Zorgvoorbeter.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.

www.zorgvoorbeter.nl

Thema: Dementie

Scholing en cursussen

Omgaan met mensen met dementie vraagt om specifieke kennis en vaardigheden. In de basisopleidingen wordt deze kennis vaak niet of onvoldoende aangeboden. Aanvullende deskundigheidsbevordering helpt medewerkers om goed om te gaan met en beter in te spelen op de zorgvraag van de cliënt met dementie.

Een dergelijke scholing kan bestaan uit de volgende onderdelen:

  1. Kennis van dementie en andere ziektebeelden
    Er zijn diverse psychogeriatrische ziektebeelden die op elkaar lijken. Welke ziektebeelden zijn dit? Wat zijn de symptomen en hoe herken je dit? 
  2. Vroegsignalering
    Hoe herken je het begin van dementie? Hoe bepaal je in welke fase van de dementie een cliënt zich bevindt?
  3. Gedragsveranderingen
    Dementie gaat vaak gepaard met gedragsveranderingen, denk aan onrust, zoekend gedrag, desoriëntatie en verwarring. Welke gedragsveranderingen horen bij dementie en hoe ga je hiermee om?
  4. Communicatie met iemand met dementie
    Welke gesprekstechnieken zijn er en hoe hanteer je die? Welke verschillende benaderingswijzen zijn er en hoe pas je dit goed toe? Welke benaderingswijze past bij welke cliënt?
  5. Dagstructuur en dagindeling
    Wat is het belang van een dagstructuur voor cliënten met dementie en hoe creëer je dat?
  6. Ondersteuning en hulpverlening aan mantelzorgers
    Hoe kun je mantelzorgers helpen de dementie te erkennen en te leren goed om te gaan met gedragsveranderingen van de cliënt. Hoe signaleer je knelpunten of overbelasting? Welke doorverwijsmogelijkheden zijn er? Hoe communiceer je goed met mantelzorgers?

Met name bij de onderdelen over benaderingen en gesprekstechnieken is het goed om gebruik te maken van casuïstiek, rollenspelen of zelfs een acteur.

Curussen, trainingen en onderwijsmodules

Voor de deskundigheidsbevordering van medewerkers op het gebied van dementie zijn de volgende cursussen, scholingsmodules en trainingen ontwikkeld:

Kennisbundel Dementie

In de Kennisbundel Dementie vindt u actuele informatie en gratis te downloaden lesmateriaal over dementie en de zorg voor mensen met deze aandoening. De Kennisbundel biedt een overzicht van de verschillende vormen van dementie, de vier stadia van de aandoening en de mogelijke belevingsgerichte ondersteuning in elk stadium.

Terug naar boven

ROC-onderwijspakketten dementiezorg

In het GENERO-project ‘Implementatie van actuele kennis over dementiezorg in mbo-zorgonderwijs en bijscholing’ zijn zes lespakketten ontwikkeld. De onderwerpen zijn gebaseerd op actuele kennis over dementiezorg en zijn: vroegsignalering, belevingsgerichte zorg, eten en drinken, activiteiten ondernemen, omgaan met gedragsproblemen en omgaan met familieleden. De zes ROC-lespakketten zijn te downloaden via de website van het Kenniscentrum Zorginnovatie.

Terug naar boven

Educatieve filmpjes en lesbrieven voor mbo

In de campagne DementieEnDan zijn educatieve filmpjes over dementie ontwikkeld. Op de website van IDé zijn nu de lesbrieven voor mbo bij deze filmpjes te vinden. Het lesmateriaal bestaat uit lesbrieven en powerpoints voor verzorgenden en verpleegkundigen niveau 2, 3 en 4. Voor de vier domeinen in het zorgleefplan zijn er per functieniveau aparte lesbrieven (rondom de filmpjes) en ondersteunend materiaal. Ook is er een overzicht van kennis/vaardigheden dementiezorg te vinden: een matrix voor niveau 2, 3 en 4. De lesbrieven zijn tot stand gekomen in samenwerking met verschillende ROC's.

De educatieve filmpjes bij de lesbrieven kunnen online worden bekeken:
Introductie
1. Lichamelijk Gevoel van Welbevinden en Gezondheid
2. Mentaal Welbevinden van de Cliënt
3. Daginvulling en Sociale Contacten
4. Woonomstandigheden

MBO lesbrieven dementie met film op website van IDé

Terug naar boven

Cursus: Anders kijken naar mensen met dementie

Tijdens deze scholing van 3 dagen van de V&VN Academie staat het perspectief van de cliënt/bewoner met dementie centraal. Leer hoe je goed moet observeren, gedrag moet interpreteren en wat belevingsgerichte en persoonsgerichte zorg inhoudt. Aan de hand van de domeinen van het Zorgleefplan leer je je observaties te benoemen en te structureren. 
Anders kijken naar mensen met dementie op de website van de V&VN Academie

