Zorgvoorbeter.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

www.zorgvoorbeter.nl

Hygiëne vs. huiselijkheid in het verpleeghuis

23 augustus 2017

Het verpleeghuis is voor veel ouderen de laatste plek waar ze wonen. Het is daarom belangrijk dat ze zich thuis voelen en het zoveel mogelijk als ‘hun thuis’ ervaren. Tegelijkertijd zijn bewoners van het verpleeghuis een kwetsbare doelgroep, dus veiligheid is belangrijk en hygiëne daarmee ook. Wat verstaan bewoners eigenlijk onder hygiëne? En in hoeverre mag hygiëne de huiselijkheid beïnvloeden? Patiëntenfederatie Nederland vroeg het bewoners (en hun naasten) van Het Vrijthof (SZR) in Tiel.

  • Vind jij dat hygiëne en huiselijkheid samen gaan in het verpleeghuis? Laat het ons weten en vul onderaan de poll in.

Hygiëne op de werkvloerUit de interviews en het groepsgesprek dat Patiëntenfederatie Nederland hield blijkt dat bewoners zich over het algemeen snel aanpassen aan de gang van zaken van het verpleeghuis. Dit bepaalt ook hoe mensen denken over hygiëne in relatie tot huiselijkheid: cliënten schikken zich vaak naar de gebruiken. Verder lijken bewoners met psychogeriatrische problematiek huiselijkheid belangrijker te vinden dan ouderen met lichamelijke klachten. Voor cliënten met bijvoorbeeld de ziekte van Alzheimer of een andere vorm van dementie zijn sfeer en rust op de afdeling van belang. Schoonmaken kan deze rust verstoren. Daarbij hebben deze bewoners wellicht minder oog voor hoe schoon het is.

Hygiëne is schoon

Schoon lijkt sowieso het eerste waar cliënten aan denken bij hygiëne in het verpleeghuis. Het gaat dan vooral om dingen die ze zien en waar ze dagelijks mee te maken hebben zoals:

  • schoonmaak van de kamer, douche en toilet
  • schone handen en het wassen van handen
  • gebruik van handschoenen en/of schorten
  • het dragen van een uniform
  • een schone leefomgeving (geen besmettingsgevaar)
  • geur (lichaamsgeur personeel/omgevingsgeur van bijvoorbeeld urine)

Bewoners lijken zich ook best bewust van besmettingsgevaar. Cliënten en hun naasten zijn dan best bereid om wat huiselijkheid in te leveren: hygiënemaatregelen zijn gerechtvaardigd als de handeling daarom vraagt. Ze gaan ervan uit dat de verzorgenden en verpleegkundigen dit goed kunnen inschatten: 'Daar zijn ze voor opgeleid'.

  • Lees meer over hygiënisch werken en ga met elkaar in gesprek over een hygiënische werkomgeving met behulp van het hulpmiddel.

Ideaal die pompjes

handschoenenEen goed voorbeeld is het zeep- en desinfectiepompje die in het huis en op de kamers hangen. Bewoners storen zich daar niet aan: 'Ik vind dat ideale dingen die aan de muur hangen' en  'Als ze maar vertellen waar het voor is.' Sommige bewoners en naasten valt het zelfs niet op. Ook met handschoenen hebben mensen over het algemeen geen moeite, als een handeling daar om vraagt. Ditzelfde geldt voor het dragen van een schort. Als de beschermingsmiddelen de avond van te voren al klaar worden gelegd vindt men dat wel vervelend: 'Dit staat zo ongezellig en is volgens mij ook niet echt nodig.'

Het risico van ringen en andere sieraden kunnen bewoners en hun naasten minder goed inschatten. Bij navraag vinden de meeste bewoners wel dat sieraden af moeten of onder handschoenen moeten zitten. Vooral ook vanwege het gevaar om mensen open te halen. Gladde trouwringen vormen volgens de ondervraagde cliënten een uitzondering: ‘die moet je omhouden’. Vanuit hygiënisch oogpunt hebben ze hierin echter ongelijk: ook gladde trouwringen moeten af.

  • Lees meer over persoonlijke hygiëne, waaronder ook het niet dragen van ringen. Ga ook aan de slag met het hulpmiddel persoonlijke hygiëne.

Leg uit waarom hygiëne belangrijk is

Cliënten en hun familie hebben eigenlijk vooral moeite met aspecten rond hygiëne die in hun ogen onnodig zijn. Uitleggen waarom bepaalde handelingen en maatregelen nodig zijn, zoals het dragen van handschoenen of een schort, is dan ook heel belangrijk en kan helpen bij de acceptatie. Tegelijkertijd wordt ook aangegeven dat cliënten zich graag ‘bewoner’ blijven voelen in plaats van patiënt. Tot slot kan wat acceptabel is natuurlijk per persoon verschillen.

