“Keuzevrijheid vergroot plezier in eten en drinken”
De introductie van de ‘kok van de dag’. Een plastic placemat met gekopieerd bestek. Of 552 kaarten met afbeeldingen van eten en drinken. Het zijn maar enkele van de creatieve oplossingen die ’s Heeren Loo Geldermalsen bedacht tijdens het verbetertraject Zeggenschap van Zorg voor Beter.
Meer eet- en drinkplezier op alle fronten. Dat was het doel van projectleider Matty Wennekes tijdens het verbetertraject. “We constateerden in 2007 dat wij nog zoveel konden verbeteren op dat gebied, zowel op collectief als op individueel niveau”, vertelt Wennekes. “We gingen te veel uit van gewoontes, in plaats van dat we de cliënten lieten kiezen. We serveerden bijvoorbeeld koffie op vaste tijden, in plaats van wanneer cliënten daarom vroegen, of we kookten één soort groente per maaltijd.”
Plezier, geen dieet
En plezier in eten en drinken omvat meer dan alleen het eten en drinken zelf. “Denk ook aan laten meehelpen met boodschappen doen, koken en de tafel dekken, slikproblemen verhelpen en mensen met sondevoeding bij de maaltijd betrekken.” Daarbij ging het uitdrukkelijk om ‘plezier’ en niet om een ‘dieet’. Wennekes: “Medewerkers waren eerst bang dat het over diëten ging. Toen duidelijk werd dat het om plezier draaide, werden zij juist erg enthousiast.”
Wensen van cliënten screenen
De leden van het verbeterteam wilden de situatie in samenspraak met de cliënten verbeteren. Daarom hebben ze aan het begin van het verbetertraject, in september 2007, op drie pilotafdelingen ongeveer 45 cliënten en medewerkers ‘geïnterviewd’. Dat gebeurde met een lijst met vragen, zoals: wil de cliënt helpen met uitpakken van boodschappen? Wil de cliënt leren koken voor zichzelf? En wil hij dat ook voor anderen? Beweegt de cliënt met plezier en doet hij dat voldoende? Heeft de cliënt de mogelijkheid om anderen uit te nodigen voor de maaltijd? Heeft hij de mogelijkheid om uit eten te gaan?
Passende acties
Op basis van de uitkomsten hebben de medewerkers per cliënt een verbeterplan gemaakt, dat werd geïntegreerd in het dagelijks leven. “De acties moesten passen bij de cliënt”, legt Wennekes uit. “Sommige wilden graag helpen koken: die kunnen nu ‘kok van de dag’ worden. Voor een ander is het al voldoende om ’s avonds uit twee groenten te kunnen kiezen in plaats van iets opgeschept te krijgen. Weer anderen vinden het leuk om te helpen met het dekken van de tafel. Dat kan met behulp van een plastic placemat waarop staat afgebeeld wat er moet worden gedekt. Vooral de keuzevrijheid is van groot belang. Het individu is daarbij het uitgangspunt: als ze alleen hun eigen tafel willen dekken mag dat, ze hoeven alleen maar voor zichzelf verantwoordelijk te zijn.”
552 fotokaarten
Ook zijn er fotokaarten gemaakt die een belangrijke bijdrage leveren aan het eetplezier in ’s Heeren Loo. “Er bestond wel zoiets, maar wij vonden de foto’s klein en onnatuurlijk. Wij wilden het eten precies afbeelden zoals het op je bord komt na het koken. Met behulp van de kaarten kunnen onze cliënten meedenken over het menu. Wat vind je lekker? Wat wil je uitproberen?” Volgens Wennekes is de doos een uit de hand gelopen succes. “We wilden de kaarten in eerste instantie voor onszelf uitbrengen, maar kregen zoveel positieve reacties, dat anderen hem nu ook kunnen bestellen. Het was een enorme organisatie, maar we zijn trots nu blijkt dat andere instellingen er ook op zaten te wachten.”
Borgen en spreiden
Het verbetertraject Zeggenschap is inmiddels afgerond en het verbeterteam is nu bezig met borgen en spreiden voor de cliënten binnen ’s Heeren Loo Geldermalsen, Tiel en Kind & Jeugd in Druten. “Mensen uit ons verbeterteam begeleiden cliëntcoördinatoren in de gehele regio bij de invoering van ons project. Volgend jaar gaan zij het zelfstandig voortzetten”, aldus Wennekes. Zij krijgen nog wel coaching in de vorm van ‘terugkomdagen’.
Speerpunt van het management
Andere afdelingen buiten de regio of buiten ‘s Heeren Loo kunnen het verbeterplan ook vrij gemakkelijk overnemen. Toch is voor hen de stap om het echt te gaan doen groot. “Medewerkers denken vaak dat het veel tijd kost. Maar we gaan uit van de vraag van de cliënt. Zijn of haar doelen in het persoonlijk plan worden geïntegreerd in het dagelijks leven van de cliënt. Belangrijke voorwaarde is wel dat het verbeteren van eet- en drinkplezier een speerpunt is voor het management. Zo wordt het een gezamenlijk traject. En dat was bij ons zeker het geval.”
Meer informatie
- Interesse in de doos met fotokaarten? Download dan de flyer met bestelinformatie! (doc, 274KB)