Terug naar boven

Workshop: De 3 D's: Dementie, depressie en delier

Tijdens deze bijeenkomst van de V&VN Academie dag wordt ingezoomd op de aandoeningen dementie, depressie en delier die in het beginstadium veel gemeenschappelijke kenmerken vertonen.
Workshop: De 3 D's: Dementie, depressie en delier op de website van de V&VN Academie

Terug naar boven

Omgaan met gedragsverandering bij psychogeriatrie

Het Albeda College ontwikkelde in een Zorg voor Beter traject een specifieke onderwijsmodule over psychogeriatrie. Deze onderwijsmodule is in company uitgevoerd bij Stichting de Wielborgh en maakt nu structureel deel uit van het aanbod van het Albeda College. 

Door de brede variatie in thema’s en de mogelijkheid om het in losse onderdelen af te nemen is de scholing zeer toegankelijk voor andere zorgorganisaties en onderwijsorganisaties. De scholing kan zowel regionaal als landelijk in het onderwijs worden geïntegreerd en is door het werken met individuele casussen gemakkelijk op maat te maken en daarmee zowel toepasbaar voor intramurale als extramurale zorgorganisaties.

De scholing is gericht op zeven competenties:

  • Vraaggericht werken
  • Belevingsgerichte benadering van dementerende cliënten
  • Omgaan met gedragsproblemen
  • Communicatie en ondersteuning mantelzorg
  • Communicatie met dementerende cliënt
  • Toepassing van verschillende benaderingswijzen, zoals: ABC-methode, belevingsgericht werken, ROT, Validation, PDL, zintuigactivering, creëren dagindeling/dagstructuur. 
  • Algemene kennis van psychogeriatrische ziektebeelden

Duur van de scholing: 8 dagdelen van elk 3 uur. Na afloop ontvangt de cursist een certificaat. In de reader zijn alle dagdelen uitgewerkt: Modules dagdelen Omgaan met gedragsverandering (pdf, 99 pagina’s).

Voor niveau 2 en 3 is ook een basistraining ontwikkeld. Duur van de scholing: 4 dagdelen van elk 3 uur. Na afloop ontvangt de cursist een certificaat. Reader: Basistraining Omgaan met gedragsverandering (pdf). 

Terug naar boven

Cursus Omgaan met Alzheimer

De cursus Omgaan met Alzheimer van de NTR Thuisacademie leert mantelzorgers in tien stappen beter omgaan met iemand met dementie. De cursus toont tien korte video's en handige links. Verpleegkundig consulent Freek Gillissen van het VUmc Alzheimercentrum geeft in deze cursus praktische tips. De tips zijn mede gebaseerd op het boek 'Had ik het maar geweten' van Ruud Dirkse en Caro Petit. De nagespeelde situaties in de video's geven een goed beeld van de dagelijkse werkelijkheid van Alzheimer-patiënten in hun omgeving. Het volgen van de cursus duurt ongeveer een uur. De volgende onderwerpen komen aan de orde:  het ziektebeeld, gedragsverandering, communicatie, vergeetachtigheid, dagelijks ritme, aanpassingen in huis, omgeving informeren en zakelijke kanten.
Tien stappen cursus Omgaan met Alzheimer op website van NTR Thuisacademie

Terug naar boven

Lespakket 'Dementie, zorgen voor nu en later'

Het 'Lespakket Dementie, zorgen voor nu en later' is een lespakket voor het hoger beroepsonderwijs, universitair onderwijs en nascholingsactiviteiten voor de verschillende professies, die bij het ziektebeeld dementie betrokken zijn. Het lespakket bestaat uit zeven gefilmde praktijkverhalen (totale lengte: drie uur) en een werkboek. In de video's staat de behandeling, begeleiding en zorg voor mensen met dementie en hun familieleden centraal: thuis, binnen dagopvang en -verzorging, projecten kleinschalig wonen, verzorgings- en verpleeghuis. In het werkboek staan methodische en didactische aandachtspunten, en werkvormen voor het gebruik van de video’s bij scholing van studenten en zorgverleners. Prijs DVD (3 uur): € 35, werkboek(50 blz.): € 15. De DVD en het werkboek zijn te bestellen via de website van Van Hemert Produkties.   

Terug naar boven

Online cursus 'Dichter bij dementie'

De online cursus 'Dichter bij dementie' is een digitale cursus van Geriant (een zorgorganisatie in Noord-Holland-Noord die zich speciaal heeft toegelegd op de hulp aan mensen met dementie en hun naasten) voor iedereen die beter wil leren omgaan met mensen met dementie. De online cursus kan in eigen tempo en op een eigen gewenst moment op de PC of tablet worden gevolgd. De cursus bestaat uit twee delen. In deel 1 leren de deelnemers dementie beter te begrijpen en doorgronden. In deel 2 komen praktische omgangstips aan bod. Het volgen van de cursus duurt drie tot vier uur en kan worden afgesloten met een vrijwillige test. Tot slot is er ook de mogelijkheid na het volgen van de cursus een certificaat van deelname te krijgen. De cursus is ontwikkeld in samenwerking met dementie-expert Huub Buijssen en aanmelden kan via dichterbijdementie.nl. Deelname kost €49,50.   

