Toon zoekbalkToon menu

Kennisplein voor verpleging, verzorging, zorg thuis en eerste lijn
Corona

Tips: bij dementie en corona; thuis of in verpleeghuis

Bij de eerste golf verspreidde corona zich razendsnel in verpleeghuizen. Uit onderzoek van het UMC in Amsterdam blijkt dat een van de oorzaken was dat bewoners met dementie niet of nauwelijks over hun lichamelijke klachten praten. Daarnaast zijn voor mensen met dementie de hygiënemaatregelen moeilijk te begrijpen.

Praatplaat en video 

Bij veel verpleeghuisbewoners is lastig vast te stellen of de bewoner zich even niet lekker voelt of dat er meer aan de hand is, en mogelijk corona heeft. Zorgmedewerkers spelen hier een belangrijke rol. Zij kennen de bewoners het beste, en kunnen veranderingen in gedrag signaleren. Deze veranderingen kunnen op corona wijzen. Deze praatplaat en video van UNO-VUmc maakt zorgmedewerkers meer bewust van hun eigen rol hierin.

Zo verspreidt corona zich snel in verpleeghuizen

https://youtu.be/LXy7uneIokQ

De praatplaat en video laten zien dat het voor zorgmedewerkers belangrijk is om zich te realiseren:  

  • Mensen met dementie uiten hun lichamelijke klachten anders of kunnen door geheugenproblemen niet goed aangeven dat ze zich niet lekker voelen. 
  • ​Sommige bewoners laten geen klachten zien of minder bekende klachten: vermoeidheid, maag- en darmklachten, verwardheid, veranderd gedrag, verlies van reuk en smaak.
  • Dagelijkse meting van temperatuur en saturatie is belangrijk. Zo kun je veranderingen signaleren die mogelijk op corona kunnen wijzen.
  • Tot slot: voor veel bewoners is het moeilijk te begrijpen waarom je vaak je handen moet wassen of 1,5 meter afstand bewaren. 

De praatplaat en video zijn gebaseerd onderzoek naar corona in verpleeghuizen van UNO-VUmc

Tips bij isolatie

Bij mensen met dementie zijn maatregelen rond isolatie extra lastig. Voor hen is lastig te begrijpen dat ze op een kamer moeten blijven. Dergelijke maatregelen kunnen ook extra weerstand of agressie oproepen bij mensen met dementie en dwaalgedrag. Per cliënt zal een zo'n goed mogelijke oplossing gezocht moeten worden. 

Advies van GGD

Mocht er een besmetting zijn in de verpleeghuizen dan geeft de GGD advies ten aanzien van isolatie en bescherming. Op dit moment is het advies strikte (thuis)isolatie, uiteraard afhankelijk van waar ‘thuis’ is. ActiZ schrijft op de website: Wees in overleg met de GGD in geval van verdenking of besmetting extra alert om de bijzonderheden van de casus en schets de situatie duidelijk:

  • Cliënt wel/niet in staat tot volgen van instructie en dragen van beschermingsmateriaal.
  • Ongeschikte huisvesting, al dan niet gedeeld sanitair.
  • Gedragsproblemen die ontstaan bij afwijkingen van structuur en ritme of bij beperkingen in bewegingsvrijheid.
  • Cliënten met ernstige agressie of gedragsproblemen waarvoor fysieke beheersing nodig is.

Isolatie in verpleeghuizen

Ook voor verpleeghuizen is het advies om samen met de GGD lokaal te zoeken naar de meest passende oplossing voor ‘isolatie’. Hieronder een aantal tips:

  • Isoleer patiënten in een eenpersoonskamer met eigen sanitair, verplaats de patiënt indien nodig.
  • Indien er geen eenpersoonskamer met sanitair beschikbaar is: inventariseer hoe deze situatie kan worden gecreëerd of ga op zoek naar een ‘second best’ situatie.
Lees meer over gebruik beschermingsmaterialen op Zorg voor Beter

Algemene tips: dementie en de corona-uitbraak

De uitbraak van het coronavirus heeft ook grote invloed op mensen met dementie. Gz-psycholoog Maritza Allewijn geeft tips voor ondersteuning van mensen met dementie: 

1. Gevoelens van onveiligheid

Veel mensen met dementie zullen net als iedereen het nieuws volgen en dit kan ook bij hen gevoelens van angst oproepen. Een extra risico is dat een onbehaaglijk gevoel blijft hangen, maar de feiten die hier aanleiding voor zijn, vergeten worden. Mensen met een al wat gevorderde dementie nemen het nieuws misschien helemaal niet tot zich, maar nemen gevoelens van onbehagen wel snel over van hun dierbaren of van professionals.

Tip 1: Laat het gewone leven zo veel mogelijk doorgaan

Advies: Denk goed na over welke informatie gedeeld wordt, bijvoorbeeld welke tv-programma’s de huiskamer binnenkomen bij mensen met dementie of welke gesprekken gevoerd worden in het bijzijn van mensen met dementie. Draag er zo veel mogelijk aan bij dat het gewone leven blijft doorgaan en zorg voor voldoende ontspanning, beweging en frisse lucht. Uit je eigen zorgen niet teveel in het bijzijn van mensen met dementie.

