Zorgvoorbeter.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

www.zorgvoorbeter.nl

Thema: Mondzorg

Preventie: mondproblemen voorkomen

Hoe voorkom je mondproblemen bij cliënten? Mondverzorging volgens een duidelijk vast systeem is goed voor de mondgezondheid van cliënten. Hier vind je informatie over de dagelijkse zorg. Laat cliënten na elke maaltijd, indien mogelijk, een glas water drinken om voedselresten weg te spoelen.

Cliënten met eigen tanden en kiezen

  • Reiniging gebitselementen, tandvlees en slijmvliezen
    • Gebitselementen en tandvlees 2x daags poetsen met fluoride houdende tandpasta. Indien 2x daags niet haalbaar is, dan 1x daags zeer grondig. De borstel zo plaatsen dat de overgang van tand naar tandvlees goed wordt gepoetst. Een elektrische tandenborstel heeft de voorkeur, maar alleen als de cliënt dat prettig vindt.
    • 1x daags de ruimtes tussen de gebitselementen reinigen met ragers, tandenstokers of flossdraad; het beste tijdstip is ’s avonds voor het slapen.
    • Borstel dagelijks ook de overige slijmvliezen in de mond (verhemelte) schoon.
  • Onderhoud implantaten
    • De implantaten en de weefsels daaromheen poetsen met een tandenborstel met tandpasta, eventueel met behulp van een rager.
    • Op voorschrift van tandarts of mondhygiënist chloorhexidinegel rondom de implantaten aanbrengen of sprayen met een chloorhexidine-oplossing.

Cliënten met een gebitsprothese

Gebitsprothese 2x daags schoonmaken met tandenborstel, water en vloeibare zeep. Tip: leg bij het reinigen een doekje of een laag water in de wastafel om stukvallen van de prothese te voorkomen.

’s Nachts de gebitsprothese droog in een schoon, open en gelabeld gebitsprothesebakje bewaren. Gebitsprothese ’s morgens afspoelen en vochtig in de mond (laten) plaatsen. Leg de gebitsprothese 1x per week een nacht in natuurazijn (puur of 1:1 met kraanwater) en spoel af met stromend water.

NB 1. Markeer de gebitsprothese, zodat duidelijk is van wie de prothese is.
NB 2. Mei 2011: het Ivoren Kruis en de vereniging van mondhygiënisten bevelen aan om de gebitsprothesen ’s nachts in een bakje met water te bewaren om krimpen te voorkomen. Vraag dus altijd na of deze afspraak met de cliënt is gemaakt.

Preventieve maatregelen voor cliënten met eigen gebit of gebitsprothese

  • Tong reinigen
    Op voorschrift van de tandarts of mondhygiënist de tong van zover mogelijk achteraan naar voren toe reinigen met een speciale tongschraper.
    Let op bij chemo- en/of radiotherapie of beschadigd mondslijmvlies. Het mondslijmvlies kan heel kwetsbaar zijn, laat het reinigen van de tong dan achterwege.
  • Reiniging mondholte
    Met zachte tandenborstel, vochtige gazen of ander hulpmiddel alle orale slijmvliezen reinigen, met speciale aandacht voor het gehemelte.
  • Vet de lippen royaal in met (persoonsgebonden) vaseline, niet bij zuurstoftherapie, of een lippenbalsem.
  • Wanneer goed tandenpoetsen niet (meer) mogelijk is, cliënt op voorschrift van de tandarts of mondhygiënist laten spoelen met 0,12% chloorhexidine. Als ook dat niet (meer) lukt, chloorhexidinegel of chloorhexidine gedrenkt in bijvoorbeeld gaasjes aanbrengen. Cliënten met een hoog cariësrisico in overleg met de tandarts of mondhygiënist wekelijks laten spoelen met 0.1% fluorideoplossing of dagelijks met 0,025% fluorideoplossing.
  • Let op bij sondevoeding en/of slikproblemen. Bij het tandenpoetsen (zonder tandpasta!) dient de mond na gereinigd te worden met gaasjes en mag niet gespoeld worden met water! Zo min mogelijk water gebruiken i.v.m. verslikkingsgevaar!
    De tong dient met de tongschraper van achter naar voren gereinigd te worden, en nagereinigd met Dentaswabs of in water/NaCl 0,9% gedrenkte gazen (niet te nat).
  • Cryotherapie (het zuigen op gemalen ijs tijdens chemo- of radiotherapie) helpt preventief tegen het ontstaan van ontstekingen van het mondslijmvlies.
  • Schakel de mondhygiëniste in als er problemen zijn met de mondconditie of mondverzorging of bij het starten van een behandeling die mondproblemen tot gevolg kan hebben, zoals chemotherapie.
  • Smaakstoornissen: verwijder geuren die als onaangenaam worden ervaren; besteed extra aandacht aan geur, smaak en het uiterlijk van de voeding; gebruik geen metalen bestek als de cliënt last heeft van een metaalsmaak.

Palliatieve fase

Mondzorg staat in de palliatieve fase van het leven van de cliënt in het teken van palliatieve zorg. Inzet van palliatieve zorg is dat de cliënt het leven in alle waardigheid en eigenheid kan voltooien binnen de kring van zijn dierbaren. Belangrijk zijn o.a. het bestrijden van pijn en aandacht voor voeding. Cliënten hebben vaak last van smaakstoornissen, droge mond en een slechte adem. Het is daarom van belang om naast aangepaste voeding ook extra mondzorg te geven. Verhoog de frequentie van het reinigen van de gebitselementen en het tandvlees naar 4x daags. Voer dagelijks een mondinspectie uit.

Bron

Mondzorg & de rol van verzorgenden en verpleegkundigen, NVVA (nu Verenso), 2007

Wil je hierop reageren?

Jouw reactie

Wil je een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen []. Voorbeeld: [www.zorgvoorbeter.nl] of [http://www.zorgvoorbeter.nl]. Velden met een (*) zijn verplicht.