Toon zoekbalkToon menu

Kennisplein voor verpleging, verzorging, zorg thuis en eerste lijn
Hygiëne

Corona: 20 veelgestelde vragen

Hoe weet je of je zelf besmet bent met het coronavirus? Hoe wordt iemand besmet? Hoe kun je besmetting voorkomen? Heeft de lente een positieve invloed? Je vindt hier antwoorden op veelgestelde vragen. 

Zelf besmet met corona?

1. Hoe weet ik of ik het coronavirus heb?

De klachten bij het coronavirus zijn: verkoudheid, niezen, hoesten, keelpijn, moeilijk ademen, koorts (boven 38 graden). Er zijn verschillende websites en zelftests met goede informatie: 


2. Kan ik me laten testen op het coronavirus?

Vanaf 1 juni kan iedereen met milde klachten die mogelijk duiden op het coronavirus zich laten testen. Via een landelijk telefoonnummer kun je een afspraak maken om je te laten testen bij een testlocatie van de GGD in de buurt. Het gratis telefoonnummer wordt op 1 juni om 08.00 uur bekendgemaakt. Zorg dat je bij het bellen het BSN-nummer bij de hand hebt. In heel Nederland zijn ruim 80 testlocaties beschikbaar. Er zijn ook  een aantal mobiele testlocaties en testteams die indien nodig aan huis komen.


3. Wat gebeurt er bij een positieve coronatest?

Is er sprake van een besmetting met het coronavirus dan start de GGD een bron- en contactonderzoek. Personen bij wie de besmetting wordt vastgesteld blijven vervolgens in isolatie. Hun huisgenoten en nauwe contacten krijgen het dringende verzoek om 14 dagen in thuisquarantaine te gaan en te rapporteren over gezondheidsklachten.


4. Wat zijn de klachten bij het coronavirus?

De klachten zijn verkoudheid of longklachten, en koorts, vergelijkbaar met gewone griep. In het overgrote deel van de gevallen blijft het bij het coronavirus bij soortgelijke verschijnselen als bij een gewone griep.


5. Hoe lang duurt het na een besmetting totdat je ziek wordt?

De incubatietijd is de periode tussen het moment dat je besmet raakt en dat je ziek wordt. Bij het nieuwe coronavirus varieert de incubatietijd van 2 tot 12 dagen. Voor de zekerheid gebruikt het RIVM 14 dagen.


6. Hoe groot is de kans dat iemand een ernstige vorm krijgt van het coronavirus?

Thuisarts.nl schrijft dat van de 100 mensen die het coronavirus hebben:

  • ongeveer 81 mensen een beetje ziek worden 
  • ongeveer 14 mensen erg ziek worden
  • 5 mensen overlijden.

De meeste mensen (8 op de 10) hebben milde klachten die één tot vijf dagen duren: verkoudheidsklachten zoals een droge hoest, zere keel en koorts, gevolgd door moeheid en spierpijn. Ook hoofdpijn, misselijkheid en diarree komt soms voor.
Een deel van de mensen (2 op de 10) krijgen ergere klachten: zware longontsteking en benauwdheid. Longontsteking treedt meestal op 6 dagen na de eerste klachten. Bij ongeveer een kwart van hen wordt de toestand kritiek en zij moeten op de intensive care behandeld worden. Patiënten liggen ongeveer 3 weken aan de beademing.


Hoe wordt iemand besmet?

7.Hoe wordt het coronavirus overgedragen?

Het nieuwe coronavirus wordt overgedragen door hoesten en niezen. Tot nu toe lijkt de overdracht van het virus door iemand zonder deze klachten een kleine rol te spelen. Door hoesten en niezen brengt iemand het virus uit neus, keel of longen naar buiten. Via kleine druppeltjes komt het virus zo in de lucht. Als andere mensen die druppeltjes inademen of bijvoorbeeld via de handen in de mond, neus of ogen krijgen, kunnen zij besmet raken met het virus.

Jaap van Dissel van het RIVM legt in dit filmpje (4 min.) uit hoe het coronavirus zich verspreidt.


8. Wanneer en hoe lang is iemand besmettelijk?

Het coronavirus wordt overgedragen door hoesten en niezen. ‘Tot nu toe lijkt de overdracht van het virus door iemand zonder deze klachten een zeer beperkte rol te spelen’, schrijft het RIVM. Maar let op: er staat hier niet dat het geen enkele rol speelt. Het virus gaat van de een naar de ander door te hoesten of te niezen. Hoe zieker iemand is, hoe meer virus hij kan verspreiden.
In de eerste 8 dagen van de klachten lijken mensen het meest besmettelijk. Als je weer beter bent en als je 24 uur lang geen gezondheidsklachten hebt gehad, dan kun je anderen niet meer besmetten.


