Toon zoekbalkToon menu

Kennisplein voor verpleging, verzorging, zorg thuis en eerste lijn
Welbevinden en levensvragen

Eenzaamheid bestrijden

Eenzaamheid is een gevoel. Een gevoel van verlorenheid, geen idee hebben waarom je überhaupt uit bed zou moeten komen. Ouderdom brengt vaak een verlies van waardevolle relaties met zich mee, een belangrijke oorzaak van eenzaamheid. Wat kunnen we doen om eenzaamheid tegen te gaan?  

Meer dan de helft van de 75-plussers in Nederland voelt zich eenzaam. Bij veel ouderen is er sprake van een opeenstapeling van factoren die eenzaamheid in de hand werken. Zoals het overlijden van de partner of andere leeftijdsgenoten, beperkte mobiliteit en achteruitgang in fysiek en mentaal functioneren. Tegelijkertijd worden we steeds ouder, wonen langer thuis en is de fysieke afstand met kinderen groter geworden dan vroeger.

Video wat is eenzaamheid?

Welke vormen van eenzaamheid er zijn? Is het op te lossen? (Hoe) kun je eenzaamheid voorkomen? Wat kan e-health bieden om eenzaamheid te verzachten? In dit filmpje gaat Anja Machielse, bijzonder hoogleraar empowerment kwetsbare ouderen,  in op deze vragen.

https://www.youtube.com/watch?v=qeuBjnU8ABI

Aandacht voor zingeving 

Over eenzaamheid en sociaal isolement is veel onderzoek gedaan, waaruit blijkt dat aandacht voor levensvragen en zingeving bij eenzame ouderen essentieel is. Zeker wanneer van activering geen sprake meer kan zijn. Eenzame ouderen blijken veel zin te ervaren door een 1-op-1 contact met een professional of vrijwilliger. Bekijk het interview met Anja Machielse (pdf) over onderzoek naar praten over levensvragen als interventie bij geïsoleerde ouderen. Lees het blog van Emmy Davids: Waarom ben ik eenzaam? (pdf)

Actieplan Eén tegen eenzaamheid

In 2018 lanceerde Minister Hugo de Jonge van VWS het actieplan ‘Eén tegen eenzaamheid’, dat eenzaamheid wil bestrijden door onder meer een bewustwordingscampagne, jaarlijks huisbezoek bij 75-plussers, een meldpunt, coalities tegen eenzaamheid, laagdrempelige initiatieven en een luisterend oor. Kijk op de campagnawebsite 'Een tegen eenzaamheid' of download het actieplan op rijksoverheid.nl 

Materialen van Eén tegen eenzaamheid

Handboek en materialen voor professionals

Movisie heeft diverse materialen en trainingen ontwikkeld om professionals te leren het gesprek aan te gaan over eenzaamheid. Zo worden professionals in het handboek en de training ‘Verbinden met eenzaamheid' zich bewust van hun eigen schroom en weerstand en leren ze zich te verbinden met de eenzaamheid van de ander. Download het handboek verbinden met eenzaamheid (pdf) Bekijk de trainingen over het bespreekbaar maken van eenzaamheid van Movisie. 

Dossier Wat werkt bij de aanpak van eenzaamheid

Veel zorg- en hulpverleners en beleidsmedewerkers worstelen nog altijd met de vraag hoe zij eenzaamheid op een duurzame en systematische manier kunnen aanpakken. Movisie maakte het dossier 'Werkzame factoren bij het verminderen van eenzaamheid' voor professionals, overheden en burgers. Bekijk de publicatie en artikelen op movisie.nl 

Meer materialen van movisie

Video van expert Theo van Tilburg

Eenzaamheid onder ouderen is iets dat niet alleen psychologisch, maar ook lichamelijk voor veel problemen kan zorgen. Wil je op hogere leeftijd een sociaal vangnet om je heen hebben, dan moet je tijdig aan de slag. Want een potje bingo op z'n tijd zal weinig uithalen, stelt Theo van Tilburg, hoogleraar sociologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Bekijk dit online college van hem van de Universiteit van Nederland:  

https://www.youtube.com/watch?v=t_ppRkmrp-I

Onderzoek naar eenzaamheidsinterventies

Het artikel 'Naar een gerichtere aanpak van eenzaamheid - Zeven werkzame elementen in eenzaamheidsinterventies' van auteurs Tamara E. Bouwman, Theo G. van Tilburg in het Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie (TGG) beschrijft de werkzame elementen die in interventies worden ingezet om eenzaamheid te verminderen of subdoelen te bereiken als: een sociaal netwerk hebben, erbij horen, intimiteit ervaren en betekenis hebben. De zeven werkzame elementen zijn:

  • bezigheden
  • ontmoeten
  • praktisch ondersteunen
  • betekenisvol contact
  • sociale vaardigheden
  • realistische verwachtingen
  • betekenisvolle rol

Naar het artikel Naar een gerichtere aanpak van eenzaamheid - Zeven werkzame elementen in eenzaamheidsinterventies op tvgg.nl

Werkboek: Eenzaam ben je niet alleen

Download het werkboek 'Eenzaam ben je niet alleen'

Hoe voorkom of verminder je eenzaamheid bij jouw cliënten of bewoners? Daarover gaat dit praktische werkboek. Je kunt dit gratis downloaden en samen met je collega's en anderen gebruiken. Gebruik van het werkboek zorgt ervoor dat je bewust en zorgvuldig een persoon kunt ondersteunen. Het vraagt goed luisteren en aansluiten bij de mogelijkheden en kracht van een persoon. Download het werkboek via de website van Movisie

Intimiteit en seksualiteit

Mensen die zich eenzaam voelen ervaren ook gebrek aan intimiteit of seksuele contacten. Zorgmedewerkers krijgen hiermee te maken. Om het onderwerp beter bespreekbaar te maken heeft de stichting Rutgers WPF het boek Van alle leeftijden gepubliceerd. Een onderzoek naar de seksuele levensloop van conceptie tot op hoge leeftijd. Dit onderzoek ondersteunt zorgmedewerkers  om het onderwerp seksualiteit bespreekbaar te maken in de zorg. Tips & tools zijn te vinden op de website Seksindepraktijk.nl

Bekijk ook het thema intimiteit en seksualiteit op dit kennisplein 

Boek: Mag een mens eenzaam zijn?

Boek: Mag een mens eenzaam zijn?In onze tijd beschouwen we eenzaamheid als een groot maatschappelijk probleem dat we moeten bestrijden. Instanties, professionals en vrijwilligers houden zich hiermee bezig. De vraag is echter of eenzaamheid zich wel laat bestrijden en of het een probleem is dat slechts negatief moet worden opgevat. In de bundel Mag een mens eenzaam zijn? werpen zeven auteurs uit verschillende wetenschappelijke disciplines een breed licht op deze vraag. Mariëlle Cuijpers (Vilans) schreef over de relevantie van het boek voor het werk van professionals in zorg en welzijn. Lees hier haar reactie op het boek (pdf)

Lees meer

Reageer op deze pagina

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]





Cookies op de website van Zorg voor Beter

Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer