DGV handreikingen: Deel 4 Beoordeling Eigen beheer van Medicatie
Om de medicatieveiligheid in de verpleging, verzorging en thuiszorg te verbeteren heeft DGV, Nederlands instituut voor verantwoord medicijngebruik, in samenwerking met Vilans en ActiZ zeven handreikingen ontwikkeld. In een serie lichten we die toe. Deze keer deel 4: Beoordeling Eigen beheer van Medicatie in verzorgingshuizen.
Verzorgingshuizen streven ernaar het beheer van medicatie bij de cliënt te laten of bij zijn wettelijk vertegenwoordiger (mantelzorger). Ouderen in het verzorgingshuis zijn echter een kwetsbare groep die relatief veel medicatie gebruiken. Omdat er een reëel risico is dat zij na verloop van tijd een minder goed verstandelijk vermogen krijgen en ook lichamelijk achteruitgaan, is er ook een reële kans dat ze hun medicatie minder goed gaan beheren. Dit levert risico’s op. Vooral als de instelling de beoordeling van het eigen beheer niet op een gedegen manier aanpakt, kan dit leiden tot medicatiefouten. Het gaat dan vaak over het onjuist of op het verkeerde tijdstip innemen van medicatie. Ook komt het voor dat de instelling het beheer van de medicatie overneemt terwijl de cliënt er ook nog zelf toe in staat is.
Complexe verandering
Het adequaat volgen van eigen beheer van medicatie kan twee kanten op positief werken want het kan de medicatie- en de patiëntveiligheid bevorderen. De introductie en invoering van een procedure die zorgt voor een grote mate van zelfstandigheid van cliënten bij het eigen beheer van medicatie, vraagt om een complex veranderingsproces in de organisatie. Daarbij rijzen veel vragen en onzekerheden. Is mijn cliënt in staat om zelf de medicijnen te beheren? Wat kan hij of zij nog wel en wat niet? Hoe kan ik op het juiste moment ingrijpen? De handreiking Eigen beheer van Medicatie in verzorgingshuizen geeft een stappenplan voor een dergelijke verandering.
Procedure en stappenplan
De handreiking is bedoeld voor verzorgingshuizen en beschrijft een aanpak voor de introductie en invoering van een dergelijke procedure. Dit gebeurt met behulp van een stappenplan. Elke stap is apart uitgewerkt:
- Informeren van de cliënt of vertegenwoordiger dat het eigen beheer wordt beoordeeld inclusief een uitleg over hoe dit gebeurt.
- Beoordelen van de cliënt volgens de afgesproken methode.
- Vastleggen van de classificatie en afspraken in het zorgplan en informeren van de farmaceutisch coördinator.
- Farmaceutisch coördinator informeert huisarts en apotheker.
- Apotheker zorgt dat (nieuwe) classificatie wordt afgedrukt op deellijst.
Aandachtspunten
Elke nieuwe cliënt wordt zes weken na opname beoordeeld. Ook na een ziekenhuisopname vindt standaard een beoordeling plaats. De beoordeling wordt jaarlijks opnieuw gedaan en wordt bij voorkeur gekoppeld aan de zorgplanbespreking. Ook wordt bij nieuwe medicatie gekeken of deze eisen stelt die van invloed zijn op de benodigde zorg. Bij de beschrijving van elke stap is er aandacht voor informatie over relevante aandachtspunten, valkuilen, tips en voorbeelden uit de praktijk. Meer achtergrondinformatie is te vinden via de literatuurlijst van de handreiking. De handreiking is primair bedoeld voor kwaliteitsfunctionarissen, managers en andere medewerkers van verzorgingshuizen.
Meer informatie
- De te downloaden handreikingen op de website van DGV.
- Lees ook:
- deel 1 van deze serie: Malen voor zorginstellingen
- deel 2: Overdracht van medicatiegegevens
- deel 3: Periodieke medicatiebeoordeling