Zorgvoorbeter.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

www.zorgvoorbeter.nl

Thema: Medicatieveiligheid

Toedienlijst en medicatieoverzicht

Voor het vastleggen van gegevens over de medicatie (= toedienregistratie) zijn het actueel medicatieoverzicht (AMO) en een toedienlijst belangrijke documenten. Maak nooit zelf lijstjes, de apotheker levert ze aan. Het overschrijven van medicijngegevens is erg foutgevoelig.

Daar waar de arts en apotheker verantwoordelijk zijn voor het opstellen en bijhouden van het medicatieoverzicht, zijn degene die binnen een zorgorganisatie medicijnen toedienen, verantwoordelijk voor het goed bijhouden van de toedieningsregistratie op de toedienlijst. In de richtlijn ‘Overdracht van medicatiegegevens’ zijn de verschillende overzichten en lijsten gedefinieerd.

Medicatieoverzicht

Het medicatieoverzicht van een cliënt is een overzicht van alle medicijnen die de cliënt gebruikt, dus ook:

  • injecties en zalven 
  • ‘zo nodig’ medicijnen 
  • zelfzorgmiddelen, medicijnen die de cliënt zelf koopt bij de drogist
  • homeopathische middelen 
  • voedingssupplementen

Het medicatieoverzicht wordt door de apotheker aan de cliënt verstrekt samen met de medicijnen. Als er veranderingen zijn in het medicijngebruik maakt de apotheker een nieuw overzicht.

Toedienlijst

Wanneer de cliënt de medicijnen niet in eigen beheer heeft en bij de toediening ondersteuning nodig heeft, verstrekt de apotheker naast een medicatieoverzicht ook een toedienlijst  voor de toedienregistratie. De apotheker levert de (actuele) toedienlijst tegelijktijdig met de (gewijzigde) medicatie.

De volgende gegevens vind je op de toedienlijst:

  • naam van de cliënt
  • voorschrijvend arts
  • naam van elk geneesmiddel in hoofdletters
  • bij merkgeneesmiddelen ook vermelding van stofnaam
  • duidelijke vermelding van sterkte en dosering
  • vermelding dag en tijdstip van inname
  • korte beschrijving van de indicatie voor het medicijn (bijvoorbeeld ‘slaapmiddel’)
  • ruimte voor het aftekenen van elke toediening (tijd, toediener, paraaf en bijzonderheden)
  • Duidelijke toedieningsvoorschriften en specifieke instructies (bijvoorbeeld “innemen op nuchtere maag: een half uur voor of 2 uur na het eten)
  • een omschrijving van het uiterlijk van het geneesmiddel en bij voorkeur een afbeelding
  • startdatum en einddatum van het medicijngebruik

De toedienlijst moet duidelijk zijn met helder taalgebruik, zonder afkortingen. Wanneer geneesmiddelen qua naam veel op elkaar lijken of bijna gelijk klinken (bijvoorbeeld hydroxyzine en hydralazine) is het belangrijk dat de verschillen tussen deze namen op de toedienlijst duidelijk zijn.

Innameschema bij eigen beheer door cliënt

Bij zelfstandig beheer en gebruik van de medicatie door de cliënt geeft de apotheek de cliënt tegelijk met de medicatie het innameschema mee. Op het inname schema staan de medicijnen en de gebruiksinstructie vermeld.

Wil je hierop reageren?

Jouw reactie

Wil je een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen []. Voorbeeld: [www.zorgvoorbeter.nl] of [http://www.zorgvoorbeter.nl]. Velden met een (*) zijn verplicht.

Reacties

  • Antoinette Bolscher [expert / voorzitter Platform medicatieveiligheid] 26-09-17

    Als de thuiszorgorganisatie het medicatiebeheer heeft overgenomen van de cliënt, dan hoort daar bij het bewaren van de AMO voor de cliënt. En daarnaast is een toedienlijst nodig. Dit staat in de 'Veilige principes in de medicatieketen'.

