Zorgvoorbeter.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

www.zorgvoorbeter.nl

Thema: Eten/Drinken

Richtlijnen ondervoeding, overvoeding en slikproblemen

De volgende multidisciplinaire richtlijnen hebben betrekking op het onderwerp Eten en Drinken.

Screening en behandeling van ondervoeding

De richtlijn ‘Screening en behandeling van ondervoeding’, van de Stuurgroep Ondervoeding vormt een overzicht van de huidige inzichten rond de vroege herkenning en behandeling van ondervoeding in de Nederlandse gezondheidszorg. Hij geldt voor kinderen en volwassenen die worden opgenomen in een ziekenhuis, volwassenen die poliklinisch behandeld worden, bewoners van verpleeg- en verzorgingshuizen en risicogroepen in de huisartspraktijk en thuiszorg. De terminale zorg is hierin niet meegenomen.

De revalidatie, verstandelijk gehandicaptenzorg en de geestelijke gezondheidszorg zijn nog niet in deze richtlijn opgenomen. In de toekomst zal voor deze sectoren ook de screening en ondervoedingsbehandeling uitgewerkt worden. Tot die tijd zijn veel van de ontwikkelde materialen te gebruiken en de richtlijnen te vertalen naar deze sectoren. Doorverwijzing naar een diëtist, die gespecialiseerd is in de betreffende patiëntengroep, is aanbevolen.

Kijk voor meer informatie op de website van de Stuurgroep Ondervoeding 

Richtlijn Ondervoeding bij de Geriatrische Patiënt

De richtlijn Ondervoeding bij de geriatrische patiënt (2013) biedt praktische handvatten voor klinisch geriaters en hun team bij de dagelijkse zorg voor ondervoede geriatrische patiënten. De richtlijn is primair geschreven voor klinisch geriaters en hun multidisciplinaire team. Het beschrijft de situatie van patiënten die door klinisch geriaters in het ziekenhuis, hetzij klinisch hetzij poliklinisch, worden behandeld. Daarnaast kunnen ook zorgprofessionals in andere zorgsettingen, bijvoorbeeld specialisten ouderengeneeskunde of huisartsen, de richtlijn gebruiken.

Richtlijn Ondervoeding bij de Geriatrische Patiënt (pdf)

Diagnostiek en behandeling van obesitas bij volwassenen en kinderen

Eind 2008 kwam de CBO-richtlijn ´Diagnostiek en behandeling van obesitas bij volwassenen en kinderen´ uit. Het Partnerschap Overgewicht Nederland (PON) is in 2008 opgericht om deze multidisciplinaire richtlijn te vertalen naar een zorgstandaard voor zorgverleners die te maken hebben met de zorg voor patiënten met overgewicht en obesitas. Daarnaast is deze ook bedoeld voor bestuurders, beleidsmakers en toezichthouders. In een zorgstandaard staat niet alleen welke zorg er geleverd moet worden, maar ook hoe die georganiseerd moet worden en aan welke kwaliteitseisen die moet voldoen. De zorgstandaard is gerealiseerd in 2011.
Richtlijn Obesitas
Addendum voor kinderen bij de CBO-richtlijn Obesitas maart 2011 (pdf, 675 kb)
PON Zorgstandaard Obesitas 2011 (pdf, 207 kb)

Voeding en vocht voor verpleeghuisgeïndiceerden

In 2001 is door Arcares in samenwerking met andere organisaties deze richtlijn opgesteld. De richtlijn geeft aan wat onder verantwoorde vocht en voeding moet worden verstaan. Dit is schematisch weergegeven in een zogenaamde zorglijn. Er wordt ook volop aandacht besteed aan die situaties waarin een verantwoorde vocht- en voedingstoestand onder druk komt te staan. Bijvoorbeeld als gevolg van ziekten. Ook voor deze situaties is een zorglijn ontwikkeld, die schematisch aangeeft wat te doen. Er is verder een handige screeningslijst voedingstoestand opgenomen. Download de Multidisciplinaire richtlijn vocht- en voedselvoorziening verpleeghuisgeïndiceerden (pdf).

