Zorgvoorbeter.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

www.zorgvoorbeter.nl

Thema: Medicatieveiligheid

Veilig toedienen medicijnen

Je dient medicijnen toe als de cliënt dit zelf niet kan, of de verantwoordelijkheid niet kan dragen. Het overnemen van het beheer en het toedienen van medicijnen moet op de juiste wijze plaatsvinden. Daarbij zijn de volgende aspecten belangrijk.

Wijzigingen in medicatie

  • Wijzig niet zelf de inhoud van de GDS maar draag er zorg voor dat de apotheker dit wijzigt.
    Wijzigingen van medicatie door de arts vinden bij voorkeur plaats op het moment dat er een nieuwe GDS-rol wordt geleverd. Als er toch tussentijdse wijzigingen nodig zijn van medicatie in een geneesmiddeldistributiesysteem (GDS) dan zorgt de apotheker voor aanpassing van de zakjes/medicatie en een gewijzigd medicatieoverzicht en gewijzigde toedienlijst.
  • Wees extra alert op losse medicatie, ‘zo nodig’ medicatie, wijzigingen in medicatie en medicatie op afwijkende tijden.
  • Neem bij onjuiste inhoud van GDS en bij twijfel altijd contact op met apotheek en/of arts volgens afspraken binnen de organisatie.
  • Wijzigingen in losse medicatie worden verwerkt volgens de procedure van de organisatie.

Gezondheidstoestand van de cliënt

Voordat je start met de medicatie toedienen ga je na hoe de algemene gezondheidstoestand van de cliënt is. Een veranderde situatie van de cliënt kan aanleiding zijn om de medicijnen niet te geven. Overleg bij twijfel direct met de eerst verantwoordelijke of met de arts.

Gereedmaken van de medicatie

  • Maak de medicijnen klaar volgens de geldende voorschriften.
  • Werk geconcentreerd en zorg dat je niet gestoord wordt bij het uitzetten van medicatie.
  • Zorg dat de medicatie herkenbaar is tot het moment van toedienen aan de cliënt.

Meer informatie over het malen van medicijnen.

Controleren, toedienen en registreren

  • Werk alleen met een door de apotheek aangeleverde actuele toedienlijst.
    Bij wijzigingen in medicatie dient de apotheek zorg te dragen voor een nieuwe toedienlijst. Uitgangspunt is dat je als zorgmedewerker geen medicatie bijschrijft op de toedienlijst.
  • Werk bij een voorbehouden en risicovolle handeling op basis van een schriftelijke opdracht tot voorbehouden en risicovolle handeling (uitvoeringsverzoek) van de arts.
  • Controleer of de tekst op het etiket van het zakje (bij GDS) of doosje/flesje bij losse medicatie identiek is aan de gegevens van de toedienlijst.
  • Controleer de gegevens van de cliënt (naam en geboortedatum).
  • Zorg waar nodig voor dubbele controle volgens de afspraken binnen de organisatie.
  • Dien de medicatie toe zoals voorgeschreven.
    Let wel: Alleen als je bekwaam bent in de wijze van toediening, ben je bevoegd het medicijn toe te dienen.
  • Teken af per medicijn (ook bij GDS) op de toedienlijst als de medicatie is toegediend. Geef aan als de medicatie niet is toegediend of ingenomen en ook het waarom. De paraaf dient duidelijk naar de medewerker te leiden zijn, die de medicatie heeft klaargezet/ aangereikt en/of toegediend. Bijvoorbeeld door 1e letter voor- en achternaam.
  • Bewaar de toedienlijst en actueel medicatieoverzicht conform de afspraken. Maak afspraken over hoe om te gaan met ‘oude’ toedienlijsten. Er mag geen verwarring bestaan over wat de meest actuele lijst is. Zorg dat er altijd maar één toedienlijst in het dossier van de cliënt aanwezig is. Van oude toedienlijsten moet – in één oogopslag – duidelijk zijn dat zij niet meer actueel zijn. Maak een onderscheid tussen archief en werkdossier.

Nagaan of medicijnen zijn ingenomen en verslaglegging

Ga achteraf na of de cliënt de medicatie wel of niet heeft gehad. Daartoe is het aftekenen van toegediende medicatie noodzakelijk. Als iemand vergeet af te tekenen, kost het een collega veel tijd om uit te zoeken welke medicatie wel of niet is toegediend.

