Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer
Home Nieuws Nieuws 2018 oktober Tips voor handhygiëne in de thuiszorg

Hygiëne

Tips voor handhygiëne in de thuiszorg // 04/10/2018

Goed je handen wassen is een belangrijk onderdeel van je vak als verzorgende of verpleegkundige. Het is een onderdeel van veilige zorg; als je het op de juiste manier en het juiste moment doet. En bijna ieder moment van zorg begint met je handen reinigen. In de thuiszorg vraagt het volgen van de handhygiënerichtlijnen soms iets meer creativiteit. Charlotte Michels, deskundige infectiepreventie en expert Hygiëne voor Zorg voor Beter laat zien dat het altijd mogelijk is. 

Een vieze handdoek, een stukje zeep, geen keukenrol. Tijdens de zorg thuis is het niet altijd gemakkelijk om je handen op een hygiënische manier schoon te maken. Sommige zorgorganisaties vragen aan cliënten om te zorgen voor een pompje met vloeibare handzeep en een schone handdoek voor de thuiszorgmedewerker. Toch zijn die in de praktijk lang niet altijd aanwezig. Dit betekent echter niet dat je dan maar geen handhygiëne toe moet passen. Want hygiënisch werken is heel belangrijk.

Michels: 'Ook in de thuiszorg kun je micro-organismen van de ene cliënt naar de andere overbrengen. Dat  je tussen deze twee contacten in je auto of op de fiets zit, maakt daarbij niet uit. Als je niet uitkijkt, worden de contactpunten van deze vervoersmiddelen zelfs een bron van micro-organismen na je werk.'

Creatieve oplossingen

Je kunt altijd wel iets doen om je handen schoon te maken, vindt Charlotte Michels uit. ‘Sommige situaties vragen iets meer creativiteit, maar niets doen is geen optie!’ In onderstaande tabel zie je wat volgens Michels de beste oplossing is: de eerste keus. Ze geeft echter ook suggesties voor afwijkende situaties. 'Pak wanneer er geen vloeibare zeep is niet het blokje handzeep, maar kies dan bijvoorbeeld voor vloeibaar afwasmiddel.'
 
  Zeep Handdoek Handalcohol
Eerste keus Vloeibare zeep Schone handdoek Flacon bij cliënt
Als dat er niet is, dan Vloeibaar afwasmiddel Keukenrol Zakflacon bij medewerker
Als dat er niet is, dan Alleen water Toiletpapier Flacon in auto medewerker


  
Wanneer de zorgorganisatie niet vraagt om een zeeppompje en schone handdoek of keukenrol, kun je dat natuurlijk ook zelf doen. Bij het eerste bezoek bijvoorbeeld. Leg cliënten de noodzaak van een goede handhygiëne uit. Dan zullen ze ook eerder geneigd zijn om mee te denken. Michels: 'De thuiszorg is maatwerk, maar er is altijd wel een manier om hygiënisch te werken.'

Hoe maak je je handen schoon?

Het wassen of desinfecteren van je handen heeft natuurlijk alleen zin als je het op de juiste manier doet. Handalcohol kun je bijna altijd gebruiken, behalve bij zichtbaar vuil, natte handen of plakkerige handen. Dan is het wassen van de handen noodzakelijk. Doe het nooit alle twee achter elkaar: dat is minder goed voor je huid. Verzorg je handen goed met crème om uitdroging te voorkomen als je, om welke reden dan ook, toch veel moet wassen.
 
Onderstaande video’s zijn gemaakt in het verpleeghuis, maar laten wel goed zien hoe je je handen moet wassen en desinfecteren. 

https://vimeo.com/267547392

https://vimeo.com/267547100

Wanneer moet je handen wassen?

Bij handhygiëne gaat het niet alleen om de juiste manier, maar ook om het juiste moment. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft vijf momenten benoemd waarop je handhygiëne moet toepassen. In de praktijk zijn deze momenten voor veel verzorgenden en verpleegkundigen lastig te onthouden. Voor de verpleeghuissector heeft onderzoek Gwen Teesing van de GGD Rotterdam-Rijnmond en het Erasmus MC deze vertaald naar Kamer In, Kamer Uit, Voor Schoon, Na Vies. 'Deze vertaling kun je ook gebruiken in de thuiszorg,' aldus Charlotte Michels. Haar variant vind je in onderstaande tabel. 

