“Hoe zou jij het vinden om vastgebonden te worden?”
Instellingen die de Zweedse band willen uitbannen hebben geluk: het succesvolle verbetertraject Ban de Band van Zorg voor Beter krijgt in 2010 een vervolg met maar liefst vijf nieuwe rondes. Bjorn Berghuis van Sutfene uit Zutphen legt uit waarom hij ernaar uitkijkt om in april deel te nemen aan de eerste nieuwe ronde.
Binnen Sutfene wordt momenteel bij acht cliënten de Zweedse band structureel gebruikt. “het gebruik van de band brengt mogelijke risico’s met zich mee en die hadden al onze aandacht”, legt Berghuis, zorgmanager in opleiding bij Sutfene en projectleider voor Ban de Band, uit. “Toen kwam daar nog eens het rapport van de inspectie bij, waarin stond dat vrijheidsbeperkende maatregelen verantwoord teruggedrongen kunnen en moeten worden. Voorheen verkoos iedereen de band boven het valgevaar als iemand los zou liggen. Vallen moest te allen tijde voorkomen worden”, meent Berghuis. “Tegenwoordig zoeken we naar alternatieven en is valgevaar geen directe indicatie meer om te fixeren, in welke vorm dan ook.”
Randvoorwaarden op orde
De afgelopen maanden is Sutfene al druk bezig geweest om de band uit te bannen. “We hebben voor elke cliënt onderzocht wat de alternatieven zijn voor de band. Voorbeelden zijn een verzwaringsdeken, die een gelijkmatige druk over het lichaam verspreidt en de prikkel om uit bed te komen verkleint, of matjes naast het bed”, vertelt Berghuis. “Voor nieuwe cliënten voeren we al een non-fixatiebeleid. Verder hebben we een commissie opgericht die zich bezighoudt met het thema. Ook testen we op twee pilotafdelingen, waar in totaal 43 cliënten verblijven, alternatieven voor alle vrijheidsbeperkende maatregelen in huis. Wat dat betreft hebben we de randvoorwaarden voor het afschaffen van de band al behoorlijk op orde.”
Waarom nog een verbetertraject?
Waarom doet Berghuis toch nog met een team mee aan het verbetertraject, als zij al zo goed bezig zijn? “Hoewel steeds meer mensen beseffen dat alternatieven mogelijk en zelfs nodig zijn, is het voor de werknemers op de werkvloer nog niet zo gemakkelijk. Zij vinden het vaak eng om het risico te lopen dat de cliënt valt en durven die verantwoordelijkheid niet aan. We hopen tijdens het verbetertraject tips te krijgen hoe we medewerkers kunnen meenemen in het veranderproces. Ook zij moeten uiteindelijk inzien dat het voor de cliënt beter is om meer vrijheid te hebben.”
Belangrijkste doel
De twee hoofddoelen van Berghuis en zijn team zijn het ontwikkelen van een goed handhavingsbeleid voor het terugdringen van vrijheidsbeperkende maatregelen én het vinden van alternatieven. “We brengen het gebruik van de band het liefst terug tot nul. Maar stel dat onze arts voor enkele cliënten geen goed alternatief vindt? Of de familie is er absoluut op tegen om de cliënt niet langer vast te binden? In dat geval willen we het gebruik van de band goed onderbouwen, conform het inspectiebeleid. Ook daar hopen we via het verbetertraject steun bij te krijgen.”
Wens van de familie
Berghuis noemt al een belangrijke factor om rekening mee te houden: familie. “Het is lastig dat veel familieleden kiezen voor fixatie om te voorkomen dat hun vader of moeder valt. Aan ons dan de taak om, net als met aarzelende medewerkers, de dialoog aan te gaan. We vragen bijvoorbeeld: hoe zou jij het vinden om vastgebonden te worden? We bespreken hoe groot het risico op vallen zonder band daadwerkelijk is. En wat daarvan de gevolgen kunnen zijn. Het gaat dan om veiligheid versus vrijheid. Natuurlijk laten we ook zien welke alternatieven er zijn om hun vader of moeder toch veiligheid te bieden zonder ze vast te binden.”
Bredere kijk op oplossingen
Berghuis hoopt tijdens Ban de Band ook van andere instellingen te leren hoe zij alternatieven introduceren. “En ik hoop op tips hoe we bewustwording het beste breed kunnen verspreiden. Het is nooit verkeerd om met anderen in gesprek te gaan. Daardoor krijg je een bredere kijk op oplossingen, waar je zelf soms niet aan gedacht hebt.” Berghuis heeft het bestuur in ieder geval vierkant achter zich staan. “Wij zijn er voor de cliënt en werken, volgens de visie van Sutfene, vanuit de wens van de cliënt. Deze ontwikkeling om vrijheidsbeperkende maatregelen tegen te gaan, past daarom helemaal bij ons.”
