“Meer vrijheid voor cliënten in alle opzichten”
De Zweedse band is verbannen van de pilotafdeling van De Zorgboog in Helmond. Het is slechts een van de vrijheidsbeperkende maatregelen die is opgeheven tijdens het gelijknamige verbetertraject. Drie leden van het verbeterteam vertellen over de resultaten.
De Zorgboog, organisatie voor verpleging, verzorging en thuiszorg, kreeg na een bezoek van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) het advies om deel te nemen aan het verbetertraject Vrijheidsbeperkende Maatregelen. “Dat advies kwam op een goed moment”, vertelt Judith Teunissen, stafmedewerker innovatie. “Wij waren al bezig met een overgang naar ‘niet-fixeren beleid’, maar we konden daarbij wel wat ondersteuning gebruiken.”
Voor verbetering vatbaar
Cor Krielaart, afdelingshoofd van verpleegunit de Hilbeemden, waar de pilot werd gehouden, voegt toe: “Wij hadden onvoldoende beleid over hoe we omgingen met vrijheidsbeperkingen. Daarnaast hadden onze medewerkers hierover te weinig scholing gehad.” Ook afdelingsarts Lea Peen merkte dat sommige situaties in De Zorgboog voor verbetering vatbaar waren: “Soms stonden er obstakels in de gang waardoor cliënten zich niet makkelijk konden voortbewegen. Of we zetten de rolstoel van mensen iets te snel op hun rem omdat ze anders zouden wegrijden. Bij sommige cliënten werden bedhekken te vaak gebruik, bij andere het tafelblad voor de rolstoel. Dat viel voor ons allemaal binnen de definitie van vrijheidsbeperking.”
Aan de slag
Het inventariseren van de zogenaamde Vrijheidsbeperkende Interventies (VBI) via een tweemaandelijkse geeltjesmeting was de eerste taak van het verbeterteam. Dat bestond behalve Teunissen, Krielaart en Peen uit een psycholoog, een fysiotherapeut en twee verzorgenden. Vervolgens hebben zij per cliënt een formulier ingevuld. “Zo konden we individueel en per geval bekijken of het mogelijk was een maatregel af te schaffen”, aldus Krielaart.
Zweedse band afschaffen
“Ons belangrijkste doel was om geheel te stoppen met de Zweedse banden”, legt Peen uit. “We hadden vier mensen die hem regelmatig omhadden, en twee cliënten slechts af en toe. We begonnen met afdoen wanneer er iemand bij was. We rapporteerden of dat goed ging: als ze dus niet vielen en ook niet onrustig werden. Aan de meeste cliënten merkten we dat ze zich er prettiger bij voelden.” Het team heeft de stappen besproken met de familieleden van de cliënt. “Die vonden het wel spannend, maar de meeste waren blij dat we ermee wilden stoppen.” Het gebruik van de band werd op deze manier steeds verder afgebouwd. “Na veertien dagen bleek de band helemaal niet meer nodig. De cliënten die het betrof waren in die periode nooit gevallen dus durfden we het risico te nemen om de band ook af te laten zonder toezicht.”
Omgaan met risico’s
Een belangrijk doel was vervolgens om medewerkers te leren omgaan met de risico’s die je neemt wanneer je cliënten meer vrijheid geeft. Daarvoor heeft het verbeterteam bijscholingscursussen georganiseerd. “Verzorgenden moeten accepteren dat er een klein risico bestaat dat de cliënt valt wanneer hij geen band omheeft”, aldus Krielaart. “Maar dat is beter dan cliënten vanwege dat kleine risico altijd in hun vrijheid beperken. Ze hebben geleerd wat voor alternatieven ze kunnen gebruiken, zoals het op de grond leggen van een matras of het gebruiken van een bewegingssensor.” Onder het personeel wordt de afschaffing na een eerste aarzeling nu breed gedragen.
Uitrol naar andere afdelingen
Het verbeterteam gaat zijn bevindingen nu ook verspreiden naar de overige veertien locaties van De Zorgboog. “En we kunnen niet anders”, verklaart Teunissen, “want door onze goede resultaten willen alle afdelingen dezelfde verbeteringen doorvoeren.” Het team heeft een kant-en-klaar pakket van maatregelen opgesteld dat andere afdelingen vrij gemakkelijk kunnen gebruiken. “Met dank aan het verbetertraject. Zonder dat hadden we het niet zo gestructureerd en uitgebreid kunnen aanpakken.”
Meer informatie
- Nieuwsbericht over Verbetertraject Ban de Band
- Wilt u ook de Zweedse band uitbannen? Het komende jaar worden twee rondes van het Verbetertraject Ban de Band georganiseerd. Deze zijn volgeboekt maar u kunt zich wel op de wachtlijst laten plaatsen. Deelname aan het Verbetertraject Ban de Band is gratis. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met projectassistente Judith Oosterom (030 – 789 23 38 of verbetertrajecten@zorgvoorbeter.nl).
