Ruim 50% minder medicatie-incidenten na verbetertraject
In zorginstellingen die deelnamen aan het Verbetertraject Medicatieveiligheid van Zorg voor Beter is het aantal medicatie-incidenten met ruim vijftig procent gedaald. Een belangrijk resultaat, omdat in Nederland nog ieder jaar gemiddeld 1.250 mensen overlijden als gevolg van verkeerd medicijngebruik.
In 19.000 ziekenhuisopnames spelen problemen rondom medicatie een rol (bron: www.kiesbeter.nl). Veel van deze ziekenhuisopnames zijn te voorkomen als instellingen in de langdurende zorg meer aandacht besteden aan medicatieveiligheid. Op de afdelingen van de instellingen die hebben deelgenomen aan het verbetertraject van Zorg voor Beter worden veel minder vaak medicijnen verkeerd voorgeschreven of toegediend. Medewerkers letten beter op bijwerkingen of interacties tussen medicijnen. Een opvallend resultaat van dit verbetertraject is ook dat medewerkers zich nu meer bewust zijn van hun verantwoordelijkheid voor medicijngebruik van cliënten.
Gerichte acties
Het verbetertraject Medicatieveiligheid heeft drie jaar geduurd. 47 Organisaties uit de ouderenzorg, verstandelijk gehandicaptenzorg en de langdurende geestelijke gezondheidszorg hebben in drie verschillende rondes deelgenomen met één of meerdere teams. Deze teams begonnen met het meten van het aantal en het soort fouten. Door gerichte acties, zoals actuele medicatie-overzichtslijsten en goed leesbare recepten, zijn vervolgens de verbeterdoelen bereikt. Ook scholing en instructie aan medewerkers en een goede controle op het uitzetten, delen en toedienen van medicatie zorgden voor een aanzienlijk lager aantal medicatie-incidenten.
Inzicht door registratie
“Het effect van de interventies is systematisch gemeten om inzicht te krijgen in het aantal en soort medicatie-incidenten”, vertelt Marjolein van Vliet, projectleider Medicatieveiligheid. Het meldgedrag van de medewerkers is ook aanzienlijk toegenomen. “Ons oorspronkelijke doel was het aantal medicatie-incidenten te laten afnemen met 30%, maar uit de resultaten blijkt nu dat het binnen alle drie de rondes met ruim 50% is afgenomen.”
Medicatie in eigen beheer
Naast de behaalde doelen heeft het verbetertraject ook andere positieve resultaten opgeleverd. Het gehele proces van uitzetten en toedienen is veiliger geworden, meer cliënten hebben hun medicatie in eigen beheer gekregen en medewerkers registreren de gemaakte fouten en bijna-fouten beter. Meer registratie geeft beter inzicht in verbetermogelijkheden. Tevens is er dus een beter bewustzijn bij alle zorgorganisaties ontstaan over de verantwoordelijkheden van de verschillende disciplines in het hele medicatieproces.
Uitvoering
Vilans voerde het verbetertraject medicatieveiligheid uit, samen met het Trimbos-instituut en DGV, het Nederlands instituut voor verantwoord Medicijngebruik. “De bedoeling is nu dat de medewerkers hun aangeleerde methodiek gaan verspreiden binnen hun organisatie”, aldus Marjolein van Vliet. “Een aanzienlijk aantal deelnemers is daar al mee gestart. We verwachten dan ook dat het aantal medicatie-incidenten in de toekomst nog meer zal dalen.”
