Zorgvoorbeter.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

www.zorgvoorbeter.nl

Prevalentiemeting zorgproblemen 2015

18 juli 2016

Hoe worden belangrijke zorgproblemen van ouderen in ziekenhuizen, verpleeg- en verzorgingshuizen en in de thuiszorg behandeld? De 18e Landelijke Prevalentiemeting Zorgproblemen (LPZ) is verschenen.

Dit onderzoek geeft een goed beeld van hoe vaak belangrijke zorgproblemen voorkomen: decubitus, incontinentie, ondervoeding, vallen, en vrijheidsbeperkende maatregelen. Na jaren van positieve ontwikkelingen valt op dat de prevalenties van de meeste zorgproblemen dit jaar niet verder zijn gedaald.

Continue aandacht en meer bijscholing

'Het lijkt erop dat de aandacht voor deze zorgproblemen verslapt', schrijven de projectleiders van het team onderzoekers van de Maastricht University, Ruud Halfens en Jos Schols, over de wat tegenvallende resultaten over 2015. Als mogelijke oorzaken wijzen zij naar de 'aandacht die de grote veranderingen in de zorg opeisen', en het minder tijd uittrekken voor bijscholing. Ook dit jaar geeft het rapport weer tal van aanwijzingen om de kwaliteit van zorg verder te verbeteren. 193 instellingen deden mee, waaronder zowel ziekenhuizen, verpleeghuizen als thuiszorginstellingen.

Per onderwerp geven de onderzoekers aanbevelingen. Deze aanbevelingen zijn bij de desbetreffende thema’s op Zorg voor Beter te vinden (zie: 'lees meer'). Dit onderzoek heeft nog geen bekendheid gekregen. Het kennisplein Zorg voor Beter zet daarom de belangrijkste uitkomsten op een rij.

Vallen: meer valpartijen in de chronische zorg

Zowel in de verpleeghuissector als in de thuiszorg zijn meer valincidenten genoteerd in 2015. De meeste vallers vallen éénmaal, minder dan de helft van de incidenten gaat gepaard met letsel. In vergelijking met vorig jaar is er in de chronische zorg minder valangst: slechts 1 op 4 vallers. Ook het vermijden van deelname aan activiteiten is gedaald: 1 op 10 vallers. Valpreventie moet in alle zorgsectoren en op alle niveaus op de agenda blijven staan, schrijven de onderzoekers. Het afdoen van een valpartij bij een kwetsbare oudere als een 'ongelukje' betekent miskenning van een belangrijk en alarmerend symptoom, aldus de Landelijke Prevalentiemeting. Lees meer bij het Thema Valpreventie op deze website.

Ondanks alle aandacht toch meer vrijheidsbeperking

Minder gebruik van vrijheidsbeperkende maatregelen moet onverminderd op de agenda blijven staan, aldus de onderzoekers. Vrijheidsbeperkende maatregelen zijn in 2015 zelfs iets vaker toegepast dan het jaar er voor. De meest toegepaste methode is het gebruik van bedhekken. Het gebruik van onrustbanden is bijna nihil, maar het gebruik van medicatie is gestegen met 5%. De meest voorkomende reden om vrijheidsbeperkende maatregelen toe te passen is nog steeds 'om vallen te voorkomen', wat een onterechte valpreventieve maatregel is. Lees meer bij het Thema Vrijheidsbeperking op deze website.

Incontinentie vaak niet gediagnosticeerd

De prevalenties van incontinentie zijn in 2015 ongeveer gelijk gebleven met het jaar daarvoor. Bij een aanzienlijk aantal bewoners is de incontinentie niet gediagnosticeerd. Een diagnose is essentieel om incontinentie goed te behandelen. Uiteraard kan incontinentie niet in alle gevallen voorkomen of behandeld worden, maar met eenvoudige ingrepen kan de overlast voor de cliënt wel verminderen. Hierbij kan onder andere worden gedacht aan relatief eenvoudige maatregelen zoals aanpassingen in de omgeving of gemakkelijke kleding. Lees meer bij Thema Continentie op deze website.

