Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer

Mondzorg

Mondproblemen

Een slechte mondgezondheid kan bijvoorbeeld ontstaan in de palliatieve fase, bij coma of tijdens behandelingen (chemokuur, immunotherapie of radiotherapie). Deze cliënten hebben vaak een verminderde natuurlijke mondreiniging.

Een natuurlijke mondreiniging vindt plaats door de tong en het speeksel. Door verminderde speekselafscheiding en het ademen met open mond wordt het mondslijmvlies droog en kan het gaan barsten. Op deze manier kunnen ontstekingsreacties, pijnklachten en secundaire infecties (met schimmels en bacteriën) van de mondholte ontstaan. Door slijmvliesafwijkingen kunnen bacteriën in de bloedbaan terechtkomen ('porte d’entrée'). De verzamelnaam voor ontstekingen is stomatitis of orale mucositis, veroorzaakt door de behandeling van kanker.

Daarnaast kunnen er klachten optreden bij het kauwen, spreken en slikken. Deze klachten beïnvloeden de kwaliteit van leven. Ze kunnen leiden tot veranderingen in de voedingstoestand en problemen veroorzaken met intimiteit en sociale contacten, bijvoorbeeld door een vieze smaak of andere smaakstoornissen, een slechte adem (halitose) en pijn.

Extra aandacht voor mondverzorging is noodzakelijk, gericht op het voorkomen van de .

Mondaandoeningen

Mondaandoeningen die vaak voorkomen zijn:

  • tandbederf, tandsteen, aantasting van zenuwen en bloedvaten
    Tandplaque kan tandbederf (cariës) veroorzaken. Tandplaque is een dunne laag met bacteriën die een zuur vormen dat het tandglazuur aantast. Ook de zenuwen en bloedvaten in het binnenste deel van tanden en kiezen worden soms aangetast. Als tandplaque verkalkt, ontstaat tandsteen. Daaraan kunnen bacteriën zich gemakkelijk hechten. Daarom moet tandplaque en tandsteen regelmatig worden verwijderd.
  • (chronisch) ontstoken tandvlees (gingivitis en parodontitis)
    Tandplaque kan leiden tot ontstoken tandvlees. Deze ontsteking kan chronisch worden. Tanden en kiezen kunnen daardoor uiteindelijk zelfs loslaten.
  • slijmvliesinfecties (candidosis of candidiasis)
    Een infectie van de slijmvliezen is soms te herkennen aan witte, afschraapbare plekken in de mond. Soms zijn de slijmvliezen juist rood gekleurd. Ontstoken mondhoeken zijn een bijzondere vorm van slijmvliesinfectie.
  • onvoldoende speeksel / droge mond (xerostomie en hyposialie)
    Speeksel speelt een rol bij het beschermen van de mond. Wie onvoldoende speeksel aanmaakt, kan meer last krijgen van tandbederf, ontstoken tandvlees of infecties.

Het risico op mondaandoeningen neemt toe:

  • gewijzigde omstandigheden
    De zelfredzaamheid vermindert, eetlust vermindert, bij sondevoeding, palliatieve fase of coma. 
  • bij gebitsprothesen
    Bij ouderen krimpt het kaakbot en passen de gebitsprothesen minder goed. Dit kan aanleiding tot mondproblemen zijn.
  • bij medicijngebruik en/of chemokuren, immunotherapie, radiotherapie
    Veel geneesmiddelen hebben invloed op de mondgezondheid. De meest voorkomende bijwerkingen zijn een droge mond, smaakveranderingen en tandvleeszwelling.

Smaakstoornissen

Door behandelingen, medicijnen of aanwezige mondaandoeningen kan iemand last krijgen van smaakstoornissen.
Bij smaakstoornissen wordt onderscheid gemaakt in:

  • Verandering van smaak en/of verhoogde gevoeligheid voor bepaalde smaken.
  • Een vermindering van de normale smaak of totale afwezigheid van smaak.

Meer weten

Op de website van het Ivoren Kruis vind je veel informatie als aanvulling op de mondelinge voorlichting van tandartsen en mondhygiënisten aan cliënten. Het is mogelijk via deze site folders voor cliënten te downloaden en er is een rubriek 'Veel gestelde vragen'.

Bronnen

  • Richtlijn Mondzorg voor zorgafhankelijke cliënten in verpleeghuizen, NVVA (nu Verenso), 2007
  • Mondzorg & de rol van verzorgenden en verpleegkundigen, NVVA (nu Verenso), 2007
  • Landelijke richtlijn Klachten van de mond 2.0, IKNL, 2010
JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]





Maria Dolders

mail | meer info

mdolders@verenso.nl

Lees meer

NieuwsMondzorg

Meer nieuws

Gratis nieuwsbrief

Meld je aan voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief.

Bekijk nieuwsbrieven