    Het doel van de AMO en toedienlijst verschilt:

    - de AMO is een actueel overzicht van de medicatie die de cliënt gebruikt, inclusief wat extra gegevens. Het AMO is van belang voor een voorschrijver. De cliënt moet een AMO meenemen naar de huisarts of ziekenhuis.

    - de toedienlijst is een lijst voor de zorgmedewerkers waarop staat welke medicatie de cliënt moet krijgen op welk moment in welke hoeveelheid, en hierop kan worden afgetekend.

    Als een cliënt medicatie in eigen beheer heeft, dan is hij zelf verantwoordelijk voor het AMO, dat moet hij vragen aan de apotheker. Een toedienlijst is dan niet nodig, want de cliënt krijgt geen hulp van een zorgmedewerker.

  • Manuela [Stagiaire HBO-verpleegkundige, Zwijndrecht] 22-09-17

    Beste zorg voor beter,

    Afgelopen 20 weken heb ik stage gelopen in de thuiszorg, waarbij de zorgdossiers volledig herzien moesten worden. Via de apotheek is toen voor iedere cliënt een AMO (actueel medicatie overzicht) aangevraagd. Nu loop ik opnieuw stage in de thuiszorg, bij een andere organisatie. Deze organisatie heeft enkel toedienlijsten in het zorgdossier indien wij de medicatie aanreiken/toedienen. Bij cliënten die de medicatie in eigen beheer hebben, is helemaal niets over medicatiegebruik toegevoegd. Is een AMO verplicht in het zorgdossier? En is dit dan voor alle cliënten of enkel waarbij medicatie door de zorgverleners aangereikt/toegediend wordt?

  • Gerda van Brummelen [adviseur, V&VN, Utrecht] 21-06-16

    Beste Margriet,

    Als een organisatie zorgmedewerkers taken geeft m.b.t medicatie daar is er een een indicatie voor het aanreiken/toedienen van medicatie. in dat geval hoort de apotheker een toedienlijst te verstrekken (zie afspraken Veilige Principes). Ook als dit medicatie is die niet in een baxterrol zit, bij insuline krijg je ws wel een lijst. terwijl dit ook niet in de baxter kan.

    Het is verstandig de persoon die verantwoordelijk is in de organisatie voor de farmaceutische zorg in gesprek te laten gaan met de apotheker.

    alternatief is ook altijd een andere apotheker vragen (marktwerking)

  • Margriet Ursem [Verpleegkundige 4 in de wijk, Buurtzorg, Haarlem/schalkwijk] 24-05-16

    Onlangs, cliente welke orale medicatie in eigen beheer, wij komen om oogzalf en oogdruppels aan te brengen ivm gordelroos in het gelaat.

    De apotheek van mw verzocht om een afteken/toedienlijst. Dit wordt door de apotheek niet verstrekt, daar mw. Geen baxterrol in gebruik heeft,dus een atkenlijst kunnen zij niet! Leveren.wel een overzicht huidige medicatie. Daar blijft het bij.

    Mijn vraag hoe kom ik dan aan een aftekenlijst?

  • Gerda van Brummelen 13-10-14

    Op de toedienlijst horen twee vakjes te staan daar waar dubbel controle vereist is.

    Als dit niet zo is dan moet je deze vraag voorleggen aan de apotheker die verantwoordelijk is voor de toedienlijst. zie ook de afspraken in de veilige Principes.

  • Lidwien [Vpk, Thuiszorg] 05-10-14

    Bij medicatie via infuus of injectie is dubbelcheck nodig. Daar is vaak geen ruimte voor op toedienlijst.

  • Francisca Hardeman [Vilans] 28-07-14

    Dag Jenneke,

    Dit komt uit de 'Veilige Principes in de medicatieketen'. Deze vind je onder het kopje richtlijnen. Bij de onderdeel voor de zorgmedewerker in stap 5 staat beschreven dat je per medicijn moet aftekenen.

    Mvg Francisca.

  • Jenneke [Verpleegkundige] 17-07-14

    "Medicijnen in het zakje: teken per medicijn per tijdstip af na toediening"".

    Waar vind ik dit terug? Op de site van de IGZ kan hier geen informatie over vinden.