  • Ga na of de medicijnen ook daadwerkelijk zijn ingenomen.
    Dat is wel eens lastig. Bijvoorbeeld bij cliënten met dementie. Van hen heeft ongeveer de helft moeite met slikken. Ook gebeurt het dat cliënten de medicijnen uitspugen. Ga in dergelijke gevallen met arts of apotheker na hoe het medicijn het beste gegeven kan worden. Malen wordt zoveel mogelijk beperkt. Over malen van medicijnen worden afspraken gemaakt met de arts en deze afspraken worden vastgelegd.
  • Signaleer en registreer de werking en eventuele bijwerkingen in het zorgleefplan.
  • Adviseer de cliënt om bijwerkingen te melden aan de arts, of meld het in overleg met de cliënt, zelf.
  • Meld incidenten volgens afspraken in de zorgorganisatie.

Als zorgmedewerker lever je informatie aan en/of neem je deel aan periodieke medicatiebeoordelingen volgens afspraken van de organisatie.

Bronnen en meer informatie

Wil je hierop reageren?

Jouw reactie

Wil je een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen []. Voorbeeld: [www.zorgvoorbeter.nl] of [http://www.zorgvoorbeter.nl]. Velden met een (*) zijn verplicht.

Reacties

  • Antoinette Bolscher [expert / voorzitter Platform medicatieveiligheid] 04-09-17

    Je tekent af voor de handeling, ná dat je die handeling hebt gedaan.

    Als je om 14.00 medicatie moet geven (aanreiken of toedienen) dan gebruik je op dat moment de toedienlijst voor:

    - vóór het geven van de medicatie: om te controleren wat je moet geven (juiste medicatie, juiste cliënt, juiste tijd, juiste hoeveelheid, juiste vorm)

    - ná het geven teken je af dát je de medicatie hebt gegeven.

    Iemand kan dus niet om 8.00u aftekenen voor medicatie van 14u.

    Als je medicatie geeft moet je zelf de medicatie controleren en aftekenen. Anders weet je zelf niet of je het juiste geeft. En je moet zelf aftekenen voor wat je hebt gedaan en dat dat klopt.

  • jantiene Faas [Leerling verzorgende IG, HOZO, Hillegom] 04-09-17

    Kan iemand mij vertellen of je de medicatie die om 14:00 aangereikt moet worden al afgetekend mag worden de collega die om 8:00 de medicatie geeft. Medicatie blijft liggen achter slot en grendel. of moet ik die medicatie om 14:00 zelf controleren en aftekenen.

  • Antoinette Bolscher [Expert / voorzitter Platform medicatieveiligheid] 09-08-17

    Van belang is dat je per cliënt afspreekt en vastlegt in het zorgdossier welke taak je hebt in het medicatiebeheer: alleen klaarzetten? De client moet dan zelf in staat zijn op de juiste tijd de medicatie in te nemen. Of spreek je af dat je toedient waarbij je erop let of de cliënt de medicatie inneemt?

    Voor datgene wat je hebt afgesproken, teken je dan af.

    In geval van alleen klaarzetten, moet je wel regelmatig in de gaten houden of de cliënt inderdaad zelf in staat is om de medicatie te nemen. Of anders gezegd: is de handeling klaarzetten nog steeds voldoende? Of moet je een nieuwe afspraak maken en medicatie gaan toedienen en daadwerkelijk letten of de cliënt de medicatie inneemt?

  • Niekolien [Vig IG, Opella, Wageningen] 15-07-17

    Hoi wij zetten dan een K op de aftekenlijst van 'klaargezet'.

  • Jolanda van Harn [Wijkverpleegkundige, Buurtzorg, Renswoude] 11-05-17

    Hallo,

    Wij hebben bij ons in de wijk met het volgende te maken. Wij zetten bij een aantal cliënten de medicijnen klaar. Wij zien niet of zij deze hebben ingenomen, omdat wij ervan uitgaan dat ze dit zelf in kunnen nemen.

    Vragen soms wel en soms ook niet na bij de desbetreffende client of hij/ zij de medicijnen heeft ingenomen.

    Teken je op de toedieningslijsten dan een stip? Of zet je erop meneer/ mevrouw? Of laat je het aftekenen geheel achterwege?

    Vriendelijke groet,

    Jolanda van Harn