Te kleine schoenen oorzaak veel voetproblemen ouderen
Veel ouderen lopen niet meer vanwege problemen met hun voeten. Uit het tweede verbetertraject Decubitus van Zorg voor Beter bleek dat voetproblemen vaak het gevolg zijn van te kleine schoenen. Het kopen van grotere schoenen bleek de oplossing voor jarenlange mobiliteitsproblemen.
Van december 2005 tot eind 2006 namen achttien teams uit negen instellingen deel aan de twee ronde van het Zorg voor Beter verbetertraject Decubitus, ook wel doorliggen genoemd. Het verbetertraject is bedoeld om cliënten, mantelzorgers en directe zorgverleners te helpen bij het voorkomen én het verminderen van decubitus. Niet alleen worden de deelnemers zich meer bewust van het probleem decubitus, ze leren ook van elkaar en van specialisten hoe ze de kwaliteit van zorg kunnen verbeteren.
Meten
“Een belangrijk onderdeel van de verbetertrajecten is het meten”, vertelt Jennie Mast, projectleider namens Vilans. “Gedurende het project meten we op de afdelingen drie keer een periode intensief of er decubitus ontstaat.” Drie keer per week, vier weken lang werd elke patiënt gecontroleerd op doorligwonden of andere wrijvingsplekken ergens op het lichaam. Verzorgenden noteerden op een invulformulier of er decubitus was ontstaan, waar en in welke graad en hoe men erger kon voorkomen. “Hierdoor komen ze veel sneller in actie als een complicatie als decubitus dreigt te ontstaan”, zo vertelt Mast.
Richten op de voeten
Een van de deelnemers besloot zich bij het meten te richten op de voeten van patiënten. “De instelling van dit verbeterteam had een aantal jaar geleden al ontdekt dat voetdecubitus een veel voorkomend probleem is”, aldus Mast. “Dat was verrassend. Decubitus aan de stuit is normaal, maar aan de voeten en tenen is wel bijzonder. Ze hadden vervolgens niet de tijd daar echt iets mee te doen. Dit verbetertraject was een mooie aanleiding.”
Veel voetdecubitus
Nadat zestig bewoners van de pilootafdeling van het verpleeghuis gecontroleerd waren, bleek wederom een groot percentage last te hebben van voetdecubitus. Samen met een podotherapeut onderzocht het verbeterteam van de zorginstelling waar de voetproblemen vandaag kwamen. “Het bleek heel vaak te komen door te kleine schoenen. Zo simpel, maar met grote gevolgen”, aldus Mast. De ouderen kregen nieuwe schoenen en een aanzienlijk deel van hen loopt weer ‘als een kievit’.
Grote voeten
Een voetspecialist heeft de deelnemers van het verbetertraject uitgelegd dat de voeten van veel ouderen uitzakken. Er komt meer ruimte tussen de gewrichten, wat een grotere schoenmaat tot gevolg heeft. “Veel ouderen in verpleeghuizen hebben last van enige vorm van dementie”, verklaart Mast. “Daarom geven zij niet altijd aan waar zij last van hebben.” Dus laten de ouderen slechts weten dat ze niet meer willen lopen, waardoor ze soms alleen nog op hun bed liggen. Dat dit komt door te kleine schoenen, is dan niet duidelijk.
Registratiesysteem
Mast is ervan overtuigd dat het probleem van de te kleine schoenen in heel veel verpleeghuizen speelt. “Veel verzorgenden weten er nog weinig van af, maar iedereen zou het probleem moeten erkennen.” Binnen het verpleeghuis waar de decubitus werd ontdekt, is het inmiddels de gewoonte om nieuwe cliënten direct te controleren op voetdecubitus. Met behulp van een registratiesysteem houden ze nu alle voetproblemen bij. “Wanneer andere instellingen dit voorbeeld overnemen, zullen vast veel meer ouderen met te kleine schoenen straks eindelijk weer kunnen lopen.”
Meer informatie
- Het persbericht (pdf, 109.54KB) ‘Ouderen lopen niet door te kleine schoenen’
- Interview met Vilans-projectleider Jennie Mast over de tweede ronde van het verbetertraject Decubitus
- Het verbetertraject decubitus