“Houd bij verandering rekening met de cultuur van organisaties”
Hoe zou u de cultuur van uw zorginstelling typeren? En wat zijn de drijfveren van de medewerkers waardoor zij hun werk graag doen? Als je die drijfveren kent en daarmee rekening houdt bij veranderingen, is de kans groter dat zij leiden tot betere zorg. Dat is het idee achter het project ‘Zorginstelling van de toekomst’ van LOC, Vilans en CHE-Synnervate.
“Het is jammer dat instrumenten om de zorg te verbeteren vaak op beperkte schaal succesvol zijn, omdat ze onvoldoende aansluiten bij de cultuur van een organisatie”, vertelt Anja van Rijswijk namens cliëntenorganisatie LOC Zeggenschap in zorg. “Instrumenten brengen vaak niet in beeld wat medewerkers belangrijk vinden in hun werk. Terwijl de motivatie van medewerkers juist zo bepalend is voor hoe zij de zorg uitvoeren.” LOC heeft dit mede geconcludeerd door de ervaringen van organisaties die meededen aan de Zorg voor Beter verbetertrajecten. Vaak werden in delen van een zorgorganisatie bruikbare instrumenten ingevoerd, maar bleek het lastig om die uit te breiden naar de hele organisatie. Daarom voert LOC in 2011 het project ‘Zorginstelling van de toekomst’ uit bij negen pilotorganisaties.
Drijfveren achterhalen
De negen pilotorganisaties gaan op zoek naar hoe hun cultuur – de manier waarop medewerkers werken en met elkaar omgaan – een rol speelt bij het invoeren van nuttige instrumenten. De projectmedewerkers praten daarvoor met het management, met medewerkers en met de cliëntenraad. “Het traject begint met een nulmeting, waarvoor medewerkers, inclusief het management, op internet een test invullen”, legt Van Rijswijk uit. “Via deze ‘cultuurscan’ komt in beeld wat de huidige cultuur is en wat gezamenlijke en individuele waarden zijn. Aan het einde van het traject doen we weer zo’n meting en dan blijkt wat veranderd is.”
Voorbeeld: omgaan met protocollen
Van Rijswijk geeft een voorbeeld van de uitwerking van de cultuurscan. “Die kan laten zien dat sommigen in een team het belangrijk vinden dat de organisatie strikt vasthoudt aan richtlijnen en protocollen. Anderen willen juist met elkaar in gesprek blijven over hoe je met een protocol omgaat, wat in de praktijk nodig is en wat niet, en waarin je dus flexibeler kunt zijn. Als de organisatie die verschillen kent, kan zij er rekening mee houden. Zij kan bijvoorbeeld bij de invoering van een protocol die mensen die hechten aan een strikte uitvoering een belangrijke rol geven. Anderen kunnen de rest scherp houden door niet klakkeloos protocollen over te nemen, maar vragen te stellen over het nut. Meer inzicht in de waarden van mensen, hun motivatie en dus hun gedrag, geeft je meer mogelijkheden om zaken goed te organiseren.”
Zorg duurzaam verbeteren
Het uiteindelijke doel van het project is om de zorg voor de cliënt duurzaam te verbeteren en de zorginstelling toekomstbestendig te maken. “Dat proberen we dus door mensen bewuster te maken van de cultuur van een organisatie en de motivatie van medewerkers.” Volgens Van Rijswijk introduceert het project in feite niets nieuws bij de organisaties. “Het project sluit aan bij wat er al gebeurt. We komen niet weer een nieuwe ‘werkwijze’ brengen, maar werken met wat de organisatie al in huis heeft en kijken hoe je dat potentieel beter kunt benutten.”
Meer informatie
De resultaten van het project worden breed bekendgemaakt via verschillende publicaties van onder andere LOC. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Anja van Rijswijk (LOC): tel. 030-2843200 of e-mail a.vanrijswijk@loc.nl.
