“Innovatie gebaat bij slimme strategie van ondernemer”
Voor structurele verbeteringen in de zorg is meer nodig dan alleen een slimme uitvinding. Zorgondernemers hebben altijd te maken met het hele systeem van de gezondheidszorg. Hoe zij daarmee omgaan onderzocht Maarten Janssen (23) voor zijn afstudeeronderzoek.
Voor de masteropleiding Science & Innovation Management (Universiteit Utrecht) deed Janssen in samenwerking met TNO Innovatie & Ruimte onderzoek naar innovatie en ondernemerschap in de zorg. “Nieuwe zorginnovaties zijn niet alleen wenselijk, maar noodzakelijk. Ze zorgen voor een structureel betere en duurzame zorg in de toekomst. Het succes van nieuwe producten (bijvoorbeeld op het gebied van ICT), diensten of compleet nieuwe zorgconcepten wordt vaak positief en negatief beïnvloed door allerlei externe factoren. Ik heb onderzocht hoe ondernemers daarmee omgaan.”
Invloeden op innovaties
Janssen heeft innovatieve zorgondernemers geïnterviewd over de kansen en barrières die zij hebben ondervonden. “De belangrijkste invloed is eigenlijk dat de huidige zorgcultuur niet openstaat voor innovaties. Dat vraagt niet alleen om nieuwe regels, maar om een complete cultuuromslag.” Een ander voorbeeld van invloed is de mate van samenwerking met andere sectoren. “Door de verkokering en versnippering in de zorg is het lastig de juiste mensen achter je te krijgen. Ook ondervinden ondernemers een gebrek aan sturing door de overheid”, vertelt Janssen. Andere invloeden zijn bijvoorbeeld technologische ontwikkelingen en externe factoren zoals de kredietcrisis of spontane media-aandacht.
Marketing of niet
Welke strategieën ondernemers toepassen om hun innovatie ondanks of dankzij de belemmeringen en kansen tot een succes te maken, was ook onderdeel van het onderzoek van Janssen. “De meeste netwerken wel op kleine schaal en proberen anderen te overtuigen van het belang van de innovatie. Maar de een gaat er echt de markt mee op, terwijl de ander zegt: als de innovatie meerwaarde heeft, verkoopt het zichzelf wel. Het past nog niet bij de zorgsector om actief aan marketing te doen.” In de zorg bestaat ook weerstand tegen commercie. “De meeste succesvolle ondernemers, in ieder geval op de korte termijn, combineren economisch en maatschappelijk gewin. Maar dat wordt voor de zorg niet altijd door de maatschappij geaccepteerd. Laat staan gefaciliteerd of zelfs gestimuleerd.”
Samenwerking belangrijk
Janssen ziet samenwerking als een belangrijke oplossing voor de weerstand die ondernemers soms ondervinden. “Zorgondernemers werken onderling te weinig samen, terwijl zij dezelfde barrières ondervinden, bijvoorbeeld op het gebied van regelgeving. Zij zouden bijvoorbeeld samen kunnen lobbyen richting de overheid. Maar ook op regionaal gebied projecten opzetten is slimmer dan dat iedereen alleen tot zijn eigen voordeur werkt.” Andere strategieën die ondernemers kunnen aanwenden zijn netwerken of het demonstreren van het project. “Een ander voorbeeld: Sommige ondernemers maken werk van het actief inbedden van hun innovatie in de maatschappij”, vertelt Janssen. “Dat doen zij door bijvoorbeeld het bewustzijn van een probleem te vergroten, door actief mensen te binden aan de innovatie door het te koppelen aan andere publieke zaken (zoals onderwijs), en deels door juiste timing van de introductie.”
Ondernemers betrekken bij beleid
Volgens Janssen moeten beleidsmakers ondernemers veel meer betrekken bij hun plannen. “Het zorgsysteem werkt niet goed. Dat belemmert innovatie, maar biedt juist ook een kans aan innovatie. Maar dan moeten ondernemers wel de kans krijgen om hun plannen uit te werken.” Janssen hoopt dat beleidsmakers met nieuwe initiatieven komen op basis van inzichten uit zijn onderzoek. “Die kunnen leiden tot een stimulans voor zorgondernemerschap. Dit brengt een toekomst met een structureel duurzame zorg voor onze maatschappij een stap dichterbij.”
Meer weten?
Wilt u meer weten over dit afstudeeronderzoek? Mail Maarten Janssen.
