Een impressie van het verbetertraject Eten en Drinken
Veertien verbeterteams van 27 verschillende zorginstellingen namen op woensdag 13 december 2006 deel aan de werkconferentie van het verbetertraject Eten en Drinken. Een dag met workshops, gelegenheid voor het uitwisselen van ervaringen met collega’s en nuttige adviezen van experts. Een impressie van werkconferentie 2 van het verbetertraject Eten en Drinken.
De dag begint met het programmaonderdeel ‘Gedeeld succes is dubbel succes’. Tijdens een korte presentatie vertellen de verbeterteams over de voortgang van het verbetertraject Eten en Drinken binnen hun instelling. De teams zijn hier afgelopen juni mee gestart om het thema eten en drinken binnen hun instelling systematisch aan te pakken. Dit thema behelst één van de meest basale menselijke behoeften van de bewoners van de instellingen.
Het verbetertraject
Bij mensen die van langdurige zorg afhankelijk zijn, verloopt eten en drinken vaak moeizaam. Soms leidt dit tot ondervoeding. Als onderdeel van Zorg voor Beter moet het verbetertraject Eten en Drinken ondervoeding en de negatieve gevolgen ervan binnen zorginstellingen zoveel mogelijk voorkomen. Het helpt om ervoor te zorgen dat het eten en drinken weer een dagelijks feest wordt en dat het past in het persoonlijk ritme van de cliënt, zo leren de deelnemers aan het verbetertraject. Verder is het belangrijk cliënten systematisch te wegen en meten. Ook goede mondzorg en bijvoorbeeld aanvullende voeding of aanpassingen van serviesgoed of bestek kunnen bijdragen.
Kernteam verzorgt de conferentie
Een kernteam zorgt voor de praktische ondersteuning van de verbeterteams. Het team bestaat uit projectleider Henry Mostert en Herman Boers van het NIZW, Kristel Nijs, gepromoveerd op het optimaliseren van de maaltijdambiance, zelfstandig organisatieadviseur en oud-diëtiste Margriet Boerma en Rut Jan van Essen, die voor Arcares de richtlijn vocht en voedselvoorziening hielp invoeren. Dagvoorzitter is hoogleraar chronische zorg Jos Schols, tevens verpleeghuisarts en specialist op het gebied van ondervoeding. Tijdens de werkconferentie verzorgen de kernteamleden vier praktische workshops om de verbeterteams te helpen bij het het daadwerkelijk in praktijk brengen van verbeteringen binnen hun instelling.
Maak van eten en drinken een feest
Gezamenlijke maaltijden en drinkpauzes hebben voor veel mensen een belangrijke sociale betekenis. Als het gezellig is, smakelijker, geuriger, gevarieerder en er mooi uitziet, voorkom je problemen, zo blijkt uit onderzoek. In dit verbetertraject krijgen instellingen praktische handreikingen om verbeteringen te organiseren en in praktijk te brengen. Net zo belangrijk als het eten zelf, is de aankleding ervan, zoals mooi gedekte tafels, met gezellig servies, servetjes en hetzelfde bestek. Maak van de maaltijd een rustpunt in de dag van de bewoners en zorg dat mensen op hun gemak kunnen eten en drinken, zijn de adviezen aan de deelnemers aan dit verbetertraject.
Praktische ondersteuning experts
Het kernteam wordt bij het adviseren van alle deelnemers geholpen door experts. Vandaag zijn dat Theo Pieper van het Koksgilde, Gerda van Brummelen van LEVV en Lena Hillenga namens cliëntenorganisatie LOC. Zij geven de deelnemers tips tijdens de workshop en zijn behulpzaam bij vragen.
Ervaringen uitwisselen
Tijdens de zogenaamde teamtijd bespreken de verbeterteams de leerpunten voor het eigen verbetertraject. Daarna is het tijd voor consultatie en informele uitwisseling van ervaringen. In dit gedeelte van het programma kunnen de verbeterteams oefenen met de maandelijkse voortgangsrapportage en ter rade gaan bij de kernteamleden. Ook is er gelegenheid om van gedachten te wisselen met de inhoudelijke gasten en andere verbeterteams.
Veranderen als vaardigheid
Tijdens het middagprogramma besteedt kernteamlid Margriet Boerma aandacht aan de weerstand tegen verandering die er bij groepen mensen en organisaties kan bestaan. “Er bestaat geen verandering zonder weerstand”, vertelt Margriet, die de verbeterteams een paar praktische handreikingen geeft in de manier waarop zij collega’s kunnen benaderen bij weerstand. Zij benadrukt dat verandermanagement een vak apart is, dat veel tijd en energie kost en hoort bij organisaties.
Nieuw servies
Kwaliteitsfunctionaris Joke Verbaan van Zorgcentra Vlietlanden is erg enthousiast over de vooruitgang die haar verbeterteam inmiddels heeft geboekt. “We hebben gisteren net nieuw serviesgoed uitgezocht voor de twee pilotafdelingen binnen onze instellling.” Joke vertelt dat de afdelingen zelf uit vier serviezen mogen kiezen. Ook de bewoners en familie mogen een stem uitbrengen. Ze vertelt dat het verbeterteam verschillende momenten heeft gekozen om het verbetertraject binnen de instelling onder de aandacht te brengen. “We hebben de start gevierd met taart, en hebben ook nog een feestelijke lunch en een Sinterklaasontbijt georganiseerd. Langzaam maar zeker krijgen we meer steun binnen de instelling. En eindelijk komt er een mobiele keuken waarmee afdelingen zelf ook eens voor een gebakken eitje of soep kunnen zorgen.”
Op naar de slotbijeenkomst
Aan het eind van de werkconferentie geeft projectleider Henry Mostert van het NIZW een samenvatting van de acties die de verbeterteams in de laatste periode tot de slotbijeenkomst moeten nemen voor een goede voortgang van het verbetertraject binnen hun instelling. Ook vertelt hij welke begeleiding de teams hierbij kunnen verwachten. De verbeterteams stevenen af op de slotbijeenkomst eind juni en hopen dan terug te kunnen kijken op een succesvolle pilot van het verbetertraject binnen hun instelling. Opdracht voor de slotbijeenkomst is het maken van een verspreidingsplan voor het verankeren van de resultaten in hun gehele organisatie. Een knap resultaat van dit verbetertraject na slechts drie bijeenkomsten en een jaar hard werken!