9. Nu de maatregelen versoepelen, wordt de kans op verspreiding van corona weer groter?

Vast staat dat druppeltjes die bij hoesten, niezen en praten ontstaan een belangrijke rol spelen bij de verspreiding van het coronavirus. Bij hoesten, niezen en praten komen ‘grote’ druppels vrij. In deze grote druppels zit gemiddeld veel meer virus dan in kleine druppeltjes. Deze grote druppels vallen ook relatief snel op de grond. Als we 1,5 meter afstand van elkaar bewaren, voorkomen we dat we deze grote druppeltjes van anderen opvangen. Het blijft dus belangrijk om deze 1,5 meter afstand te houden. Op het moment dat de cliënt geholpen moet worden en de 1.5 meter afstand niet lukt, moeten zorgmedewerkers daarom een chirurgisch mondneusmasker, schort, handschoenen en spatbril dragen. 


10. Welke rol spelen aerosolen bij de verspreiding van corona?

Naast deze grote druppels, bestaan er ook kleine druppeltjes ofwel aerosolen. Het RIVM omschrijft aerosolen als: een wolk van grote druppels, kleine druppels en druppelkernen die door de lucht zweven. De kleine druppels en druppelkernen kunnen een grotere afstand afleggen en met name druppelkernen blijven langer in de lucht hangen.

Zoals je van een grote afstand kunt ruiken als er iemand rookt, zo verspreiden deze kleinere druppeltjes zich ook over een grotere afstand. Op dit moment wordt verder onderzocht of corona zich ook via deze kleine druppeltjes die in de lucht zweven, kan verspreiden. Dit wordt nu verder onderzocht omdat aerosolen ook de besmettingen bij verschillende zangkoren en kerken in Nederland zou kunnen verklaren, maar vastgesteld is dit nog niet.


11. Vermindert ventilatie de hoeveelheid fijne druppeltjes in de lucht?

Amsterdamse onderzoekers toonden aan dat ventilatie het aantal fijne druppels in de lucht snel vermindert. In hun experiment halveerde het aantal in de best geventileerde kamer in dertig seconden. In minder geventileerde kamers duurde dit één tot vier minuten. Ook hoogleraar civiele technieken aan de TU Eindhoven Bart Blocken onderstreept het belang van ventilatie. Volgens hem zou slechte ventilatie mogelijk de vele besmettingen in verpleeghuizen en bij zangkoren kunnen verklaren. Ventilatie zorgt ervoor dat de kleine druppeltjes niet op bepaalde plekken blijven hangen of ophopen. Dus: Zorg voor extra frisse lucht door het openen van ramen en/of deuren.


12. Hoe ontstaan fijne vochtdruppeltjes?

Fijne vochtdruppeltjes ontstaan bij specifieke medische handelingen, zoals bij het inbrengen van een beademingsbuis in de luchtpijp van een patiënt. Dan ontstaan er grote hoeveelheden. Maar ze ontstaan ook - in veel kleinere hoeveelheden - bijvoorbeeld bij spreken, schreeuwen, zingen en het bespelen van blaasinstrumenten. Hoe luider iemand spreekt, hoe meer fijne druppeltjes er worden verspreid.


13. Kan ik bij hitte een ventilator gebruiken?

Het RIVM schrijft dat het geen probleem is om een ventilator te gebruiken in de privésituatie. Voor gemeenschappelijke ruimtes ligt dat anders. Uit voorzorg wordt geadviseerd om enkel ventilatoren te gebruiken in gemeenschappelijke ruimten als er geen andere verkoeling mogelijk is, zoals door een goed onderhouden airconditioning. Het is belangrijk om erop te letten dat de luchtstroom van de ventilator niet direct van de ene naar de andere persoon gaat. Bekijk de vragen en antwoorden over hitte en corona op de website van het RIVM.


14. Hoe zit het met airconditioning?

Belangrijk is dat de airconditioning goed is onderhouden. Volgens het RIVM is airconditioning dan gewoon te gebruiken. ‘Op basis van de huidige inzichten zijn aanpassingen van ventilatiesystemen en airconditioners niet nodig om de verspreiding van het nieuwe coronavirus tegen te gaan. Bij gebruik in gemeenschappelijke ruimten kunnen de geldende richtlijnen en onderhoudsinstructies worden gevolgd,’ schrijft het RIVM op haar website.


Hoe kun je corona voorkomen?

15. Wat kun je zelf doen om te voorkomen dat je het coronavirus krijgt?

Het belangrijkste is afstand houden en handhygiëne. Daarnaast speelt net als bij gewone griep ook je eigen immuunsysteem een rol. Zorg dat die in topconditie is! Dus: veel groente en fruit eten, gezond bewegen, lekker buiten in de zon. Zorg ook dat je voldoende slaapt, en zorg voor rust, regelmaat en ontspanning. En heel belangrijk: als je patiënten met (verdenking van) corona moet verzorgen, gebruik dan de beschermende kleding strikt volgens de voorschriften.


Wanneer loop je het meeste gevaar?