Terug naar boven

Zingeving bij dementie

Wie in staat is om zin te geven aan en te ervaren in zijn leven, voelt zich langer gezond en wel. Het bevordert de veerkracht. Maar wie of wat kan mensen met dementie en hun naasten helpen veerkrachtig te leven? Vanuit het Expertisenetwerk Levensvragen en Ouderen zijn verschillende materialen ontwikkeld die zorgverleners kunnen gebruiken om meer aandacht te besteden. De cursus 'Zorgen voor Zin bij dementie' kun je als zorgverlener geven aan mensen met dementie en hun naasten en met de workshop 'Zin-gevende intervisie' kun je als zorgteam zelf aan de slag om meer aandacht te hebben voor zingeving bij mensen met dementie. Ook is er een ontwikkelingswerkboek ontwikkeld waarin mensen met dementie kunnen aangeven wat voor hen belangrijk is in het leven. Je kunt de materialen bekijken in het Zorg voor Beter-thema Welbevinden en levensvragen.

Terug naar boven

Train de trainer Hulp bij Dementie

Het programma Hulp bij Dementie is gestart om de deskundigheid over dementie van zorgverleners te vergroten. Het gaat dan om:

  • kennis omtrent dementie
  • attitude ten opzichte van dementerenden en mantelzorgers
  • vaardigheden in de omgang met dementerenden en mantelzorgers. Hoofddoelstelling daarbij is het vergroten van de draagkracht van de mantelzorgers.

Het programma bestaat uit drie bijeenkomsten van 2,5 uur per keer. De doelstellingen van deze drie bijeenkomsten zijn:

  • Wat is dementie en wat heeft dat voor gevolgen voor de dementerende, de mantelzorger en de zorgverlener.
  • Wat observeer en signaleer ik bij hen en wat zijn daarbij belangrijke aandachtspunten.
  • Wat doe ik met de observaties en signalen en hoe ga ik daarmee om ten opzichte van de dementerende, de mantelzorger en de zorgverlener(s).

Het programma Hulp bij dementie wordt inmiddels uitgevoerd in Noord- en Midden-Limburg en de Westelijke Mijnstreek. De uitgangspunten en doelstellingen werden vertaald in een train-de-trainerprogramma voor zorgverleners van de niveaus 1 t/m 5 (bekijk de samenvatting (.doc)). Het programma is ontwikkeld door ROC Nijmegen.

Terug naar boven

Overige cursussen en trainingen

  • Het Expertisenetwerk Levensvragen organiseert themabijeenkomsten, interactieve workshops en trainingen voor beroepskrachten, vrijwilligers en mantelzorgers. De trainingen worden voor elke organisatie op maat gemaakt. Ervaren trainers staan garant voor deskundige en inspirerende begeleiding. Ga voor meer informatie naar de trainingswinkel.
  • Verschillende cursussen en opleidingen van Ideon. Waaronder een basisopleiding dementie, een cursus kleinschalige verpleeghuiszorg en een cursus benaderingswijzen.
  • Zorginnovatiebureau DAZ (Dirkse Anders Zorgen) verzorgt verschillende trainingen aan de hand van beide boeken ‘Had-ik-het-maar-geweten’ en ‘(Op)nieuw-geleerd-oud-gedaan’.
  • Vilans ontwikkelt protocollen, trainingen, woonvormen, brengen professionals samen (o.a. het Landelijk Netwerk Dementie), ondersteunen mantelzorgers en vergroten de cliëntinbreng. Trainingen en ondersteuning van Vilans.

Terug naar boven

Wil je hierop reageren?

Jouw reactie

Wil je een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen []. Voorbeeld: [www.zorgvoorbeter.nl] of [http://www.zorgvoorbeter.nl]. Velden met een (*) zijn verplicht.

Reacties

  • Lieke du Bois, de Keerzijde 13-06-13

    Belevingstrainingen waarin leerlingen zelf verzorgd en begeleid worden vanuit een team ervaren zorgprofessionals. Hierin kunnen zij zelf ervaren wat beperkingen en afhankelijkheid met je als mens doen. "Wat gebeurt er met jou als mens wanneer er meer over je dan met je gesproken wordt?" Dit ervaringsleren is zeer geschikt voor de opleidingen en wordt binnen ROC al ingezet. Heel goed in te passen in combinatie met overige scholing http://www.dekeerzijde.com