Ondervoeding

De landelijke prevalentiemeting heeft voor de meting in 2015 gewerkt met een nieuwe definitie van ondervoeding, waardoor vergelijken met vorig jaar lastig is. Volgens deze meting is ongeveer 1 op de 5 cliënten in de verpleeghuissector en 1 op de 8 in de thuiszorg ondervoed. Oudere en vrouwelijke cliënten, en cliënten die meer zorgafhankelijk zijn, zijn vaker ondervoed, terwijl ondervoede cliënten ook vaker functieverlies en hulp bij het eten nodig hebben. De onderzoekers zien dat de aandacht voor ondervoeding in de verpleeghuissector aan het teruglopen is. Maar bij 60% van de bewoners wordt de voedingstoestand gescreend. Ze bevelen goed screeningsbeleid aan, en meer bijscholing. Lees meer bij Thema Eten en Drinken op deze website.

Decubitus

Na de flinke afname van decubitus in de periode van 1998 tot 2011, stagneert de afname de laatste jaren. In de chronische zorg lijkt zelfs sprake van een lichte toename. Ook is er een lichte stijging van de meer ernstige vormen van decubitus (categorie 3 en 4). In de chronische sector is het percentage wonden met een duur van 6 maanden of langer toegenomen. Dit zijn aanwijzingen dat de behandeling van decubitus in de chronische sector verbeterd worden, zo staat in de Landelijke Prevalentiemeting 2015. Belangrijk blijven preventieve maatregelen. Wisselligging wordt nog altijd te weinig toegepast. Voor alle zorgverleners moet duidelijk zijn dat, ondanks de aanstelling van een aandachtsvelder, het voorkomen van decubitus een taak van iedereen is, aldus de Landelijke Prevalentiemeting. Lees meer bij Thema Huidletsel op deze website.

Smetten

De resultaten van de Landelijke Prevalentiemeting 2015 laten een verdere daling zien van de prevalentie van smetten in de chronische sector. Omdat het aantal smetplekken dat al langer dan 1 jaar bestaan toeneemt, zal extra aandacht aan de behandeling van smetplekken moeten worden besteed. Het is daarom jammer te zien dat de scholing in de afgelopen twee jaar is afgenomen. De onderzoekers bevelen daarom aan verpleegkundigen en verzorgende in de chronische sector weer te bij te scholen, met name wat betreft de behandeling van smetten. Lees meer bij Thema Huidletsel op deze website.

Meer mensen met chronische wonden

Net als vorig jaar neemt het aantal mensen met chronische wonden in de verpleeghuissector toe van 4,7% in 2013 naar 5,4% in 2015. Een groot deel van de chronische wonden betrof decubituswonden en in mindere mate leg ulcers. De anatomische locatie van deze wonden komt overeenkomt met die van de decubitus wonden, dus voornamelijk op de stuit en de hielen. Bij slechts enkele wonden is aanvullend diagnostisch onderzoek verricht. De onderzoekers bevelen aan meer aandacht te besteden aan diagnoses. Vergeleken met 2014 werden er ook goede stappen gezet, met name op afdelingsniveau. Zo zijn er meer aandachtsvelders aangesteld. Lees meer bij Thema Huidletsel op deze website.

Lees meer

Wil je hierop reageren?

Jouw reactie

Wil je een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen []. Voorbeeld: [www.zorgvoorbeter.nl] of [http://www.zorgvoorbeter.nl]. Velden met een (*) zijn verplicht.

Reacties

  • Webredacteur Zorg voor Beter 19-07-16

    Beste mevrouw Rademaker, het rapport kunt u ook van deze pagina downloaden: http://nld.lpz-um.eu/ Als het dan ook niet lukt, ligt het wellicht aan de browser die u gebruikt.

  • Betty Rademaker [Leidinggevende somatiek, BCM, stadskanaal] 19-07-16

    Ik kan het rapport niet downloaden, geeft aan dat het te complex is.