“Continentiezorg belangrijk voor cliënt én verzorgende”
Op 12 oktober 2010 is het weer zover: de jaarlijkse Dag van de Verzorging. Ook dit jaar kunt u deelnemen aan diverse workshops over zorginhoudelijke onderwerpen. De komende tijd laten we een aantal workshopleiders aan het woord. Deze keer: Sabina Mak over continentie.
Sabina Mak was namens Vilans, kenniscentrum voor de langdurende zorg, een van de leden van het kernteam van het Verbetertraject Continentie, dat onlangs is afgerond. “Het is een lastig onderwerp: continentiezorg zorgt niet alleen voor zware fysieke belasting en een flinke tijdsbesteding voor de verzorgenden, maar incontinentie veroorzaakt ook schaamte, onzekerheid en depressieve gevoelens bij de cliënt. Maar met relatief gemakkelijke aanpassingen, kun je de zorg rondom continentie aanzienlijk verbeteren.”
Diagnose
Mak heeft een boekje geschreven over de bevindingen en ervaringen tijdens het verbetertraject, waarover ze tijdens de workshop zal vertellen. “ik wil in ieder geval aandacht besteden aan het belang van een goede diagnose. De oorzaak van incontinentie is vaak niet duidelijk, terwijl je die wel nodig hebt om cliënten met incontinentie goed te begeleiden, verzorgen en behandelen.”
Functionele incontinentie
Er zijn verschillende soorten urine-incontinentie, waaronder stressincontinentie, gemengde incontinentie en functionele incontinentie. “Die laatste komt het meeste voor in de langdurende zorg en wordt veroorzaakt door lichamelijke of praktische beperkingen”, legt Mak uit. “Mensen kunnen het toilet niet op tijd bereiken of kunnen het toilet niet meer vinden. Als je dat als team weet, kun je ervoor zorgen dat de cliënt zo min mogelijk hoeft te zoeken en wel op tijd is, door bijvoorbeeld een pictogram op de wc-deur te hangen.”
Goede alternatieven
Ook cliënten die last krijgen van tijdelijke incontinentie door bijvoorbeeld een griepje of andere kortdurende ziekte, kunnen door gerichte acties na verloop van tijd weer continent worden, vertelt Mak. “Het maken van duidelijke afspraken met cliënten rond de toiletgang is belangrijk, maar ook het aanreiken van goede oplossingen of alternatieven als iemand moeite heeft het toilet op tijd te vinden.”
Betere continentiezorg
Het verbetertraject en ook straks de workshop zijn erop gericht mensen die continent zijn, zo te houden én om de continentiezorg te verbeteren. “Uit de verbetertrajecten blijkt dat zowel verzorgenden als cliënten en familie het veel prettiger vinden als er bewust gewerkt wordt aan de zorg rond de toiletgang. En dat is wat we willen bereiken.” Betere continentiezorg bestaat onder andere uit het bewust en goed omgaan met cliënten tijdens de toiletgang, het inzetten van het juiste incontinentiemateriaal, maar ook het voorkomen van incontinentieletsel bij de cliënt.
Verbeteren vraagt tijd
Het is lastig cliënten die al langere tijd incontinent zijn, weer continent te maken. Dat blijkt ook uit de resultaten van het verbetertraject. “De deelnemers aan het verbetertraject hebben heel hard gewerkt, maar van de 52% cliënten met incontinentie die bij de eerste ronde betrokken waren, is slechts 3% weer continent geworden. Alle afdelingen zijn ook pas een jaar bezig met het verbeteren van de continentiezorg. En juist deze verbeteringen hebben echt tijd nodig zich te bewijzen. Wij zijn ervan overtuigd dat wanneer deze afdelingen op dezelfde voet verder gaan, zij op langere termijn ook hier concrete resultaten behalen.’’
Diagnose incontinentie
Alle deelnemende instellingen zijn na het verbetertraject beter in staat de juiste diagnose (door een huisarts, uroloog, specialist ouderengeneeskunde) te stellen. ‘’Hierdoor is het aantal cliënten met de diagnose incontinentie in absolute cijfers toegenomen’’, legt Mak uit. Dit is ook een aandachtsgebied binnen de normen voor verantwoorde zorg en wordt gemeten met de indicator ‘incontinentie diagnose’. Uit een onderzoek van de Volkskrant in 2009 kwam naar voren dat weinig zorgorganisaties in de langdurende sector vaststellen om welke vorm van urine-incontinentie het gaat. ’’Reden te meer voor zorgorganisaties om mijn workshop te bezoeken als ze gericht willen werken aan een betere continentiezorg.”
Meer informatie
- 12 oktober 2010: Dag van de Verzorging
