“De SNAQ-RC toont risico op ondervoeding”
Jolanda Horman is als projectleider verantwoordelijk voor de vertaling van ‘de SNAQ’ van de ziekenhuizen naar een meetinstrument voor de V&V. Hiermee kunnen ook verpleeg- en verzorgingshuizen ondervoeding vroegtijdig signaleren.
SNAQ is de afkorting van Short Nutritional Assessment Questionaire. Een instrument dat met succes in ziekenhuizen wordt gebruikt voor de screening en voorselectie van patiënten met ondervoeding. Als na het doorlopen van de SNAQ blijkt dat iemand risico loopt ondervoed te raken, kan deze via de arts direct verwezen worden naar een diëtist. Het voorkomt onnodig wegen, maakt tijdig ingrijpen mogelijk, bespaart tijd en kosten en is patiëntvriendelijk.
Kort, simpel en overzichtelijk
Het woord screeningsinstrument suggereert een ingewikkelde methode, maar het tegendeel is waar. De SNAQ voor de verpleeg- en verzorgingshuizen, SNAQ-RC (Residential Care), is een simpel kaartje met drie vragen met bijbehorende ‘stoplichten’. Jolanda Horman bevestigt de eenvoud: “Uit een klein onderzoek blijkt dat de drie vragen van de SNAQ-RC heel voorspellend zijn voor het risico op ondervoeding. Naast de voor de hand liggende vraag naar het aantal kilo’s dat iemand in 1 of 6 maanden verloren is, zijn vragen of de cliënt hulp nodig heeft bij het eten en of er de afgelopen maanden sprake is van minder eetlust.”
Uitslag direct zichtbaar
De SNAQ-RC is niets nieuws, legt de projectleider uit. “Toch is het heel nuttig, omdat deze controlevragen tot nu toe nergens waren vastgelegd.” Andere toegevoegde waarde van de SNAQ-RC is volgens Horman de multidisciplinaire aanpak. “Dit meetinstrument draagt bij aan een goede samenwerking tussen de zorgprofessionals, de arts en de diëtist. De rol van de verpleeghuisarts is essentieel omdat hij de uiteindelijk beslissing neemt om al dan niet in te grijpen.”
Pilot in negen instellingen
Omdat ze ook een aantal uren per week als diëtist in een verpleeghuis werkt, heeft Horman veel ervaring, kennis en een groot netwerk in de praktijk van de zorg. Ze vindt het belangrijk de SNAQ-RC in de praktijk te toetsen: “In negen verzorgingshuizen en instellingen voor verpleeghuiszorg wordt nu een pilot gedaan met de SNAQ-RC en bijbehorende te ontwikkelen materialen. Daarnaast wordt bij 1000 cliënten (500 in verzorgingshuizen en 500 in verpleeghuizen) gekeken of de opzet van de SNAQ-RC klopt en bruikbaar is. Ook wordt bekeken hoe de SNAQ-RC opgenomen kan worden in het zorgleefplan en wat het multidisciplinair behandelplan is.”
Andere uitgangspunten
Het wezenlijke verschil met de ziekenhuisomgeving, vertelt Horman, is dat de bewoners in verpleeg- en verzorgingshuizen niet altijd ‘beter’ zullen worden. “Het geven van extra tussendoortjes is dan niet altijd gericht op herstel, maar op in sommige situatie op verbeteren of in stand houden van kwaliteit van leven. In de pilot wordt daarom ook gewerkt aan suggesties voor tussendoortjes. Dit maakt de zorg anders en ook een probleem als ondervoeding kan daardoor anders benaderd worden.” Horman is van mening dat in kleinschalige zorgomgevingen veel meer bereikt kan worden. “Mensen pakken sneller iets als er de hele dag door wat te eten op tafel staat.”
Toolkit en website
De resultaten van de pilot worden verwerkt in een toolkit en gepubliceerd op de website www.stuurgroepondervoeding.nl. “Met het materiaal dat er nu al is, kunnen instellingen direct aan de slag. Zij kunnen het eventueel aanpassen aan hun eigen situatie. Het is een hulpmiddel dat houvast geeft bij de bestrijding van ondervoeding.”
