Home Nieuws Nieuws 2019 februari 8 handvatten voor zingeving in de laatste levensfase

Welbevinden en levensvragen

8 handvatten voor zingeving in de laatste levensfase // 25/02/2019

Ouderen zijn in hun laatste levensfase vaak bezig met vragen rondom zingeving: ben ik van betekenis (geweest)? Zorgmedewerkers kunnen ouderen hierbij ondersteunen door het gesprek aan te gaan. Lees de 8 handvatten van expert Rinske Boomstra.

8 handvatten voor zingevingZingevingsvragen ontstaan na ingrijpend verlies. Ouderen hebben hun partner, vrienden of familieleden verloren of zijn hun autonomie kwijtgeraakt door ziekte, beroerte of lichamelijke gebreken. Medewerkers in zorg en welzijn kunnen ouderen ondersteunen bij zingevingsvragen door met hen het gesprek hierover aan te gaan. Rinske Boomstra, expert zingeving en levensvragen bij Vilans: 'Het is belangrijk om in de begeleiding stil te staan bij verlieservaringen’. 

Opnieuw verbinden met het leven

Rouwen om wat verloren is gegaan is nodig om ons opnieuw te verbinden en daarmee nieuwe betekenis te geven aan ons leven. Zo ontstaat er meer rust én betekenis in de laatste levensfase’. Hoe leer je om een goed gesprek te voeren over zingeving in de laatste levensfase? Rinske deelt 8 handvatten:

1. Onderzoek hoe jij zelf omgaat met verlies

Om een ander te begeleiden in het verwerken van verlies is het belangrijk dat je onderzoekt hoe jij zelf omgaat met verlies. Zo kun je dichtbij de cliënt gaan staan in zijn proces. En als dat functioneel is om vertrouwen te scheppen, kun je ook jouw ervaring delen. De ander durft dan makkelijker te praten over zijn verlies. 

2. Onderzoek de fases in verlies

De transitiecirkelHet verwerken van verlies heeft tijd nodig. Zo is het nodig om eerst stil te staan bij het afscheid voordat echt het rouwproces op gang kan komen. Er zijn ook modellen voor, bekijk bijvoorbeeld de transitiecirkel (rechts).

3. Observeer gedrag

Is een cliënt vaak boos? Welk verhaal zit hier achter? Vaak kom je erachter dat verdriet nog niet goed is verwerkt waardoor de persoon uit verbinding is met zichzelf en anderen. Observeer zonder een oordeel te vellen. Benoem wat je ziet en stel dan een vraag. Als er gevoelens worden genoemd, vraag waar de ander deze voelt in zijn lijf. Hij kan er dan makkelijker verbinding mee maken.

4. Gebruik dagelijkse situaties

Besef dat je als zorgmedewerker een vertrouwd gezicht bent voor een oudere. Aan jou durft hij of zij misschien wel al eerste iets toe te vertrouwen. Vaak komt een gesprek makkelijker op gang tijdens het wassen of aankleden. Reageer niet veroordelend op gedrag maar toon empathie voor de situatie waarin hij of zij zich bevindt: ‘het moet ook niet makkelijk zijn geweest om uw vrouw te verliezen en dan plotseling hier te komen wonen’. 

5. Roep de hulp in van een geestelijk verzorger

Besef dat je als zorgmedewerker al veel kunt doen. Maar je kunt ook de hulp inroepen van een geestelijk verzorger. Wees dan eerlijk naar jezelf: roep je de hulp in van een collega omdat je het gesprek over zingeving liever uit de weg gaat? Of verloopt het rouwproces stroef en is er meer tijd en aandacht nodig dan jij in je dagelijkse zorgroute kunt geven? Laat zingevingsgesprekken dan niet los, blijf observeren, vragen stellen en polsen waar de behoeften liggen als je langskomt.

6. Vraag naar behoeften voor de toekomst

Als er voldoende aandacht is geweest voor afscheid en rouw, ontstaat er bij de cliënt ruimte om naar de toekomst te kijken. Vraag naar interesses en behoeften. Onderzoek wat de persoon nog wil doen in zijn laatste levensfase en voor wie hij of zij van betekenis wil zijn. 

7. Gebruik richtlijnen

Je hoeft niet alles zelf te bedenken. Raadpleeg het Kwaliteitskader Palliatieve Zorg, Richtlijn Zingeving en Spirituele zorg en/of de Kwaliteitsstandaard levensvragen en ouderen. Hierin vind je de meest actuele kennis over het omgaan met levensvragen en de begeleiding hiervan.

8. Ga in gesprek met collega’s

Ga in je team in gesprek met collega’s: hoe ervaren zij hun rol om mensen te ondersteunen bij zingevingsvragen? Hoe gaan zij met hun eigen zingevingsvragen om? Weten je collega’s welk verlies en welke zin- en levensvragen er spelen bij hun cliënten? Deel je met elkaar hoe je zingevingsvragen van cliënten begeleid? Zodat er in het hele team meer begrip ontstaat voor elke unieke situatie en het unieke levensverhaal van de cliënten?

Leerinterventie Van betekenis tot het einde

‘Belangrijk in de begeleiding van mensen die worstelen met zingevingsvragen is de bewustwording over hoe je zelf met levensvragen en verlies omgaat’. Daarom heeft Vilans als partner van de coalitie Van Betekenis tot het Einde de Leerinterventie professioneel begeleiden bij levenseindevragen ontwikkeld, die je nu individueel kunt doen en vanaf volgend jaar met het hele team of op een open inschrijving kunt volgen. Je kunt al je interesse voor een teamtraject aangeven, dan nemen we contact met je op om de mogelijkheden voor een traject op maat te onderzoeken of de leerinterventie in te plannen in je organisatie. Stuur een mail naar Rinske Boomstra 

Inspiratiesessie 7 mei

Op 7 mei is er weer een inspiratiesessie van Van betekenis tot het Einde. Je kunt je hier nu vast voor aanmelden op de website van BeterOud! 

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]





Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven

Meer over Welbevinden en levensvragen
Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer