Zorgvoorbeter.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

www.zorgvoorbeter.nl

Thema: Hygiëne

Antibioticaresistentie in de zorg

Steeds vaker worden zorginstellingen geconfronteerd met cliënten die infecties hebben of drager zijn geworden van BRMO, Bijzonder Resistente Micro-Organismen. Deze micro-organismen zijn resistent geworden voor antibiotica die vaak gebruikt worden. Verpleeghuizen zijn – evenals ziekenhuizen – risicovolle plaatsen voor het ontstaan en verspreiden van BRMO. Cliënten kunnen deze bacteriën ook meenemen van de ene naar de andere zorginstelling.

WIP-richtlijn over BRMO voor verpleeghuizen

Deze richtlijn voor verpleeghuizen, woonzorgcentra en kleinschalige woonvormen voor kwetsbare ouderen die deel uitmaken van een groter instellingsverband geeft infectiepreventiemaatregelen bij BRMO-besmette cliënten, beschrijft hoe besmetting vastgesteld kan worden, en ook contact- en omgevingsonderzoek. De richtlijn is niet van toepassing in de thuiszorg. Bij deze richtlijn hoort ook een tabel met infectiepreventiemaatregelen per BRMO.
WIP-richtlijn over BRMO voor verpleeghuizen, wooncentra- en kleinschalig wonen op website RIVM.

BRMO-tabel voor isolatie maatregelen in verpleeghuizen

Deze tabel brengt overzichtelijk in beeld welke aanvullende isolatie maatregelen per BRMO bij cliënten met een incidentele BRMO vereist zijn. De tabel komt uit de WIP-richtlijn BRMO voor de verpleeghuizen, woonzorgcentra en voorzieningen voor kleinschalig wonen voor ouderen.

LCI-richtlijn BRMO: thuis en kleinschalig wonen

Deze LCI-richtlijn BRMO geldt voor de thuissituatie en kleinschalig wonen. Het gaat hierbij om kleinschalige woonvormen die geen deel uitmaken van een groter instellingsverband en andersoortige vormen van kleinschalig wonen zoals bijvoorbeeld voor verstandelijk gehandicapten. In deze gevallen geldt dus een andere richtlijn. Thuiszorg en deze vormen van kleinschalig wonen vallen onder 'openbare gezondheidszorg'. Bekijk de LCI-richtlijn BRMO op de website van het RIVM. Lees meer over de verschillen tussen de richtlijnen voor thuiszorg en verpleeghuizen in de blog van Conny Moons, expert Hygiëne van Zorg voor Beter.

Eisen van de inspectie

In april (2015) signaleerde de inspectie dat zorginstellingen meer zouden moeten doen om uitbraken te voorkomen. De overheid heeft als ambitieus doel dat in 2019 het aantal infecties dat door de zorg veroorzaakt wordt gehalveerd is. Lees meer over de eisen van de inspectie (IGZ) op Zorg voor Beter.

BRMO-protocol van organisatie

Iedere zorgorganisatie is verplicht om de landelijke WIP-richtlijn over BRMO te vertalen naar een protocol van de organisatie. In dat protocol moet eigenlijk precies staan wat de medewerker moet doen bij een cliënt met een BRMO en hoe dat in dat verpleeghuis precies uitgevoerd moet worden. Deze informatie moet kort en krachtig zijn zodat iedereen direct weet wat te doen zonder veel tekst te hoeven lezen. In het protocol staat bijvoorbeeld of de medewerker altijd handschoenen of een schort moet dragen bij zorghandelingen bij de cliënt, en of de cliënt moet beschikken over een eigen toilet. Het is bijna nooit zo dat een cliënt met een BRMO niet mee mag doen met gezamenlijke activiteiten. Ook hoeft de cliënt als drager van een BRMO bijna nooit op zijn/haar kamer te blijven.

Isolatiemaatregelen opheffen

Cliënten kunnen een BRMO van zelf weer kwijt raken, maar in een behoorlijk aantal gevallen zal de cliënt blijvend drager zijn en zullen de maatregelen altijd nodig blijven. Toch is het belangrijk bij iedere cliënt te kijken of, en zo ja wanneer, de isolatiemaatregelen opgeheven kunnen worden. Vaak is ook dat nog niet (voldoende) in de organisatie ingevoerd. Lees meer hierover in de blog van Charlotte Michels, deskundige infectiepreventie CareB4.

Trainingen: maatregelen bij BRMO

De Stichting Trainingen Infectie Preventie (STIP) verzorgt infectiepreventie trainingen, waaronder preventie bij BRMO, gericht op: verpleeghuis- en verzorgingshuiszorg (Actiz), deskundigen infectiepreventie (VHIG) en voor alle zorgprofessionals die geïnteresseerd zijn in infectiepreventie. Bekijk de trainingen op de website van STIP.

SNIV

Het projectteam van SNIV (Surveillance Netwerk Infectieziekten in Verpleeghuizen) heeft als doel om een netwerk van verpleeghuizen te vormen die functioneren als peilstations voor een landelijke surveillance van infectieziekten in verpleeghuizen. Er zijn verschillende soorten metingen en projecten waar verpleeghuizen aan deel kunnen nemen, waardoor je als huis beter inzicht krijgt in het voorkomen van infecties en het antibioticumgebruik. Deelnemende huizen registreren bijvoorbeeld wekelijks de aanwezigheid van een aantal infectieziekten. Lees meer over SNIV op de website van het RIVM.

Argumentenkaart Infectiepreventie

In samenwerking met de Argumentenfabriek heeft de IGZ een Argumentenkaart Infectiepreventie (pdf) laten maken. De kaart is de basis om de discussie met het veld weer aan te gaan. Met als uiteindelijk doel de bewustwording te vergroten, draagvlak te creëren en de intrinsieke motivatie te verbeteren. Een aandachtspunt is ook de antibioticaresistentie. IGZ heeft met deze Argumentenkaart in november 2016 ervaringen opgehaald van zorginstellingen via 4 roadshows.

Bestuurlijke afspraken in de zorg

In 2015 is een ‘Global Action Plan’ antibioticaresistentie opgesteld door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), waar ook Nederland zich hard voor gemaakt heeft. In het kader van het Nederlandse voorzitterschap van de Europese unie heeft minister Schippers het onderwerp in dat verband stevig geagendeerd. In juni 2015 heeft het kabinet een integrale aanpak voor antibioticaresistentie gepresenteerd, in de vorm van een meerjarenagenda met bestuurlijk commitment. Ook de care heeft daarbij een opdracht. Brancheorganisatie ActiZ stelt dat dit de hoofdlijnen zijn van het vereiste extra beleid en acties in de zorg:

  • een betere hygiëne en het voorkomen van infecties;
  • het tijdig opsporen en het voorkomen van resistentie door minder en alleen werkzame antibiotica voor te schrijven;
  • het uitbouwen van bestaande surveillance en het opzetten van landelijke en regionale samenwerking om verdere verspreiding van BRMO (bijzonder resistente micro organismen) te voorkomen.

Documenten:

Antibiotica is geen antigriep. Campgane van de RijksoverheidCampagne van overheid: spaarzaam met antibiotica

In januari 2016 is de overheid een publiekscampagne gestart om het gebruik van antibiotica te verminderen. Kijk voor meer informatie op de campagnesite DaarWordtIedereenBeterVan.nl.

 

Lees meer op Zorg voor Beter

Andere websites

Wil je hierop reageren?

Jouw reactie

Wil je een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen []. Voorbeeld: [www.zorgvoorbeter.nl] of [http://www.zorgvoorbeter.nl]. Velden met een (*) zijn verplicht.

Reacties

  • Conny MOons [verpleegkundige, expert hygiene, V&VN, Utrecht] 20-07-16

    Beste Karin, dank voor je reactie. Wat je eerste opmerking betreft, ws toeval of paste je ook in India zo goed mogelijke hygiëne toe? Het zal vast een indrukwekkende reis geweest zijn.

    En ja, verzorgende lopen zelf ook risico door onhygiënisch werken. Dit risico zit m erin dat jij besmet wordt met bacteriën die je bewoners hebben. Hier hoef jezelf niet direct last van te krijgen, kan wel (denk aan Noro).

    Veel succes met samen goede, hygiënische, zorg verlenen.

  • Karin Westmeijer [Begeleidster, Verstandelijke beperking, Heerhugowaard] 19-07-16

    1)Ruim 25 jaar geleden kwam ik iedere werkdag in aanraking met uitwerpselen, ontlasting, urine maar ook kwijl en snot. Disposble handschoenen gebruikten we toen niet. Na een vakantie in India, waar bijna iedere toerist ziek wordt van de onhygiënisch omstandigheden was ik de enige die niet ziek werd. Goede weerstand opgebouwd dacht ik.

    Klopt dit of is het toeval?

    2)Nu werken we veel hygiënischer, we hebben of denken veelal aan besmetting van cliënten onderling maar als verzorgende kan ik toch ook resistent worden voor antibiotica?

    Indien dit zo is zijn we misschien meer gemotiveerd om hygiënisch te werken ??

    Vriendelijke groeten