Bestaande kennis verbinden aan de praktijk: daar draait het om in het nieuwe Verbeterprogramma Gehandicaptenzorg. In dit programma organiseren CBO/TNO, Vilans en verschillende andere partners leernetwerken, werkplaatsen, bijeenkomsten en andere activiteiten rond 8 inhoudelijke thema’s. De inhoud van het programma wordt in samenwerking met de VGN ontwikkeld. Het programma is onderdeel van Zorg voor Beter en wordt gefinancierd door ZonMw.

Meedoen aan leernetwerken

De eerste twee leernetwerken zijn inmiddels gestart. Thema’s: omgaan met probleemgedrag en handelingsgerichte diagnostiek. Andere leernetwerken die binnenkort starten:

• medicatieveiligheid op 26 januari 2012
• seksualiteit en seksueel misbruik op 15 maart 2012
• ondersteuningsplannen op 10 april 2012

Meer informatie

• Verbeterprogramma Gehandicaptenzorg
• Opgeven voor een leernetwerk

Het doel van het Verbeterprogramma Gehandicaptenzorg is om de zorg en ondersteuning aan cliënten te verbeteren door het verbinden van bestaande kennis aan de praktijk. In overleg met verschillende organisaties in de sector zijn tien thema’s geselecteerd:

• Handelingsgerichte diagnostiek
• Probleemgedrag
• Medicatieveiligheid
• Seksualiteit en preventie seksueel misbruik
• Ondersteuningsplannen
• Ouder wordende cliënten
• Gezondheid
• LVG en verslaving
• Zeggenschap
• Ontwikkelingsgericht ondersteunen

Leernetwerken

De eerste twee leernetwerken rond de thema’s Handelingsgerichte diagnostiek en Probleemgedrag zijn al gestart. In november beginnen de leernetwerken Medicatieveiligheid, Ondersteuningsplannen en Seksualiteit en preventie seksueel misbruik.

Informatiemiddag

Wilt u meer informatie over de opzet en inhoud van de leernetwerken? Op donderdag 10 november 2011 is er een informatiemiddag over de leernetwerken Medicatieveiligheid, Ondersteuningsplannen en Seksualiteit en preventie seksueel misbruik in Grand Café Morgen, Grebbebergweg 5a in Utrecht. U kunt zich aanmelden voor de informatiebijeenkomst bij Judith Oosterom, via j.oosterom@vilans.nl of 030-78 92 338.

Over het verbeterprogramma

Het Verbeterprogramma Gehandicaptenzorg is onderdeel van Zorg voor Beter en wordt mogelijk gemaakt door ZonMw. In dit programma organiseren CBO/TNO, Vilans en verschillende andere partners leernetwerken, werkplaatsen, bijeenkomsten en andere activiteiten rond tien inhoudelijke thema’s. De inhoud van het programma wordt in samenwerking met de VGN ontwikkeld.

Bron: www.vgn.nl

In overleg met verschillende organisaties uit de sector zijn de volgende thema’s geselecteerd:

• omgaan met probleemgedrag
• handelingsgerichte diagnostiek
• medicatieveiligheid
• ouder wordende cliënten
• gezondheid
• seksualiteit en seksueel misbruik
• goed gebruik van het ondersteuningsplan
• LVG en verslaving
• zeggenschap
• ontwikkelingsgericht ondersteunen

Naast deze tien inhoudelijke thema’s wordt in dit programma ook gewerkt aan de versterking van de kennisinfrastructuur.

Leernetwerken

De eerste twee leernetwerken, omgaan met probleemgedrag en handelingsgerichte diagnostiek, zijn onlangs gestart. In september volgt een leernetwerk over medicatieveiligheid. De overige thema’s volgen daarna.

Betrokken partijen

Het verbeterprogramma wordt uitgevoerd door CBO/TNO, VGN, Vilans en verschillende andere partners. De inhoud van het programma wordt in nauwe samenwerking met de VGN specifiek voor de gehandicaptenzorg ontwikkeld. Het programma wordt gefinancierd door ZonMw. ZonMw heeft in totaal 3 miljoen euro voor dit programma in de sector beschikbaar gesteld.

Meer informatie

Kennisplein Gehandicaptensector

Een zorgzwaartepakket beschrijft het aantal uur en het soort zorg dat een cliënt nodig heeft in een zorginstelling. Meestal is die zorg een combinatie van verzorging, verpleging en begeleiding. De cliënt (of -vertegenwoordiger) en de zorgverlener bepalen samen hoe de uren zorg en ondersteuning uit het zorgzwaartepakket verdeeld worden. Zij leggen dit vast in een zorgplan, waarin duidelijk staat welke zorg de cliënt krijgt, wanneer en met welk doel.