16. Is het coronavirus alleen gevaarlijk voor ouderen?

Nee. Iedereen kan ziek worden van het coronavirus. Ook de ernstige vorm van corona, met longontsteking en ziekenhuisopname, is bij alle leeftijden voorgekomen. Van de mensen die in Nederland met een corona besmetting in het ziekenhuis zijn opgenomen is 17 procent onder de 55 jaar. De kans op overlijden is wel veel minder groot als je jonger bent. In Nederland is 90 procent van de mensen die overleden boven de 70 jaar (en twee derde mannen, een derde vrouwen). Dit zijn cijfers tot en met 23 maart.
Bij 5 procent van de mensen die zijn overleden aan het coronavirus was er géén sprake van een onderliggende aandoening. Bij ruim 40 procent van de overleden personen is dit onbekend.

Het RIVM heeft de leeftijdscategorieën bekend gemaakt bij de ziekenhuisopnames en sterfgevallen vanwege corona (bron: website van NOS).


17. Wie loopt er veel risico om erg ziek te worden door het coronavirus?

Het RIVM noemt de volgende risicogroepen:

  • mensen ouder dan 70 jaar
  • iemand met een longziekte (bijvoorbeeld COPD of astma met elke dag medicijnen)
  • iemand met een chronische hartziekte
  • iemand met een ernstige nierziekte waarvoor bijvoorbeeld dialyse nodig is
  • iemand met diabetes
  • iemand met hiv (dit geldt niet voor iedereen met hiv, vraag dit aan uw eigen arts)
  • iemand met minder afweer, bijvoorbeeld door medicijnen of een ziekte

18. Kan ik als zorgmedewerker met een chronische aandoening aan het werk blijven?

Het RIVM heeft een advies over de inzet van 'kwetsbare zorgmedewerkers'. Het gaat om zorgmedewerkers die tot de risicogroep horen om erg ziek te worden van het coronavirus (zie vraag 10). Als de werknemer in contact kan komen met risicovolle situaties, is de werkgever verplicht hier iets aan te doen. 
Het uitgangspunt is dat zo lang er consequent en volgens de bestaande richtlijnen/procedures van de instelling of organisatie wordt gewerkt (naast de richtlijnen van het RIVM en eventueel de GGD) en oncontroleerbare situaties worden vermeden, ook een kwetsbare werknemer in principe zijn eigen werk kan blijven doen. Al dan niet in combinatie met aanvullende maatregelen, zoals persoonlijke beschermingsmiddelen en/of fysieke barrières.

In het advies staat ook: 'Er zijn situaties denkbaar waarin het werk wél een verhoogd gezondheidsrisico oplevert en extra bescherming redelijkerwijs of in praktische zin niet te realiseren is. In die gevallen verplicht de wet de werkgever om, na een goede risico-inschatting, werknemers met verhoogde kwetsbaarheid vrij te stellen van de desbetreffende werkzaamheden en (tijdelijk) vervangend werk aan te bieden.


Verdere ontwikkeling

19. Heeft het voorjaar een positief effect op het coronavirus?

Veel verkoudheids- en griepvirussen hebben een seizoensritme. De griep heerst in de winter en verdwijnt in het voorjaar. Dit seizoenspatroon is echter pas ontstaan toen een groot deel van de bevolking een zekere immuniteit had tegen deze virussen. Bij het coronavirus is het anders. Ook in warme landen raast het rond. Zowel een hogere temperatuur als meer UV-straling bleken in de Chinese steden geen invloed te hebben op de snelheid waarmee het virus zich verspreidde. En ook werd er geen verband gevonden tussen de luchtvochtigheid en de verspreiding van het virus. Zolang er geen vaccin is, zijn maatregelen zoals handen wassen en afstand houden de enige manier om het een halt toe te roepen. Het voordeel van de zomer is wel dat we wat vaker naar buiten gaan, minder dicht op elkaar zitten, en meer ventileren (raam open als het kan), waardoor griep en verkoudheid, en mogelijk ook corona, zich minder verspreiden.


20. Wat is groepsimmuniteit?

Wie het coronavirus heeft gehad, is daarna meestal immuun voor dit virus. Dat betekent dat deze persoon niet meer ziek kan worden van dit virus. Hoe meer mensen immuun, hoe minder het virus kans heeft om zich te verspreiden. Daarmee wordt de kans ook kleiner dat het virus kwetsbare personen bereikt. Met groepsimmuniteit bouw je als het ware een beschermende muur om kwetsbare personen. Het is overigens nog niet duidelijk hoe lang de immuniteit van mensen die het coronavirus gehad hebben in stand blijft. Mogelijk kan je het toch na een jaar opnieuw krijgen.

Reageer op deze pagina

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]



Reacties

Bas Glasbergen 22/6/2020

Mag je weer naar buiten als een huisgenoot nog corona heeft maar jij van de klachten af ben?


Cookies op de website van Zorg voor Beter

Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer