Zorgvoorbeter.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

Thema: Dementie

Zorghandeling

Dementie heeft een grote invloed op het leven van mensen met dementie en hun nabije omgeving. Een persoon met dementie wordt naarmate het ziekteproces vordert steeds afhankelijker van zijn omgeving. Ook voor de mantelzorger is het proces ingrijpend. Hij krijgt te maken met een continu proces van verlies en veranderende zorgtaken. 

Belevingsgerichte zorg

Door in te spelen op de ‘ik-beleving’ pas je de zorg aan op de behoeften van de persoon met dementie. De ik-beleving (hoe ervaart de cliënt zichzelf en de wereld om hem heen) is in de onderstaande fasen verwoord (C. van der Kooij, 2002). Bij iedere fase staat ook een casus ter illustratie van belevingsgerichte zorg. De casus kan gebruikt worden in het onderwijs, of ter bespreking in een teamoverleg om beter te leren omgaan met dementie.

Fase: het bedreigde ik

Bedreigd ik dementieDe cliënt wordt geconfronteerd met verlies van mogelijkheden als gevolg van cognitieve stoornissen (m.n. geheugen- en oriëntatiestoornissen).

Wat moet je doen?

Proberen het gevoel van angst en onveiligheid te verminderen. Daarnaast: beroep doen op vaardigheden die niet achteruit zijn gegaan, de cliënt informeren over de concrete werkelijkheid om hem heen (realiteits oriëntatie).
Casus 1 uit de praktijk: 'het bedreigde ik' (pdf)
Casus 2 uit de praktijk: 'het bedreigde ik' (pdf)

Fase: het verdwaalde ik

Verdwaald ikDe cliënt raakt steeds meer gedesoriënteerd en verdwaalt in de wereld en het eigen verleden.

Wat moet je doen?

Houvast bieden, de dagelijkse leefomgeving structureren. Verder: zoveel mogelijk aansluiten bij de interesses en behoeften van de cliënt.
Casus uit de praktijk: 'het verdwaalde ik' (pdf)

Fase: het verborgen ik

Verborgen ikDe cliënt verdwijnt in de eigen innerlijke wereld en heeft geen tijdsbesef meer. Het contact met de omgeving gaat verloren.

Wat moet je doen?

Aanbod aansluiten op de directe zintuiglijke behoeften (warmte, rust, prettige sfeer) en beleving (warm/koud, honger/dorst, pijn) van de cliënt. Verder: rustige, prikkelarme leefomgeving creëren.
Casus uit de praktijk: 'het verborgen ik' (pdf)

Fase: het verzonken ik

Verzonken ik - fotograaf: Tamar WeenenHet besef van zichzelf en de leefomgeving gaat helemaal verloren. Er is nauwelijks nog sprake van zichtbare emoties. De beleving van de dingen is grotendeel zintuiglijk. Communicatie is niet meer mogelijk.

Wat moet je doen?

Inspelen op de lichamelijke behoeften, lichamelijk contact maken (koesteren), praten (zacht, rustig – de woorden zijn niet belangrijk), prettige zintuiglijke prikkels aanbieden.
Casus uit de praktijk: 'het verzonken ik' (pdf)

Werkmethodiek: Ondersteuning thuiszorg en dementie

Mede door inzet van medewerkers in de thuiszorg kunnen veel ouderen langer in hun eigen huis blijven wonen. Maar de groep mensen die thuis zorg nodig heeft, vraagt steeds meer van de medewerkers. Niet zelden lijden zij aan een vorm van dementie. De thuiszorgmedewerker ontmoet cliënten die hem niet direct begrijpen, op het eerste gezicht vreemde dingen doen en niet met logische argumenten te overtuigen zijn. Thuisbegeleidster Goanu Couperus van Thuiszorg Zuidwest Friesland coacht thuiszorgteams in het werken met deze clienten en legde haar werkwijze vast. Andere thuiszorgorganisaties kunnen hier hun voordeel mee doen. De methodiek is afkomstig uit de Werkplaats Dementie.

Werkmethodiek: Ondersteuning thuiszorg bij omgaan met dementie (pdf) 

Fotoproject: dementie in beeld

De foto's op deze pagina brengen de verschillende fasen van dementie in beeld. De foto's roepen - op een beeldende manier - het gevoel op van hoe iemand met dementie zich voelt in de verschillende fasen van dementie. De foto's zijn gemaakt door Tamar Weenen.

Verschillende methodieken

Er zijn vele modellen om naar mensen met dementie te kijken en op basis daarvan zorg te verlenen. Belevingsgerichte zorg (zoals hierboven beschreven) is een bekende. Belangrijke andere modellen zijn:

Bron

Fasen belevingsgerichte zorg: Cora van der Kooij, 'Gewoon lief zijn? Het maieutisch zorgconcept en het verzorgen van mensen met dementie' (Boom 2002).

Wil je hierop reageren?

Jouw reactie

Wil je een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen []. Voorbeeld: [www.zorgvoorbeter.nl] of [http://www.zorgvoorbeter.nl]. Velden met een (*) zijn verplicht.




Reacties

  • Alie maas 24-09-13

    Met dank voor de nieuwsflits.

    Ik ben werkzaam als leraar verpleegkunde en maak graag gebruik van jullie zorg voor beter kennis.

    Groet ,

    Alie MaasROC Midden Nederland