  • De folder Zorg voor Voeding (AVVV) 2002 beschrijft hoe verzorgenden en verpleegkundigen deze richtlijn kunnen gebruiken en toepassen. Download de Folder Zorg voor voeding AVVV (pdf, 96 kb).
  • Het Draaiboek Ambiance beschrijft op basis van deze richtlijn hoe je de ambiance tijdens de maaltijden in het verpleeghuis kunt optimaliseren en zo de voedingsstatus en het welzijn van de bewoners positief kunt beïnvloeden.Het Draaiboek Ambiance is het resultaat van het promotieonderzoek van Kristel Nijs. Download het Draaiboek Ambiance (pdf, 219 KB)

Samenwerking eerstelijn bij ondervoeding

De Landelijke Eerstelijns Samenwerkings Afspraak (LESA) Ondervoeding is opgesteld door een werkgroep van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG), Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN) en de Nederlandse Vereniging van Diëtisten (NVD). De LESA geeft richtlijnen voor samenwerking tussen huisartsen, diëtisten en verpleegkundigen bij het vroegtijdig signaleren, diagnosticeren en verlenen van zorg aan volwassen patiënten met (risico op) ondervoeding in de eerste lijn. Het doel hiervan is dat op het juiste moment de juiste zorg geboden wordt door de meest geëigende zorgverlener(s) en dat de continuïteit in de zorg voor de patiënt gewaarborgd is.

Download de richtlijn LESA Ondervoeding juni 2010 (pdf)

Slikproblemen bij verpleeghuisbewoners

De richtlijn bestaat uit een multidisciplinair informatief deel met een vakinhoudelijk logopedisch en een vakinhoudelijke diëtetisch deel en een richtlijn voor verpleeghuisartsen (Verenso, 2001). Richtlijn is te bestellen op de website van Verenso

Richtlijn Mondzorg voor zorgafhankelijke cliënten in verpleeghuizen

Deze multidisciplinaire richtlijn beschrijft hoe de mondgezondheid van de genoemde groep kan worden bevorderd door het verlenen van goede mondzorg. De Richtlijn Mondzorg NVVA is te bestellen op de website van Verenso. Er is ook een goede samenvatting van de ‘Richtlijn Mondzorg voor zorgafhankelijke cliënten in verpleeghuizen’. Download de Samenvatting Richtlijn Mondzorg NVVA (Verenso) (pdf, 355 kb).

Misselijkheid en braken

De richtlijn richt zich op signalering en behandeling van misselijkheid en/of braken bij volwassen patiënten met kanker in de palliatieve fase. De multidisciplinair richtlijn is opgesteld door VKIC (2010). In deze richtlijn zijn de aanbevelingen van de richtlijn ‘Misselijkheid en braken bij patiënten met kanker in de palliatieve fase van de LEVV’ (november 2007) verwerkt. Indien van toepassing wordt aangegeven of het specifiek gaat om misselijkheid of braken ten gevolge van een bepaalde oorzaak. Kijk voor de Richtlijn Misselijkheid en Braken (2010) op de website van Pallialine 

Thuisbehandeling met sondevoeding en parenterale voeding

Jaarlijks krijgen zo'n 5000-6000 patiënten thuis sondevoeding en zo'n 60 tot 100 patiënten parenterale voeding. Patiënten én zorgverleners ondervinden daarbij vaak problemen, zowel zorginhoudelijk, organisatorisch als technisch.

In opdracht van ZonMw zijn richtlijnen opgesteld voor het thuisgebruik van sondevoeding en parenterale voeding. TNO werkte mee aan de ontwikkeling. De richtlijnen beschrijven de voorwaarden om het thuisgebruik van sondevoeding en parenterale sondevoeding in Nederland op verantwoorde wijze te laten plaatsvinden.

De richtlijn is ontwikkeld voor zorgverleners die deze vormen van zorg (willen gaan) uitvoeren, leidinggevenden en beleidsmedewerkers in de gezondheidszorg en voor zorgverzekeraars. Kijk voor meer informatie op de website van TNO.

Omgaan met afweergedrag bij eten en drinken bij dementie

Deze richtlijn geeft handvatten om afweergedrag bij eten en drinken te herkennen en samen met de bewoner met dementie, directe collega’s, de familie en andere zorgverleners te onderzoeken waarom de bewoner eten of drinken afweert. Deze richtlijn is voor verzorgenden niveau 3 in verpleeg- en verzorgingshuizen. De richtlijn geeft aanbevelingen voor mogelijke interventies. De richtlijn is evidencebased. De wetenschappelijke verantwoording wordt beschreven in een apart rapport. Download de Richtlijn Afweergedrag (pdf, 721 kb).

Wil je hierop reageren?

Jouw reactie

Wil je een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen []. Voorbeeld: [www.zorgvoorbeter.nl] of [http://www.zorgvoorbeter.nl]. Velden met een (*) zijn verplicht.