Ambiance
Naast eten op de eigen kamer of in het eigen appartement zijn er verschillende mogelijkheden om gezamenlijke maaltijden te organiseren in verpleeg- en verzorgingshuizen. De meest bekende vormen zijn:
- Restaurant, al dan niet met een buffet
- Gezamenlijk eten in de (afdelings)huiskamer
- Zelf koken op de afdeling
Mogelijkheden:
Ambiance bevorderen
Bij al deze vormen van maaltijdvoorzieningen dragen dezelfde factoren of principes bij tot een gezellige sfeer. Een gezellige sfeer creëren tijdens de maaltijden berust op een bepaald aantal principes. Het doel van deze principes is om van de maaltijd weer een belangrijk moment van de dag te maken die in rust en in een aangename sfeer plaatsvindt.
- Keuzemogelijkheden
Het is voor bewoners belangrijk om zelf te bepalen wat en hoeveel ze op hun bord hebben. Dit kan zowel voor de warme maaltijden als de broodmaaltijden. Menulijsten, die soms al dagen of weken op voorhand ingevuld worden, bevorderen dit niet. Bij het verbetertraject in de verstandelijk gehandicaptensector bleek dat een telefoontje naar de keuken voldoende was om meer keuzemogelijkheden tijdens de maaltijden te regelen.
- Aankleding van de tafel
Mooi aangeklede tafels geven het gevoel van belang van een maaltijd aan. De tafel wordt gedekt met een tafellaken, volledig servies en bestek, een glas en kan met water. Een bloemaccessoire maakt het helemaal af.
- Gedrag van personeel
Drukdoend rondlopend personeel leidt af en verstoord de maaltijd van de cliënt. Het gevoel van druk en haast staat in contrast met de rust die je wil creëren en kan dus overslaan op de cliënten.
- Gedrag van tafelgenoten
De sfeer tijdens de maaltijd hangt ook af van het gedrag van de tafelgenoten. Een maaltijd is een gezamenlijk activiteit die een paar sociale gedragregels vereisen. Bij sommige cliënten zullen deze weer gereactiveerd moeten worden, zoals respect voor elkaars eetritme en tafelmanieren. Discussie hierover kunnen vermeden worden door cliënten zelf hun tafelgenoten uit te laten kiezen. Ook afspraken over de sfeer kunnen ruimte en rust scheppen tijdens de eetmomenten.
- Omgevingsactiviteiten
Tijdens de maaltijden van de cliënt gaan/moeten de zorg en facilitaire activiteiten in de instelling gewoon door. Laat deze zo weinig mogelijk van invloed zijn op de maaltijd van de cliënt. Organiseer ze zoveel mogelijk rondom de maaltijd of buiten de ruimte waar gegeten wordt.
Ambiance invoeren
Om de ambiance van maaltijden te verbeteren, zijn er verschillende mogelijkheden. Voor het Verbetertraject Eten en Drinken zijn vooral de resultaten van het ‘ambianceproject’ van drs. Kristel Nijs (Universiteit Wageningen) gebruikt. Op basis van dit onderzoek zijn een aantal ambiance bevorderende factoren (pdf, 44.61KB) opgesteld. Verschillende deelnemers aan het verbetertraject Eten en Drinken hebben de uitgangspunten vertaald naar hun eigen situatie. Zie Meer informatie