De SNAQ-lijst (Short Nutritional Assessment Questionnaire), Vumc
Dit is een vragenlijst waarmee een verpleegkundige tijdens de anamnese bij opname in het ziekenhuis vast kan stellen of een patiënt is ondervoed.
Op de lijst staan slechts drie vragen: is de patiënt de laatste zes maanden onbedoeld meer dan zes kilo afgevallen of meer dan drie kilo in de maand voor de opname? Heeft de patiënt een verminderde eetlust? Heeft de patiënt sondevoeding of drinkvoeding gebruikt?. Aan de drie vragen zijn (in totaal zeven) punten gekoppeld. Telt de verpleegkundige twee punten of meer, dan komt de patiënt in aanmerking voor twee tussenmaaltijden. Bij drie punten of dan wordt ook een diëtist ingeschakeld. De verpleegkundigen screent elke patiënt op ondervoeding met de SNAQ, de voedingsassistent verzorgt de tussenmaaltijden en de arts schakelt de diëtist in.
Doel
Het doel van de lijst is de kwaliteit van de voedingszorg te verbeteren door ondervoede patiënten eerder te herkennen en dus te behandelen. De SNAQ-lijst is gevalideerd voor de klinische populatie en voor de poliklinische populatie. Door screening met de SNAQ-lijst bij opname werden meer ondervoede patiënten herkend (80% versus 50%) en werd de behandeling eerder gestart. Patiënten met een lage handknijpkracht – een maat voor de ziekte- en voedingstoestand – bleken het meeste baat te hebben bij de SNAQ-behandeling. De opnameduur van deze subgroep was significant korter door de verbeterde herkenning en behandeling van ondervoeding.
Feiten en cijfers
Om de opnameduur met gemiddeld één dag te reduceren is een investering van 76 euro per patiënt nodig voor screening, behandeling door de diëtist, twee extra tussenmaaltijden en de formatie van een voedingsassistent. Uitgaande van de kostprijs van een gemiddelde opnamedag (450 euro voor academische ziekenhuizen en 350 euro voor algemene ziekenhuizen) kan implementatie van deze aanpak op macroniveau leiden tot kostenbesparing door verkorting van de opnameduur van slecht gevoede patiënten.
De screeningslijst kan in elke ziekenhuis gebruikt worden. De invulling van de tussenmaaltijden kan het ziekenhuis afstemmen op het eigen budget en de organisatie, waarbij 600 extra calorieën per dag in combinatie met twaalf gram eiwit als richtlijn geldt. Tevens kan het ziekenhuis een SNAQ-kar aanschaffen. In het kader van Sneller Beter wordt de screening met de SNAQ geïmplementeerd in alle Nederlandse ziekenhuizen.
Het implementatieproject “Vroege herkenning & behandeling van ondervoeding in de Nederlandse ziekenhuizen” is 1 januari 2006 van start gegaan en zal drie jaar duren. Het project begint in een aantal pilotziekenhuizen en vervolgens is het doel om de implementatie uit te rollen naar 70 tot 80% van alle Nederlandse ziekenhuizen (sinds najaar 2006).