‘Zeggenschap is regie voeren over je eigen leven’
Regiomanager Rudolf van Tilborg werkt al dertig jaar in de zorg. Tegenwoordig bij Philadelphia Zorg Veluwezoom. “Zeggenschap”, zegt hij, “is regie voeren over je eigen leven. Het gaat er simpel gezegd om dat mensen zelf kunnen bepalen hoe en met wie ze wonen of wat, wanneer en met wie zij eten. Het vraagt veel van ons als medewerkers, maar het geeft ook een zekere rust. Bijvoorbeeld dat je niet iedereen ’s ochtends om 9 uur in de auto hoeft te krijgen zodat ze vervoerd kunnen worden”.
Kleinschalig
Over kwaliteit van de zorg moet je niet zeuren, vindt Van Tolborg. Je moet gewoon je werk doen. Voor medewerkers is het van belang dat er kleinschalig gewerkt wordt. Zo blijkt uit onderzoek onder medewerkers dat ze tevredener zijn naarmate ze meer verantwoordelijkheid over hun eigen werk dragen. Met andere woorden: ook als medewerker is het van belang zeggenschap te hebben over je werk. Contacten met collega’s moet je dan op een andere manier organiseren, bijvoorbeeld op vaste tijdstippen.
Individueel wonen
Van Tilborg werkt met verstandelijk gehandicapten. “Als het gaat om zeggenschap, is er veel winst te behalen met individueel in plaats van gedwongen samenwonen. Daar zijn we in onze regio mee bezig. Mensen zeggenschap geven over hoe ze hun dag indelen, daar gaat ’t om. Het werk doe je immers voor je cliënten”. Zo vertelt hij over een nieuwe locatie in het landelijk gebied: “Een 70-jarige man loopt daar nu te stralen; hij gaat naar buiten en leeft helemaal op. Voorheen sprak en bewoog hij nauwelijks. Daar doe je het uiteindelijk voor”.
Cliëntenparticipatie
“Zorginstellingen hebben mensen veel te afhankelijk gemaakt”, zegt Van Tolborg. “Laat cliënten zelf aangeven wat, wanneer en hoe ze iets willen. Dát zou nog veel meer moeten gebeuren”. Cliëntenparticipatie is wat hem betreft een toetssteen. “Hoe kom je op voor je eigen belangen? Als medewerkers moeten we nog veel leren. Bijvoorbeeld ingewikkelde vragen te vereenvoudigen, cliënten zelf de agenda laten bepalen en ook leren andere dan verbale signalen op te vangen”.