Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer
Home Nieuws Nieuws 2018 november 6 tips voor inzet Betekenisvolle Rollen bij mensen met dementie

Dementie

6 tips voor inzet Betekenisvolle Rollen bij mensen met dementie // 30/11/2018

Mensen met dementie kunnen zich door de inzet van Betekenisvolle Rollen nuttig voelen. Dit maakt hun leven meer betekenisvol. Mara van Limbeek is programmacoördinator bij zorgorganisatie Amstelring. Zij vertelt waarom dit zo belangrijk is en hoe je dit goed doet.

Van Limbeek: ‘Vaak is de neiging om mensen met dementie bezig te houden door allerlei activiteiten voor ze te verzinnen. Maar hiermee ga je al snel voorbij aan wat werkelijk voor hen van belang is. Iemand hield bijvoorbeeld vroeger van voetbal spelen. Dan is al snel de neiging om te denken “We moeten hier iets mee”, of “hij kan dit niet meer, dus dit houdt op”.’

Wat is de onderliggende betekenis?

‘Veel belangrijker is om te kijken welke betekenis eronder zit. Waarom hield deze meneer van voetbal? Hield hij van competitie? Of ging het vooral om buiten zijn? Of van de gezelligheid door samen met anderen in een team te spelen?  Als het om “buiten zijn” gaat, kan dit ook op een andere manier worden ingevuld. Aan zo’n kans ga je voorbij als je niet doorvraagt op waarom voetbal spelen zo belangrijk voor diegene is.’

Betekenisvol leven

Een betekenisvolle activiteit is echt anders dan een betekenisvolle rol.

‘Een betekenisvolle rol draagt bij aan een betekenisvol leven. Wat dit inhoudt verschilt per mens. Toch noemt Van Limbeek een aantal gemeenschappelijke thema’s. ‘Denk bijvoorbeeld aan: “erbij horen”, “ertoe doen”, “jouw leven als onderdeel van een groter geheel”.  Wat ik tot slot wil benadrukken dat een betekenisvolle activiteit echt anders is dan een betekenisvolle rol. Een rol heb je namelijk continu, terwijl een activiteit weer ophoudt.’

De rol van gastheer

‘Wij hadden een vrij jonge meneer met dementie die altijd in de horeca had gewerkt. We hadden dan ook al snel bedacht dat hij in de keuken van het restaurant kon helpen. Drie weken later werden we door zijn vrouw gebeld en hoorden we dat hij dit helemaal niet leuk vond. Hij vond het vooral fijn om de rol van gastheer te spelen en in die keuken stond hij alleen. Dus hebben we hem de rol van gastheer gegeven. Hij hielp bij het aannemen van jassen, het koffie halen en bij het duwen van rolstoelen van andere mensen. Ook als hij werd voorgesteld, noemden wij hem “de gastheer”.  Zodat anderen hem ook echt in die rol gingen zien. Als gastheer leefde hij helemaal op.’ 

Wat kan jij doen?

Van Limbeek benoemt nog 6 tips voor het inzetten van Betekenisvolle Rollen:

  1. Leer iemand echt kennen. Hiermee bedoel ik meer dan de biografie alleen. Vraag echt goed door. Stel hierbij de waaromvraag, waarom houdt of hield deze persoon zo van een bepaalde activiteit? Het helpt als je oprechte nieuwsgierigheid toont. Besteed niet alleen aandacht aan wat is geweest, maar ook aan wat iemand nu wil en kan.’
  2. Bevestig de persoon met dementie regelmatig. Door te benoemen wat je ziet en vervolgens na te gaan of dit klopt. Bijvoorbeeld: ‘Ik hoor dat u echt een heel sociaal mens bent. Klopt dat?’ Ook bij het uitvoeren van de activiteit, kun je iemand bevestigen, door de rol te benoemen en te bedanken.
  3. Zorg voor een gelijkwaardige relatie. Je mag ook best wat van je zelf laten zien. Dat maakt het ook makkelijker voor de persoon met dementie om meer open te zijn. Durf ook om hulp te vragen en uit je eigen rol van de ‘verzorgende’ te stappen. Waarom zou een bewoner je tekst niet mogen nakijken als hij docent Nederland is geweest? Of waarom zou iemand niet mogen helpen bij het koffie inschenken?
  4. Blijf iemand bevestigen, ook als diegene achteruitgaat. De man die voor gastheer speelde kon op een gegeven moment geen jassen meer aannemen, maar we konden nog wel tegen hem zeggen: ‘Wat fijn dat u zo geïnteresseerd bent!’
  5. Ga in gesprek met naasten, wanneer iemand zelf moeilijk kan praten. Daarbij is het ook slim om bij naasten in te spelen op wat voor hen van betekenis is. Zo houden zij een vrijwilligerstaak ook langer vol.
  6. Denk je dat je het te druk hebt voor deze manier van werken? Weet dan dat dit uiteindelijk meer tijd oplevert. Doordat je een andere relatie opbouwt, zet je iemand met dementie in zijn kracht waardoor hij kan bijdragen. De meneer die bij ons voor gastheer speelde, bracht bijvoorbeeld regelmatig een andere bewoner naar de supermarkt door zijn rolstoel te duwen. De één heeft zo een activiteit en de ander ontvangt zorg.

Meer weten over Betekenisvolle Rollen?

Heb je nog vragen over Betekenisvolle Rollen? Of denk je erover om een training over dit onderwerp te geven, zoals bij de Amstelring gebeurt, maar weet je niet hoe? Stuur dan een e-mail naar betekenisvollerollen@amstelring.nl

De interventie ‘Betekenisvolle Rollen’ wordt opgegeven voor het erkenningstraject. Heb jij ook een interventie die je graag erkend wilt zien? Lees meer over de Databank erkende interventies in de ouderenzorg.

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]





Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Meer over Dementie