“Verzorgend wassen alleen goed op juiste manier”
Waarom heeft verzorgend personeel vaak weerstand tegen verzorgend wassen? Franka Sanders, verpleegkundige bij RSZK Merefelt te Veldhoven, was vanaf het begin fan van de nieuwe manier van wassen. Daarom deed zij onderzoek naar de weerstand en kwam met aanbevelingen hoe je die als organisatie kunt tegengaan.
“Ik ben verpleegkundige op niveau 4 en zocht voor mijn afstuderen nog een onderwerp dat leeft binnen de organisatie”, legt Franka uit. “Ik kwam er toevallig achter dat onze organisatie aan het verbetertraject Verzorgend Wassen wilde meedoen. Ik wist er niets van, dus ging me erin verdiepen. Ik vroeg me direct af waarom niet elke organisatie dit gelijk invoert! Er zijn veel meer voordelen dan nadelen van verzorgend wassen. En toch bestaat er veel weerstand onder het personeel, vooral uit angst voor verandering. Daar wilde ik mijn onderzoek op richten.”
Voordelen
Voor Franka waren de voordelen direct duidelijk: “Verzorgend wassen is minder belastend voor het personeel. Je hoeft namelijk niet te sjouwen met waskommen, washandjes en handdoeken. Je pakt een pakje wasdoekjes, warmt de doekjes met lotion op in de magnetron en gebruikt ze om het hele lichaam te wassen. Je hoeft daarom ook niet van de kamer af, het bed wordt niet nat en je hoeft minder te draaien met de cliënt.” Voor de cliënt is het daarom minder pijnlijk. “En je hoeft niet na te drogen. Alles bij elkaar is het tijdwinst voor cliënt en medewerkers. En dan blijkt het ook nog goedkoper te zijn: We hebben uitgerekend dat de waskosten met 48% zijn afgenomen: van 1262 euro in december 2008 tot 707 euro in maart 2009.”
Nulmeting naar mening
Om de mening onder de medewerkers over verzorgend wassen te peilen, begon Franka eind 2008 met een nulmeting. “Mijn vragen waren bijvoorbeeld: ‘weten jullie wat verzorgend wassen is?’ ‘Wat vinden jullie van verzorgend wassen?’ Daaruit bleek dat de meeste verzorgenden de wasdoekjes alleen kenden als noodmaatregel als het heel druk was. Daarom dachten ze ook dat het veel duurder was dan gewoon wassen, maar dat is dus helemaal niet zo.” Verder waren de verzorgenden bang dat de cliënten niet schoon werden zonder water, waren ze bang voor een vieze geur en leek het hen zelf niet prettig om op die manier gewassen te worden.
Werkwijze verspreid
Ondanks de weerstand wilde Franka samen met het verbeterteam het verzorgend wassen in december 2008 toch introduceren op de pilotafdeling, een somatische afdeling. “We hebben de leverancier, Arion, erbij betrokken. Besloten is om alleen de ‘zwaardere’, bedlegerige cliënten op deze manier te wassen. We hebben twee inloopmiddagen georganiseerd, waarbij iedereen vragen kon stellen. We hebben posters opgehangen en de familie ingelicht via de nieuwsbrief.” Ook heeft de leverancier op twee ochtenden uitleg gegeven aan de medewerkers, waarna ze ermee aan de slag moesten gaan.
Verkeerde manier
Toch bleek de introductie niet voldoende. Lang niet alle medewerkers bezochten de bijeenkomsten. Daardoor bleven ze weerstand houden. “En, nog belangrijker”, meent Franka, “niet iedereen deed het verzorgend wassen op de juiste manier. Het is heel belangrijk dat je alle acht doekjes uit het pakje in één wasbeurt gebruikt. Het is echt een speciale wastechniek. Als je dat niet goed doet, gaan mensen inderdaad ruiken, waar de mensen al bang voor waren.”
Uiteindelijk minder weerstand
Franka is blijven herhalen wat de juiste manier van wassen is en wat de voordelen zijn. Om het de medewerkers makkelijker te maken, hoefden zij niet direct vast te leggen wat zij met de tijdwinst deden. “Ze mochten eerst zelf uitvinden dat het minder tijd kost. Het scheelt wel vijf a tien minuten per cliënt. De meeste verzorgenden ervaren de tijdwinst als tijd om rustiger en minder gehaast te werken. Als ze dan ook nog zien dat de cliënten tevreden zijn én echt schoon worden als je het maar op de juiste manier doet, dan wordt de weerstand vanzelf minder.”
Cliënten positief
Een tweede onderzoek onder medewerkers, nadat zij acht weken met de doekjes hadden gewerkt, leverde inderdaad minder weerstand op. De meeste willen niet meer terug naar de traditionele manier van wassen. Wel vinden zij het belangrijk dat cliënten de keuze houden voor de manier van wassen. Onderzoek onder cliënten leverde opvallend genoeg weinig weerstand op: de meeste (die dat konden aangeven) vonden het prima om op een andere manier gewassen te worden.
Aanbevelingen
“Achteraf hebben we te weinig aandacht besteed aan de communicatie”, erkent Franka. Op een andere afdeling waar het verzorgend wassen inmiddels is geïntroduceerd, kregen alle medewerkers en familieleden eerst een power point presentatie. “Mijn aanbevelingen aan andere organisaties: het hele traject staat of valt met goede communicatie. Onze voorbereiding was de tweede keer beter. Begin rustig en leg heel precies uit wat het is en wat de voordelen zijn. Zorg voor hele goede instructies aan de medewerkers en maak vooral duidelijk dat het een speciale wastechniek is. Zet vervolgens alle afspraken op papier, zoals waarvoor je tijdwinst gebruikt en wat je doet met geopende pakjes. Zorg voor een goed protocol zodat iedereen op een lijn zit. En tot slot: blijf het traject volgen. Bedenk na een jaar nog eens waar je het voor doet: zijn de afspraken nog goed, verslap je niet? Alleen dan maak je in je organisatie echt gebruik van de voordelen die verzorgend wassen biedt.”
Meer informatie
- Franka Sanders deed mee aan de tweede ronde van het verbetertraject Verzorgend wassen. Meer over de resultaten van deze ronde.
