RSS 2.0
Home Nieuws Nieuws Ethische dilemma's in de zorg

Onderwijs

Ethische dilemma's in de zorg // 16/11/2015

Aan de hand van 5 prikkelende casussen is een handreiking voor verpleegkundigen gemaakt over hoe je kunt omgaan met ethische dilemma’s bij de ondersteuning van de zelfmanagement van cliënten.

De casussen zijn bedoeld om te bespreken met je collega’s.

Download de handreiking 'Ethische dilemma's in de zorg'Download de handreiking (pdf) via de website van Hogeschool Rotterdam.

5 ethische dilemma’s

In de handreiking voor verpleegkundigen ‘Ethische dilemma’s bij zelfmanagementondersteuning’ staan 5 casussen, bedoeld om met je collega’s, binnen je team of in het onderwijs te bespreken:

Dilemma 1: Autonomie van de patiënt versus gezondheid bevorderen

Situatiebeschrijving: Een 21-jarige nierpatiënt komt keurig zijn dialyse-afspraken na. Maar hij gaat ook regelmatig stappen en drinkt dan meer dan volgende de richtlijnen toegestane hoeveelheid alcohol.

Voor zorgverleners is de ethische vraag in dit dilemma: ‘Moet ik de keuze van de patiënt leidend laten zijn als dit niet leidt tot een optimale gezondheidsuitkomst?’

Dilemma 2: Autonomie van de patiënt versus activeren van de patiënt

Situatiebeschrijving: Een patiënt in een ziekenhuis snapt niet waarom hem behandelkeuzes worden voorgelegd: de arts is daar toch voor opgeleid? En na de operatie vindt hij het lastig allerlei activiteiten zelf uit te voeren. Hij voelt zich daar (nog) nog te zwak voor.

Voor zorgverleners is de ethische vraag in dit dilemma: ‘Moet ik zorgtaken uitvoeren en beslissingen nemen voor patiënten als ik vind dat de patiënt dit eigenlijk zelf zou moeten doen?’

Dilemma 3: Zorgen voor de patiënt versus activeren van de patiënt

Situatiebeschrijving: Een vrouw krijgt van de thuiszorg palliatieve zorg. De twee thuiszorgmedewerkers die haar om beurten verzorgen, verschillen van mening over hoeveel hulp zij moeten verlenen.

Voor zorgverleners is de ethische vraag in dit dilemma: ‘Moet ik kwetsbare patiënten verzorgen door extra taken over te nemen of laat ik hen meer in hun waarde door hen zoveel mogelijk zelf te laten doen?’

Dilemma 4: Holistische benadering van de patiënt versus bewaken van professionele grenzen

Situatiebeschrijving: Een HIV-patiënt komt uit een cultuur waar een taboe heerst op het praten over deze ziekte. Deze geheimhouding maakt het lastig voor hem om consequent zijn medicijnen in te nemen. Ook kan hij de weg niet goed vinden door alle regelgeving in Nederland en kampt hij met trauma’s. Alles bij elkaar zorgt ervoor dat hij niet kan werken, geldproblemen heeft en daardoor een huurachterstand. Het komt zijn gezondheid niet ten goede.

Voor zorgverleners is de ethische vraag in dit dilemma: ‘Mogen of moeten zorgverleners zich mengen in deze, niet strikt medische, aspecten van het leven van hun patiënten?’

Dilemma 5: Autonomie van de patiënt versus betrokkenheid van familieleden

Situatiebeschrijving: Een 21-jarige man heeft een chronische ziekte. Voor zijn gezondheid moet hij zeer trouw een bepaalde therapie volgen. Hij heeft daar echter moeite mee. Zijn ouders willen betrokken zijn; tegelijkertijd heeft de arts een geheimhoudingsplicht.

Voor zorgverleners is de ethische vraag in dit dilemma: ‘Mogen ouders betrokken worden bij de zorg voor jongvolwassenen als deze zich niet aan de therapie houden?’

Handreiking

De ethische dilemma’s zijn bewust gericht op tegenstellingen. In je dagelijkse werk zijn deze dilemma’s vaak niet zo scherp en kun je er goed uitkomen met je cliënt. Het scherp neerzetten van de dilemma’s is echter bedoeld om de discussie op gang te brengen. Het laat daarnaast ook zien welke consequenties de toegenomen druk op zelfmanagement mogelijk kan hebben. In de handreiking is de situatiebeschrijving uitgebreider en worden meer argumenten van de verschillende kanten belicht.

Bespreken van ethische dilemma’s is belangrijk

Uit onderzoek blijkt dat verpleegkundigen vaak dilemma’s tegenkomen, maar deze niet expliciet bespreken met collega’s. Discussie over deze dilemma’s is niet alleen van belang voor de kwaliteit van zorg, maar ook voor het welbevinden van zorgverleners. Het kan je handelingsmogelijkheden uitbreiden en je kunt je gesterkt voelen in de keuzes die je maakt doordat je ook de overwegingen van collega’s kent. Deze handreiking is bedoeld om deze discussie te ondersteunen.

Download de handreiking 'Ethische dilemma's bij zelfmanagement' (pdf) via de website van Hogeschool Rotterdam.

Lees meer

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]



 Security code


Op de hoogte blijven?

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Meer over Onderwijs