Gevolgen van zorgzwaartepakketten

Drie koepels van cliëntenorganisaties inventariseerden van eind 2009 tot begin 2011 wat cliënten merken van de zorgzwaartepakketten. Daaruit blijkt dat cliënten en familie bij het kiezen van een zorgaanbieder vooraf niet vergelijken wat ze precies voor het zorgzwaartepakket kunnen krijgen. Veel cliënten weten niet eens in welk zorgzwaartepakket zij geïndiceerd zijn. Familieleden zijn vaker op de hoogte, maar zij weten vaak niet hoe zij het zorgzwaartepakket kunnen betrekken bij de invulling van het zorg(leef)plan. Ook de zorgaanbieders blijken vaak nog te zoeken naar een manier om dit met de cliënten te bespreken en hen meer regie te geven.

De zorg blijft hetzelfde

Cliënten melden dat de invoering van de zorgzwaartepakketten vrijwel niets heeft veranderd aan de invulling van de zorg en ondersteuning die zij krijgen. In eerste instantie lijkt de zorg redelijk tot goed aan te sluiten bij wensen en behoeften van cliënten. De mate van tevredenheid wisselt per zorgsector. Cliënten, familieleden en medewerkers ervaren in meer of mindere mate knelpunten. Veel genoemde knelpunten zijn: onvoldoende privacy, onvoldoende tijd voor individuele aandacht of begeleiding en weinig variatie en keuzemogelijkheid in het activiteitenaanbod en de dagbesteding. Het valt op dat zorgaanbieders voor cliënten met eenzelfde zorgzwaartepakket, wisselende kwaliteit leveren.

Hoe verder

De cliëntenorganisaties constateren dat zorgaanbieders de bedrijfsvoering over het algemeen op orde hebben. Nu is het tijd voor de volgende stap: meer regie bij de cliënt. Zorgaanbieders en cliënten/familieleden vinden het moeilijk om met elkaar in gesprek te gaan over de individuele invulling van het zorgzwaartepakket. De cliëntenorganisaties willen zich in de toekomst richten op het bieden van ondersteuning bij dit gesprek.

Het onderzoek

Landelijk Platform GGZ (LPGGz), patiëntenfederatie NPCF en Platform VG inventariseerden van eind 2009 tot begin 2011 wat cliënten merken van de zorgzwaartepakketten. Het project maakte deel uit van de monitor AWBZ van de gezamenlijke cliëntenorganisaties. Ruim 70 zorgaanbieders uit de langdurige GGZ, verstandelijk gehandicaptenzorg (VG) en verpleging en verzorging (V&V) deden mee. Meer dan 1100 individuele cliëntverhalen zijn verzameld. Daarnaast zijn in totaal 863 personen (cliënten, familieleden en medewerkers) geïnterviewd.

Welke cliënten hebben een zorgleefplan en welke winst levert dat op? Of zijn er vooral obstakels? Hoe is de invoering van het zorgleefplan voorbereid? Dat zijn vragen die in de enquête aan bod komen.

Betere afstemming op thuiszorg

Het invullen van deze enquete kost slechts enkele minuten. De uitkomsten van de enquête worden gecommuniceerd via www.zorgleefplanwijzer.nl. De betrokken partijen (V&VN, Zorg voor Beter, ActiZ, organisatie van zorgondernemers, en BTN (Branchebelang Thuiszorg Nederland)) willen de uitslag van de enquête gebruiken om de inhoud van de site nog beter af te stemmen op de thuiszorg. Onder de inzenders worden vijftien exemplaren van de Gids voor Zelfredzaamheid verloot.

Ga naar de enquete op www.zorgleefplanwijzer.nl

De nieuwsbrief besteedt bijvoorbeeld aandacht aan het praktische boekje Seksualiteit uit de serie ‘Zo mooi anders in de zorg’. Hierin vindt u casussen die u helpen het gesprek met collega’s en met cliënten aan te gaan over seksualiteit en intimiteit in het werk. Het gaat er in het boek telkens om dat u leert verbindend te communiceren: “U heeft behoeften, ik heb behoeften (of grenzen), die mogen we beide uiten, waar ontmoeten wij elkaar?”

Respectvol ondersteunen

Zorgleefplanwijzer geeft ook stellingen waarover een team met elkaar kan discussieren om het gesprek te vergemakkelijken. Verder: hoe kun je als team een cliënt die zijn seksuele behoeftes nogal expliciet uit, respectvol ondersteunen? Zorgleefplanwijzer sprak hierover met een Evv-er op een psychogeriatrische afdeling van een verpleeghuis. En welke belangen en afwegingen spelen er allemaal wanneer een cliënt met dementie een intieme relatie aangaat? In een artikel uit het Tijdschrift voor verpleeghuisgeneeskunde leest u hoe u recht kunt doen aan alle betrokkenen.

