. Wat zijn gezondheidsvaardigheden? Wat is laaggeletterdheid? Na het lezen vielen bij mij de kwartjes. De handreiking (pdf) heeft me geholpen het traject inzichtelijk te krijgen. Het was voor mij de eerste keer dat ik zo’n verandertraject deed. Het gaf houvast bij de voorbereiding van het project. Erg prettig om alle stappen te zien, wetende dat ik me daaraan kon houden. Dat gaf me vertrouwen. De handreiking is echt is mijn heilige boekje geworden. Natuurlijk wijk je ook wel eens af van wat er op papier staat. Dat heeft ermee te maken hoe het er in je praktijk aan toegaat. Toch heb het gevoel dat we ons aan de stappen hebben gehouden.'

3. Wat is het grootste succes? 

'Je hebt geen idee tegen hoeveel dingen deze mensen aanlopen. Wat voor ons vanzelfsprekend is, is voor hen onmogelijk.' 

'We hebben actief laaggeletterde patiënten betrokken bij de projectgroep,’ vertelt Terwint. ‘Die mensen heb je echt nodig. Je hebt geen idee tegen hoeveel dingen zij aanlopen. Wat voor ons vanzelfsprekend is, is voor hen onmogelijk. Om stil van te worden. Voor meer bewustwording heb je écht een ervaringsdeskundige nodig. We leerden bijvoorbeeld dat deze mensen dingen niet durven te zeggen. Ze krijgen medicijnen en hebben geen idee wat ze ermee moeten doen. Onze rol is daarom ook om patiënten te helpen om hun vragen te stellen en een vertrouwde situatie neer te zetten.'

4. Waar ligt de grootste uitdaging? 

'Het onderwerp actueel houden. Het moet een aandachtspunt blijven. Steeds opnieuw op onze agenda zetten.' Terwint behoudt daarnaast contact met de partijen waarmee is samengewerkt in het project. 'Hoe borgen we datgene wat we bereikt hebben? Mogelijk moeten we een keer per kwartaal samenkomen om te evalueren en vooruit te kijken. We hebben veel energie in dit project gestoken. Dat mag niet verwateren. Dat is zonde, ook voor de patiënten.'  

5. Welke tips heb je voor projectleiders?

'Realiseer je goed waar je aan begint. Als je het goed wilt doen, is het een traject van ongeveer twee jaar. Dan heb je de koers met je team goed te pakken en kun je verder. Zorg ook voor een gemotiveerde projectgroep. Nodig daarnaast zeker twee of drie laaggeletterde patiënten uit de praktijk uit om deel te nemen aan de projectgroep. Dat geeft meer inzicht. Vraag hen om feedback op je ideeën. Tot slot: maak gebruik van de handreiking! Het is een fijne leidraad om de stappen te doorlopen. Geef er eigen draai aan, dan kom je er wel.' 

Download de handreiking ‘Aandacht voor zelfmanagement én gezondheidsvaardigheden’ (pdf)

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]





Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Meer over Persoonsgerichte zorg
Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer