“Nut verbetertraject wetenschappelijk bewezen”
Deelnemers van de verbetertrajecten van Zorg voor Beter wisten het al, maar er is nu ook wetenschappelijk bewijs: meedoen aan een verbetertraject werkt! Wetenschapper Judith Meijers heeft onderzocht dat in instellingen die hebben meegedaan aan het verbetertraject Eten en Drinken minder ondervoeding voorkomt.
Meijers is promovenda aan de Universiteit Maastricht. Zij onderzocht de prevalentie van ondervoeding binnen de zorgsector met behulp van de Landelijke Prevalentiemeting Zorgproblemen (LPZ). Daarvoor vergeleek zij de resultaten van metingen die tussen 2004 en 2007 binnen de LPZ plaatsvonden. “Ik wilde bijvoorbeeld weten of in die periode een daling zichtbaar is in de prevalentie van ondervoeding. Ook heb ik gekeken naar de invloed van deelname aan verbetertrajecten zoals onder andere Zorg voor Beter op de aanwezigheid van ondervoeding.”
Positieve gevolgen
Uit de LPZ-gegevens blijkt dat zorginstellingen die in 2006 en 2007 meededen aan het verbetertraject Eten en Drinken een significante verbetering hadden in de prevalentie in 2007. Meijers heeft niet de invloed per aspect van het traject wetenschappelijk onderzocht, dat moet in een later onderzoek plaatsvinden. Maar sommige dingen zijn volgens haar wel belangrijk: “Zo is het heel goed dat een zorginstelling aandacht besteedt aan het onderwerp ondervoeding (screening, behandeling en evaluatie en monitoring) en dat medewerkers bezig zijn met verbeteren van voedingszorg waar nodig. Ook het feit dat ondervoeding multidisciplinair wordt aangepakt, werkt. Het is dan niet het probleem van één persoon, maar ‘ons’ probleem.”
Meten + weten = verbeteren?
Verder is het belangrijk dat metingen zoals LPZ plaatsvinden, maar alleen meten hoe vaak ondervoeding voorkomt is volgens Meijers niet voldoende. “Ik zeg altijd: meten + weten = verbeteren?, met een vraagteken. Meten is goed mits het goed gebeurt, maar je moet de gegevens ook nog juist kunnen interpreteren. En als je het goed hebt geïnterpreteerd, moet je daarna wel de mogelijkheden hebben om ook echt te verbeteren. Na het verbeteren moet je natuurlijk weer meten om effecten van de verbeteringen te zien. Metingen alleen leiden dus niet noodzakelijk tot verbeteringen.”
Een jaar na het verbetertraject
Of ondervoeding ook minder voorkomt een jaar nadat een instelling het verbetertraject heeft afgerond, is bij enkele instellingen gemeten via LPZ. “Een verbetertraject heeft alleen zin als je er een vervolg aan geeft. In hoeverre een instelling de behaalde resultaten kan borgen hangt af van diegene die het heeft aangestuurd. En in hoeverre de resultaten goed verspreid worden binnen de organisatie. Daarbij is management dat zich sterk maakt uiteraard van het grootste belang.”
Voeding van groot belang
Meijers, van oorsprong verpleegkundige, heeft zich altijd verbaasd over de geringe aandacht die werd besteed aan voeding in de zorg. “Terwijl goede voeding toch bij de basiszorg hoort. Het is voor veel mensen iets om naar uit te kijken. Daarnaast is goede voeding erg belangrijk voor het functioneren van cliënten.” Vóór 2004 was er weinig inzicht in ondervoeding. “Omdat we cijfers van dit onderzoek publiceren krijgen we aandacht, ook van de overheid. En dat zorgt ervoor dat deze ook meer aandacht besteedt aan het tegengaan van ondervoeding.”