2. Iedereen verwerkt op zijn eigen manier

Uiteraard heeft iedereen zijn eigen manier van reageren. De een wil alles weten, de ander sluit zich liever een beetje af. Dit geldt ook voor mensen met dementie. Sommigen zullen misschien niet zo’n belang meer hechten aan het nieuws in de wereld, anderen willen juist goed op de hoogte gehouden worden.

Tip 2: Sluit aan bij hoe iemand omgaat met problemen

Advies: Sluit aan bij hoe iemand altijd al met problemen is omgegaan. Geef goede en op het bevattingsvermogen aangepaste informatie over wat er aan de hand is

3. Andere vorm van contact 

Contact met anderen is essentieel voor het handhaven van een goede mentale gezondheid, voor ieder mens en dus ook voor mensen met dementie. De komende tijd zullen zij minder bezoek krijgen van hun dierbaren, zoals geadviseerd door de overheid. Gevoelens van isolement, verveling en somberheid liggen op de loer.

Tip 3: Zorg voor alternatieve vormen van contact

Advies: zorg voor voldoende alternatieve contacten en bezigheden, zoals Skype-contact, telefoontjes en kaartjes. Laat mensen actief weten dat ze niet vergeten worden!

4. Zorg voor de zorgenden

De professionele zorg voor mensen met dementie is normaal gesproken al complex en vraagt om grote toewijding en expertise. Ook mantelzorgers die voor iemand met dementie zorgen, staan normaal gesproken al voor een zware opgave en zullen verder geïsoleerd raken. Dat zal hun taak als nog zwaarder maken.

Tip 4: Steun en waardeer elkaar

Advies: Steun elkaar, spreek expliciet waardering uit voor iedereen die bijdraagt aan de continuïteit van zorg voor mensen met dementie. Help hen zich te uiten, ontspannen, hoop en goede moed te koesteren, bied hulp en steun waar nodig. Stel niet te hoge eisen aan elkaar, toon begrip als taken blijven liggen.

Tips: corona en probleemgedrag

Beschermende kleding en afstand houden zijn ingrijpende maatregelen en kunnen beangstigend zijn voor bewoners. Zeker voor mensen met dementie. 

Beschermende kleding is beangstigend

De beschermende kleding die zorgprofessionals nu soms dragen kan beangstigend zijn voor mensen met dementie en leiden tot probleemgedrag. CCE consulent Simone de Kok geeft in dit filmpje 3 praktische tips die kunnen helpen in deze moeilijke tijd: 
  • Tip 1: Zeg bij binnenkomst in een kamer duidelijk jouw naam, de naam van de bewoner en wat je komt doen. Het bevestigen van een foto van jezelf op je outfit kan ook helpen bij herkenning. 
  • Tip 2: De bewoner kan schrikken van de beschermingsmiddelen. Benoem daarom ook dat je er anders uit ziet en geef aan welke beschermingsmiddelen je draagt. Geef de bewoner tijd om te wennen en om een reactie te geven. 
  • Tip 3: Film jezelf wanneer je de beschermende kleding aantrekt. Dit kan je laten zien aan de bewoner om angst te verminderen.
Bekijk filmpje van CCE met deze tips op Youtube

Afstand houden (social distancing)

Door de huidige maatregelen moeten zorgprofessionals en familie afstand houden van de bewoner. Ook dit kan leiden tot ontstaan van of verergering van probleemgedrag. CCE consulent Simone de Kok geeft in dit filmpje 3 praktische tips die verzorgenden kunnen helpen:
  • Tip 1: Vraag familie om echte (ouderwetse) fotoboeken te maken. Deze kunnen helpen bij herkenning van familieleden en het biedt een bekende setting. 
  • Tip 2: Nu fysiek contact niet mogelijk is, is het extra belangrijk om te letten op hoe je spreekt (de toon). Begrip en liefde moet in je stem en houding uitgedrukt worden.
  • Tip 3: Zoek afleiding door andere passende activiteiten. Maak bijvoorbeeld gebruik van de lijst met 100 activiteiten van Alzheimer Nederland
Bekijk filmpje van CCE met deze tips op Youtube

Maatwerk

Het is belangrijk om voortdurend te blijven observeren bij alle situaties en activiteiten. Zo kan je in kaart brengen wat helpt en wat niet. Op deze manier kan er maatwerk worden geleverd aan de bewoners. 

Reageer op deze pagina

JOUW REACTIE
Wil je een link invoegen in de tekst? Zet de link tussen vierkante haken: [www.zorgvoorbeter.nl]



Reacties

Herman vijlvrief 21/10/2020

Geachte heer/mevrouw
Ik lees dat bij een corona besmetting
in het verpleeghuis de besmette persoon in isolatie moet
het liefs met eigen toilet
begrijp ik dit goed
bij mijn vrouw op haar werk waren twee dementeren positief
Zij hebben ongeveer drie weken gewoon op de afdeling rondgelopen en hebben contact gehad met de rest van de cliënten
Ze konden zelf naar een andere afdeling op de zelfde verdieping
dat kan nu niet meer
er zijn nu 10 mensen positief en 4 afwachten op uitslag test
Volgen de leiding is dit landelijk protocol
Ligt aan de capaciteit wart er is


Cookies op de website van Zorg voor Beter

Zorg voor Beter gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren.
Ik ga akkoord met het plaatsen van cookies (inclusief tracking cookies).
Niet akkoord en lees meer