“Verzorgenden vaak in een lastige positie in de laatste levensfase van cliënt”
De zorg voor cliënten in hun laatste levensfase moet veel beter. V&VN deelt deze mening en is daarom tijdens Zorg voor Beter on Tour aanwezig om zorgexperts voor te lichten over dit onderwerp. “Veel meer instellingen zouden beleid omtrent het levenseinde van cliënten moeten hebben”, aldus gespreksleider Aart Eliens.
Tijdens Zorg voor Beter on Tour, op 15 en 28 januari 2010, komen verzorgenden, verpleegkundigen en teamleiders uit de langdurige zorg uit het hele land samen om ervaringen uit te wisselen en van elkaar te leren. Bijvoorbeeld over hoe je om gaat met cliënten in hun laatste levensfase, waar één van de workshops over gaat.
Ambivalente gevoelens
“Zorginstellingen hebben te maken met een kennistekort over levenseinde”, is de stellige overtuiging van Aart Eliens, senior beleidsadviseur bij Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland (V&VN). Dat komt allereerst door de hectiek van alledag, waardoor verzorgenden en verpleegkundigen geen tijd hebben om er uitgebreid bij stil te staan. Daarnaast is het volgens de adviseur ook een zwaar en intensief proces. “Betrokkenen blijven niet gespeend van ambivalente gevoelens”, legt hij uit. “Tijdens de workshop is hier aandacht voor. Deelnemers wisselen ervaringen uit en geven elkaar tips hoe ze met een situatie om kunnen gaan.”
De dood op de agenda
Om in alle rust over het sterfproces te kunnen praten, zet Eliens in op een vaste gespreksmomenten. Bijvoorbeeld tijdens het multidisciplinaire overleg waarbij alle betrokkenen aanwezig zijn, van pastoor tot verplegend arts. Kortom: de dood als agendapunt. Eliens: “Op zo’n moment is er aandacht voor elementaire zaken als ‘wat indien er euthanasie wordt uitgevoerd?’, ‘wie is het aanspreekpunt?’ en ‘hoe communiceren we dit?’. Zo kan iedereen uit eigen ervaring meedenken over de aanpak van problemen van bewoners bij het levenseinde.”
Herhaaldelijk proces
Bij zorg in de laatste levensfase heb je als verzorgende naast de cliënt ook met zijn of haar familie te maken. “Zorgverleners moeten daarom leren dat het belangrijk is om vroegtijdig met cliënten en hun familieleden te spreken over hun wensen”, legt Eliens uit. “Belangrijk is dat het niet om één moment gaat waarop alles wordt besproken, maar dat het gaat om een herhaaldelijk proces van grote en kleine beslissingen waarbij alle wensen telkens opnieuw wordt getoetst en verfijnd.”
Ontbreken beleid
Toch zitten verzorgenden vaak in een lastige positie, waarbij ze te maken hebben met eigen gevoelens, die van de cliënt en hun familie. “Om die reden zouden veel meer instellingen beleid over omgaan met het levenseinde moeten hebben”, aldus Eliens. “Dan hebben werknemers een hulpmiddel in handen, waarop zij terug kunnen vallen. Tijdens de workshop bespreken we de mogelijkheden die verzorgenden hebben om hiervoor binnen hun organisatie aandacht te vragen.”
Communicatie
De workshop over het bespreekbaar maken van het levenseinde is bedoeld voor mensen die met de handen aan het bed staan. “Daarnaast zijn ook studenten van harte welkom”, benadrukt Eliens. “Zij hebben vaak al stage gelopen binnen een instelling en zijn getuige geweest van één of meer overlijdens. Zij hebben net als iedereen de behoefte daarover te praten. Helaas kunnen zij daarvoor niet altijd bij hun begeleiders terecht. Communicatie over dit onderwerp schiet er nog wel eens bij in.”
Meer informatie
- Lees meer over Zorg voor Beter on Tour en meld u direct aan!
