E-inclusie: Toegang tot internet voor cliënten
Het gebruik van internet kan een enorme meerwaarde hebben voor mensen die afhankelijk zijn van de zorg. Want meedoen in de samenleving betekent ook meedoen aan de digitale samenleving. Ook zorgprofessionals moeten zich hiervan bewust zijn en hebben daarbij ondersteuning nodig.
Zorginstellingen zouden internetgebruik moeten faciliteren om een digitale kloof te voorkomen is de stelling van Sanne van der Hagen van Blik op Media. Zij verzorgde tijdens Zorg voor Beter On Tour de workshop E-inclusie. Maar internetgebruik brengt ook risico’s met zich mee.
E-inclusie?
Het optimaal participeren binnen onze gedigitaliseerde samenleving noemen we E-inclusie. De basis daarvoor is het aanbieden van een onbeperkte toegang tot het internet aan cliënten binnen zorginstellingen. Maar ook het ondersteunen van cliënten bij het internetgebruik hoort erbij. Een onderwerp dat eigenlijk alle zorginstellingen zou moeten bezighouden maar nog lang niet op elke beleidsagenda staat.
Kwetsbaarheid
Tijdens Zorg voor Beter On Tour werd in de workshop E-inclusie gefilosofeerd over het nut, de risico’s en de nodige ondersteuning bij het gebruik van internet door mensen die door hun zorgbehoefte of (verstandelijke) beperking kwetsbaarder zijn dan de gemiddelde internetgebruiker. In de workshop kwam het voorbeeld naar voren van jonge meisjes met een licht verstandelijke beperking die via dating- of chatsites het slachtoffer werden van loverboys. Dat vraagt natuurlijk om acuut ingrijpen.
Voorkom een digitale kloof
Op de vraag of je cliënten vrij toegang moet geven tot internet of juist gedeeltelijk moet afschermen, is er eigenlijk geen pasklaar antwoord. Conclusie tijdens de workshop was dat zorginstellingen internetgebruik zouden moeten faciliteren om een digitale kloof te voorkomen. Internet is een medium dat je net als de televisie en telefoon laat functioneren in het dagelijks leven. Dat vraagt om een bewust internetbeleid en zorgprofessionals die hun cliënten bij het internetgebruik kunnen ondersteunen en waar nodig kunnen behoeden voor eventueel misbruik of misleiding.
Bewust internetbeleid
Nog vaak ontzeggen begeleiders of instellingen cliënten de toegang tot internet geheel of gedeeltelijk omdat ze het eng vinden en bang zijn de controle kwijt te raken. Het is ook een complexe situatie stelt Van der Hagen in een artikel op de website blikopmedia.nl: “Mensen met een verstandelijke beperking hebben ondersteuning nodig en bevinden ze zich vaak in een afhankelijke positie ten opzichte van hun begeleiders. De zorginstellingen moeten verantwoorde zorg leveren en bij het gebruik van internet kan veel mis gaan. Daarnaast zijn begeleiders nog niet altijd in staat om uit te gaan van de zelfregie van de cliënt en om zelf goed met internet om te gaan. Dit maakt de controlerende houding begrijpelijk, maar het loslaten ervan niet minder noodzakelijk.”
Internetbeleid stap voor stap
Het advies van Van der Hagen voor zorginstellingen die denken over het beschikbaar maken van internetfaciliteiten is:
- Breng in kaart wat er al gebeurt aan internetvoorzieningen en ondersteuning aan cliënten
- Praat met elkaar over de dilemma’s en bepaal een visie
- Communiceer erover met cliënten
- Geef begeleiders de ruimte om de internetvisie uit te dragen
Stimuleer mediawijsheid
Internet is net als tv en telefoon onderdeel van de media die ons én cliënten verbinden met de maatschappij. Neem de toegang tot internet daarom eens op in de agenda van het volgende afdelingsoverleg. Er zijn veel mogelijkheden voor cliënten om gebruik te maken van computer- en internettoepassingen. En er zijn cursussen speciaal voor mensen met een beperking, maar er is ook aangepast materiaal beschikbaar, zoals speciale software.
Meer informatie
- Meer lezen of weten over E-inclusie? De website Blik op media geeft meer informatie, tips en links over aangepaste internetsites, software en hulpmiddelen.