Zorgvoorbeter.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

www.zorgvoorbeter.nl

Thema: Probleemgedrag

Probleemgedrag in kaart brengen

Het opmerken van probleemgedrag van een cliënt is vaak het probleem niet. Problematisch gedrag valt in de meeste gevallen op. Veel lastiger is het om goed te observeren en te achterhalen waaróm iemand probleemgedrag vertoont. En dat heeft vaak meer dan één oorzaak.

Wat is de oorzaak?

Een van de grootste risico’s bij het omgaan met probleemgedrag is dat al een oplossing wordt gekozen voordat duidelijk is wat de oorzaak van het probleem is. Omdat de achtergronden complex kunnen zijn is het goed om methodisch de oorzaken te achterhalen, door een stappenplan. Omdat de situatie vaak veel verschillende kanten heeft (lichamelijk, psychisch of omgevingsfactoren) is het nuttig om de situatie in beeld te brengen. Dit doe je samen met andere professionals en met de familie of andere goede bekenden van de cliënt. Hun kennis is hard nodig omdat ze het probleemgedrag in verband kunnen leggen met verschillende factoren. Bij de aanpak van het probleemgedrag heeft ieder dan ook weer zijn eigen inbreng en kunnen zij elkaar aanvullen en versterken.

Factoren voor het ontstaan van probleemgedrag

Probleemgedrag kan verschillende oorzaken hebben. Er zijn verschillende factoren of signalen die (kunnen) wijzen op de oorzaak van probleemgedrag.

Lichamelijke factoren en medicijngebruik

Om na te gaan of lichamelijke factoren of medicijngebruik de oorzaak is van het gedrag, breng je het volgende in kaart:

  • Neemt de cliënt medicijnen, die het gedrag kunnen beïnvloeden zoals pijnstillers, antibiotica, antidiabetica, hart-glycosiden, corticosteroïden, benzodiazepinen.
  • Zijn er veranderingen in de lichamelijke toestand van de cliënt die wijzen op infectieziekten, cardiovasculaire aandoeningen, metabole stoornissen, epilepsie.
  • overmatig gebruik van koffie, alcohol, nicotine, drugs of de onthouding daarvan.
  • Veranderd bewustzijnsniveau.
  • Verandering in cognitieve functies.
  • Verandering van zintuigfuncties.
  • Verandering in dagelijkse activiteiten en mobiliteit.
  • Verandering in eet- en drinkgedrag.
  • Verandering in de toiletgang (mictie en defecatie).
  • Het hebben van pijn of toename van pijn.
  • Veranderd slaappatroon.

Psychische factoren

Is een psychische stoornis de oorzaak van probleemgedrag? Let dan op:

  • bij de cliënt bekende diagnosen.
  • aanwijzingen voor een psychische stoornis in de levensgeschiedenis van de cliënt.
  • aanwijzing hiervoor in het huidig functioneren van de cliënt.

Persoonlijke factoren

Zijn persoonlijke factoren wellicht de oorzaak van het probleemgedrag? Let dan op:

  • relevante levensloopinformatie die het gedrag kan verklaren of begrijpelijk kan maken.
  • copingstrategie van de cliënt.
  • of er voldoende rekening wordt gehouden met de levensstijl van de cliënt. Of dat de cliënt daarop heeft moeten inleveren.
  • stemming van de cliënt.
  • reacties van de cliënt op lichamelijke en/of psychische afhankelijkheid.
  • angst voor controleverlies.

Omgevingsfactoren

Omgevingsfactoren kunnen aanleiding geven tot probleemgedrag, denk bijvoorbeeld aan:

  • Hoe reageren medewerkers en cliënten op elkaar (bejegening)?
  • Hoe is de tolerantie van de medewerkers ten aanzien van het gedrag van de cliënt?
  • Is er voldoende aandacht voor de autonomie, wordt de cliënt met respect bejegend?
  • Is sprake van een voldoende en zinvolle dagbesteding of is er sprake van verveling?
  • Interactie medebewoners - cliënt.
  • Interactie familie - cliënt.
  • Is de omgeving herkenbaar en veilig voor de cliënt?
  • Heeft de cliënt gelegenheid om zich terug te trekken?
  • Zijn er teveel of te weinig prikkels?
  • Is er voldoende bewegingsvrijheid en privacy voor de cliënt?

Meer weten

Richtlijnen probleemgedrag

Wil je hierop reageren?

Jouw reactie

Wil je een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen []. Voorbeeld: [www.zorgvoorbeter.nl] of [http://www.zorgvoorbeter.nl]. Velden met een (*) zijn verplicht.