Bekijk het volledige rapport 'Hygiëne en huiselijkheid in het verpleeghuis, wat vinden bewoners en naasten belangrijk?' (pdf)

Patiëntenfederatie Nederland geeft aan dat het rapport gebaseerd is op gesprekken met 13 bewoners/naasten van verpleeghuis Het Vrijthof (SZR) in Tiel. Deze resultaten kunnen niet zomaar gekopieerd worden naar de rest van Nederland. Wel geeft het volgens de federatie een eerste indruk hoe belangrijk bewoners en naasten hygiëne en huiselijkheid vinden en welke afwegingen zij hierin maken.

Dilemma bij zorgprofessionals

antibioticaresistentieOok tijdens workshops over hygiënisch werken op de Waardigheid en trots-congresdagen 2017 kwam het dilemma hygiëne vs. huiselijkheid ter sprake. Hoe kun je als zorgprofessional werken aan hygiëne zonder de huiselijkheid te verliezen? Zorg dat de regels en afspraken voor iedereen duidelijk zijn. En overleg met een deskundige infectiepreventie welke zaken je prioriteit moet geven en welke niet. Bijvoorbeeld aan hygiëne als het gaat om handschoenen voor vrijwilligers wel, maar bij een gebakken taart van familie niet.

Over sommige aspecten van hygiëne zoals het niet dragen van sieraden, aandacht voor persoonlijke hygiëne en de handen wassen of reinigen op de juiste momenten zijn de meeste zorgprofessionals het wel eens. Dat zijn dingen die je gemakkelijk zelf kunt doen.

Poll: hoe gaan jullie om met huiselijkheid en hygiëne?

Wij zijn heel benieuwd of jullie hygiëne en huiselijkheid als twee tegenstrijdigheden zien. Laat het ons weten via deze poll. Ook horen we graag hoe thema’s als hygiëne/veiligheid en huiselijkheid aandacht krijgen binnen jullie team. Heb je een positieve ervaring of een dilemma dat je wilt delen? Reageer dan hieronder of mail naar a.hoogland@vilans.nl.

1. Ervaar je in je werk een dilemma tussen hygiëne en huiselijkheid?

17% Ja
58% Soms, het is zoeken naar de juiste balans
26% Nee

2. Zie jij hygiënisch werken als een extra belasting voor de cliënt?

4% Ja
33% Soms
63% Nee

3. Denk je dat de cliënt het als extra belasting ervaart?

6% Ja
47% Soms
48% Nee

4. Hoe leg je cliënten (of de familie) uit dat je bij bepaalde handelingen handschoenen of een schort gebruikt?

76% Ik vertel wat de gevolgen kunnen zijn als ik ze niet draag.
6% Ik vertel dat ik ze ga gebruiken maar niet waarom.
13% Ik ga gewoon aan het werk, zonder uitleg te geven.
5% Anders, namelijk (kun je dat hieronder toelichten)

5. Waar ligt in het verpleeghuis waar je werkt de focus op?

17% Veiligheid (en dus hygiënisch werken)
11% Huiselijkheid
73% Veiligheid en huiselijkheid kunnen niet los van elkaar gezien worden

6. Waar ligt bij jouw handelen de focus op?

21% Veiligheid (en dus hygiënisch werken)
8% Huiselijkheid
71% Veiligheid en huiselijkheid horen in het verpleeghuis bij elkaar

7. Wie betrek je bij het hygiënisch werken?

59% Iedereen die in contact komt met cliënten, van vrijwilliger tot fysiotherapeut
8% Mijn collega's van de verpleging en verzorging
33% Ik vind het ieders eigen verantwoordelijkheid om hygiënisch te werken

Aantal stemmen: 126

Ik geef graag een toelichting op mijn keuze.

Jouw reactie

Wil je een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen []. Voorbeeld: [www.zorgvoorbeter.nl] of [http://www.zorgvoorbeter.nl]. Velden met een (*) zijn verplicht.

Reacties

  • Hans Verhaar [enschede] 03-09-17

    Best een goed onderzoek waarschijnlijk. Graag zou ik zelfde onderzoek willen zien die is ingevuld door de mantelzorger en familieleden. Als ik het zelf invul als mantelzorger zou er toch wel een,andere uitslag uitkomen.

  • J Fieret [bestuurder zorg, Avondrust(particulier verpleeghuis zorg), Opheusden,] 01-09-17

    In ons huis hebben wij zeeppompjes,alcohol en papieren handdoekjes bij de wastafels/keuken/activiteiten ruimte hangen.Het is van groot belang om schoon en steriel te kunnen werken.De huiselijkheid bij ons in huis is van groot belang, en deze producten die gebruikt worden,doen geen afbreuk aan de huiselijkheid die de cliënten ervaren.

    Het gaat dus prima samen....huiselijkheid en hygiëne!!