Zorgleefplanwijzer

Zorgleefplanwijzer.nl is een handig instrument bij het werken met het zorgleefplan. Het zorgleefplan is sinds januari 2008 verplicht voor elke cliënt. In de praktijk is dat best lastig te realiseren. Daarom geeft de website informatie en hulp bij het implementeren van het zorgleefplan binnen het dagelijkse werk van organisaties. De site is een initiatief van Sting (sinds 1 januari 2011 gefuseerd in V&VN) en mogelijk gemaakt door Zorg voor Beter, met steun van ActiZ en BTN (Branchebelang Thuiszorg Nederland).

De training ‘Samenwerking en dialoog rond ondersteuningsplan’ is een training voor medewerkers in de zorg. Als medewerker die ondersteuningsplannen schrijft, heeft u een belangrijke rol. Vanzelfsprekend streeft u naar het best mogelijke voor de cliënt, daar gaat het om. Maar hoe doet u dat? De cliënt moet centraal staan in het zorgplan – zo staat het ook in de wet – maar tegelijkertijd bestaat er soms spanning tussen zijn belang, de rol van de vertegenwoordiger en de mogelijkheden van de organisatie.

Train-de-trainer

De training ‘Train-de-trainer: OPsterk-begeleider binnen de eigen organisatie’ is een tweedaagse training, bedoeld voor zorgorganisaties die zelf OPsterk-bijeenkomsten en -vervolgbijeenkomsten willen organiseren voor hun cliënten en vertegenwoordigers.

Meer informatie en/of aanmelden

• Training: Samenwerking en dialoog rond ondersteuningsplan
• Training Train-de-trainer: OPsterk-begeleider binnen de eigen organisatie

In de basis-OPsterk-bijeenkomst over het ondersteuningsplan leerden de deelnemers al hoe ze zich beter op het gesprek over het ondersteuningsplan kunnen voorbereiden. En hoe ze samen met de zorgaanbieder tot passende afspraken kunnen komen.

OPsterk-vervolgbijeenkomst

De OPsterk-vervolgbijeenkomsten zijn bedoeld voor mensen die na de eerste OPsterk-bijeenkomst behoefte hebben aan een vervolg. Die nog meer willen weten over het ondersteuningsplan en vooral meer willen oefenen in effectieve communicatie. Hoe kunt u goed verwoorden wat voor u belangrijk is? Hoe blijft u uit een welles-nietes gesprek? Hoe kunt u samen met de ander komen tot een goed antwoord op uw vraag?

Drie programma’s

Na deze bijeenkomst kent u ‘het klappen van de zweep’. U kunt makkelijker overleggen met zorg- en dienstverleners over uw ondersteuningplan. En u bent beter in staat de regie te voeren over uw ondersteuningsplan. Er zijn drie programma’s:

• voor mensen met een verstandelijke beperking
• voor vertegenwoordigers van mensen met een (verstandelijke) beperking
• voor mensen met een lichamelijke of zintuiglijke beperking

Meld u aan!

Geïnteresseerden kunnen zich aanmelden voor een van de veertig vervolgbijeenkomsten door het sturen van een bericht aan info@opsterk.nl. Vermeld dat het gaat om een ‘vervolgbijeenkomst’ en geef uw naam, adres, woonplaats én e-mailadres op. U ook bellen: van maandag tot donderdag is OPsterk telefonisch bereikbaar op 030-272 73 17.

Een zorgleefplan voor elke cliënt’. Makkelijker gezegd dan gedaan. Hoe introduceer je vernieuwing? Hoe geef je leiding aan een implementatietraject? Hoe zorg je dat de cliënt goed zijn wensen kan vertellen? Om te leren werken met het zorgleefplan kunnen teamleiders in 2011 opnieuw deelnemen aan het intervisietraject van Sting. Een mooi moment om met enige afstand naar de invoering van het zorgleefplan te kijken. Een unieke kans om je kennis en ervaring persoonlijk met collega’s te delen. Elk traject bestaat uit zes bijeenkomsten.

Zes bijeenkomsten

Wat: 6 bijeenkomsten van 3 uur op donderdagmiddag
Wanneer: 2011, van januari tot april.
Waar: Amsterdam, Amersfoort en Nijmegen
Kosten: 50 euro voor 6 bijeenkomsten

Aanmelden

Geïnteresseerden kunnen zich aanmelden op de website van Sting. Er is een keuze uit drie groepen in verschillende steden:

• Begeleide intervisie voor team(bege)leiders – thuiszorg in Amsterdam
• Begeleide intervisie voor team(bege)leiders van verpleeg- en verzorginghuizen in Amersfoort
• Begeleide intervisie voor team(bege)leiders – thuiszorg in Nijmegen

Juist een goede samenwerking tussen de zorgprofessionals en familie en naasten is nodig om ervoor te zorgen dat de oudere de zorg krijgt die past bij haar of zijn oude leefgewoonten en die tegelijkertijd ook aansluit bij de nieuwe behoeften in de zorgsituatie. Vilans deed hierover onlangs onderzoek onder familieleden en naasten van bewoners van verpleeg- en verzorgingshuizen.