Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer

Familieparticipatie

De COUP-werkwijze

Hoe bouw je een prettige samenwerking op met de familie van de bewoner? De COUP-werkwijze geeft aanknopingspunten hoe je dit kunt aanpakken. 

Wat is de COUP-werkwijze? 

COUP is een afkorting die staat voor:

  • Contact leggen
  • Ondersteunen
  • Uitnodigen
  • Participeren

De COUP-werkwijze of -methode helpt je bij het leren kennen en begrijpen van de cliënt en zijn familie. Hierdoor ben je beter in staat om de zorg en het welbevinden en van de cliënt goed af te stemmen en een prettige band op te bouwen.  

Contact leggen

Een eerste onontbeerlijke stap op weg naar familieparticipatie is contact maken met familieleden die bij hun naaste komen: groeten, een praatje maken, vragen hoe het gaat. Contact leggen betekent niet eindeloos alles aanhoren. Maar wel: familieleden herkennen, belangstelling tonen, zodat ze zich welkom en thuis voelen. Laat daarbij ook zien wie je bent en wat je doet als medewerker. Zo ontstaat er contact over en weer. Dat leidt weer tot wederzijds vertrouwen en verdere interactie.

Ondersteunen

Het kan voor familieleden lastig zijn om contact te blijven houden met hun naaste. Bijvoorbeeld omdat ze als mantelzorger overbelast zijn geraakt en alle zorg graag (even) loslaten. Of omdat ze niet meer weten hoe ze een gesprek kunnen aanknopen met hun vader, tante of opa die hen niet meer herkent vanwege dementie. Ook kunnen schuldgevoelens en gevoelens van machteloosheid een rol spelen. Medewerkers kunnen familie hierbij ondersteunen. In de vorm van een luisterend oor, met tips voor familie over manieren om nog contact te maken, of hen door te verwijzen naar ondersteunende instanties, zoals een Steunpunt Mantelzorg.

Uitnodigen

Familieleden, buren en vrienden hebben een betekenisvolle relatie met hun naaste. Daar hebben ze een bepaalde invulling aan gegeven toen hun vader, moeder, tante, opa nog thuis woonde. Ze toonden hun betrokkenheid. Voor familieleden en anderen moet het duidelijk zijn dat deze betrokkenheid ook mogelijk en zelfs zeer gewenst is binnen de verblijfszorg of als hun naaste hulp thuis krijgt van een zorgorganisatie. Laat familie ook zien welke activiteiten de organisatie onderneemt en nodig hen daarvoor uit.

Participeren

Het is mooi als familieleden zelf een actieve bijdrage leveren aan het welbevinden van hun naaste en zelfs aan het welbevinden van andere cliënten. Ze kunnen op stap gaan, hun handen uit de mouwen steken bij activiteiten, tijdens het eten of bijvoorbeeld met klussen in de tuin. Ze kunnen iets meenemen voor de hele groep of iets organiseren. Zo is er een heel scala aan activiteiten te bedenken. Vraag wat ze zelf kunnen en willen doen en maak daar afspraken over. 

Familiefabels: misvattingen

Vooroordelen of misvattingen staan de participatie van familie in de zorg nogal eens in de weg. Om enkele misvattingen te leren doorzien, en er misschien zelfs om te lachen, maakte Vilans de toneelvoorstelling Familiefabels, waarin misvattingen op een rij worden gezet en ontzenuwd, bijvoorbeeld over lastige familieleden. Lees meer over de voorstelling

Culturele diversiteit

Binnen families zijn er verschillen in gewoonten en gebruiken. Families verschillen ook onderling qua omvang en gewoonten. Het is daarom van belang rekening te houden met culturele diversiteit. 

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]



Reacties

Yvonne de Jong 3/12/2018

Dag Susan,

De COUP-methode helpt bij het opbouwen van een samenwerkings- en vertrouwensrelatie. En het begint bij de C van echt contact maken, dat je elkaar leert kennen en echt begrijpen. Dat familie zich gezien en erkent voelt. En zich welkom voelt. Het blijkt dat de familieleden die de organisatie en de medewerkers goed kennen, die het reilen en zeilen weten op de afdeling en zich welkom voelen eerder geneigd zijn om een handje te helpen. Wil je meer weten, dan mag je ook gerust mij mailen: y.dejong@vilans.nl


Susan 1/12/2018

Ik ben een student van een deeltijd opleiding SocialWork. Deze methode is wat vaag. Er staat mooi beschreven hoe je familie banden kunt versterken maar welke stappen worden er nu genomen of een beter band te creëren?


Y. de Jong 29/11/2018

Beste Ilse,

De COUP-methode komt uit het sociale domein: als je nieuw komt wonen in de wijk, dat je dan contact zoekt met je buren en dat je een relatie opbouwt en elkaar helpt. De COUP-methode helpt elkaar echt te leren kennen en begrijpen. Vilans heeft er een vertaalslag van gemaakt richting samenwerken met familie en zorgmedewerkers.
Met vriendelijke groeten,
Yvonne de Jong
senior adviseur Vilans


Ilse 28/11/2018

Heeft Zorg voor Beter deze COUP-werkwijze ontwikkeld?
Of is dit oorspronkelijk door iemand anders ontworpen?

Ilse, 4e jaars HBO-Verpleegkunde student