5 momenten WHO In de thuiszorg
Voor fysiek contact met de cliënt. Woning in
Na fysiek contact met de cliënt. Woning uit
Na het aanraken van de omgeving van de cliënt. Woning uit
Voor schone of steriele medische handelingen. Voor schoon
Na (mogelijk) contact met lichaamsmaterialen en vloeistoffen. Na vies

Hoe zit het met handschoenen?

Bij sommige handelingen zoals wond- en katheterzorg is het belangrijk om handschoenen te dragen. Was of desinfecteer dan ook de handen na het uittrekken van de handschoenen. Ook als je handschoenen op de juiste manier uittrekt bestaat er namelijk kans dat micro-organismen op je handen terecht komen. 
Let verder op je werkvolgorde. Werk altijd van schoon naar minder schoon/vies. Kan dat niet, verwissel dan je handschoenen zodra de volgende handeling ‘schoner’ is dan de vorige. Pas nooit handhygiëne toe op gehandschoende handen.

In het thema Hygiëne vind je meer informatie over het gebruik van handschoenen in de thuiszorg. Wist je bijvoorbeeld dat de aanschaf van handschoenen de verantwoordelijkheid is van de werkgever, maar dat bij sommige zorgorganisaties die verantwoordelijkheid bij de cliënt wordt gelegd? 

Persoonlijke hygiëne

Tot slot gelden voor een goede handhygiëne ook de volgende punten:

  • Draag je nagels kort geknipt, schoon en goed verzorgd.
  • Draag geen (gel-)nagellak of kunstnagels.
  • Draag geen ringen, armbanden en polshorloges tijdens je werk.
  • Draag geen brace/spalken/gips aan hand of pols tijdens je werk.
JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]



Reacties

Charlotte Michels Deskundige infectiepreventie 10/10/2018

Beste Anneke
je kaart nu een heel lastig probleem aan,... maar dat is niet erg want hier krijg ik veel vragen over dus ik zal mijn best doen om een zo duidelijk mogelijk antwoord te geven.
In de landelijke richtlijnen wordt gesteld dat het dragen van een brace, net als het dragen van handsieraden niet is toegestaan. Nergens wordt voor een brace een uitzondering gemaakt, ook niet na herhaaldelijk aandringen vanuit het werkveld. Dat komt omdat de brace evengoed een nadrukkelijke belemmering voor een goede handhygiene veroorzaakt. En we weten allemaal dat een goede handhygiene pure noodzaak is in de zorg. een silicone of metalen brace is natuurlijk wel makkelijker schoon te maken, maar dat betekent niet dat het de handhygiene niet in de weg zit. Misschien dat daar de onduidelijkheid ontstaat. Het dragen van een handschoen kan nooit handhygiene vervangen, immers na het dragen van handschoenen moet er ook altijd handhygiene toegepast worden.
Wanneer ik dit aan zorgmedewerkers duidelijk maak krijg ik altijd de onvermijdbare vraag: "Maar mag je dan met een brace niet werken in de zorg!?". Helaas is dus het antwoord volgens de richtlijnen "nee".
Ik snap echter ook heel goed dat dit verrijkende consequenties voor deze groep medewerkers heeft. In deze situaties adviseer ik dan dat werkgever en werknemer samen een zo gepast mogelijke alternatieve oplossing gaan zoeken. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan, maar een ander antwoord heb ik helaas niet. Ik hoop toch in ieder geval je wat duidelijkheid te hebben gebracht. Hartelijke groet Charlotte


Anneke Meendering 9/10/2018

ik heb een vraag over een brace ? er is bij mijn een silicone brace aangemeten voor mijn duim/pols die af spoel baar is nu lees ik dat die toch niet gebruikt mag worden terwijl mijn ergotherapeut zei dat die wel in de zorg gebruikt mag worden ?
vriendelijke groet Anneke medewerkster Dementieteam Hoorn


Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Meer over Hygiëne